دیابت بارداری(حاملگی) ؛ علت،عوارض ودرمان با تغذیه و دارو

دیابت حاملگی در دوران بارداری تشخیص داده می‌شود. همانند دیابت نوع ۱ و دیابت نوع ۲، دیابت حاملگی نیز باعث می‌شود سطح قند خون بیش از حد بالا برود. هنگامی که شما حامله هستید، بدن شما به‌طور طبیعی به انسولین مقاوم‌تر می‌شود، به‌طوری که گلوکز بیشتری برای تغذیه کودک شما در دسترس است. برای اکثر مادران این یک مشکل نیست: هنگامی که بدن شما نیاز به انسولین اضافی برای پردازش گلوکز بیش از حد در خون دارد، پانکراس ترشح بیشتری می‌کند اما اگر پانکراس در طول حاملگی با افزایش تقاضا برای انسولین مواجه نشود سطح قند خون بالا می‌رود زیرا سلول‌ها از گلوکز استفاده نمی‌کنند. این اتفاق باعث دیابت حاملگی می‌شود. دیابت حاملگی باید به‌سرعت شناسایی و درمان شود زیرا می‌تواند مشکلاتی برای سلامت مادر و نوزاد ایجاد کند. برخلاف سایر انواع دیابت، دیابت حاملگی دائمی نیست. به‌محض تولد نوزاد، قند خون به‌احتمال زیاد به سرعت به حالت طبیعی برمی گردد. با این حال داشتن دیابت بارداری باعث ایجاد احتمال ابتلا به دیابت در آینده می‌شود.

دیابت بارداری معمولاً علائم قابل‌توجهی را ایجاد نمی‌کند. به همین دلیل است که آزمون‌های غربالگری بسیار مهم هستند. به‌ندرت، تشنگی یا تکرر ادرار افزایش می‌یابد.
مهم‌ترین چیزهایی که می‌توانید برای اطمینان از حاملگی سالم انجام دهید، پیروی از برنامه درمان توصیه شده توسط متخصص زنان و زایمان است. این برنامه شامل رعایت برنامه غذایی، نظارت بر قند خون، انجام تمرینات منظم و انجام تمام معاینات قبل از زایمان است. یک کیت تست به شما داده می‌شود که می‌توانید از آن برای بررسی میزان قند خون خود استفاده کنید که شامل ایجاد برش کوچک روی انگشت و قرار دادن یک قطره خون در نوار تست است.
جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو نوبت با شماره تلفنمتخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

عوامل خطر



هریک از زنان باردار ممکن است به دیابت بارداری مبتلا شوند. اگرچه همه زنانی که شرایط ابتلا به این مشکل را دارند از عوامل خطر آگاه نیستند. حدود ۵ تا ۱۰ درصد از زنان باردار مبتلابه دیابت بارداری هستند. افراد با شرایط زیر بیشتر احتمال دارد که دیابت بارداری را توسعه دهند:

  • سن ۲۵ سال یا بالاتر
  • داشتن فردی در خانواده که دچار دیابت است
  • اضافه وزن دارند، به‌خصوص اگر شاخص توده بدنی بدن (BMI) 30 یا بالاتر باشد.
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • ابتلا به اختلال پزشکی مانند عدم تحمل گلوکز که احتمال ابتلا به دیابت را افزایش می‌دهد
  • مصرف داروهای خاص نظیر گلوکوکورتیکوئید ها ، بتابلوکرها (برای فشار خون یا ضربان قلب بالا) یا داروهای ضدویروسی (برای مشکلات روانی)
  • پیش از این نیز دیابت بارداری داشته‌اید.
  • داشتن نوزاد مبتلا به ماکروزومیا

عوارض دیابت باروری


اکثر زنان مبتلا به دیابت بارداری که می‌توانند سطح قند خون خود را کنترل کنند، بارداری موفق و کودکی سالم خواهند داشت اما داشتن دیابت بارداری باعث می‌شود که مادر و نوزاد عوارض خاص بیشتری تجربه کنند. اگر مادر دارای دیابت بارداری است احتمال بیشتری دارد که مجبور به زایمان زودرس  شود. نوزادانی که زودتر متولد می‌شوند بیشتر احتمال دارد که مشکلات بهداشتی داشته باشند و ممکن است پس از تولد مراقبت‌های ویژه‌ای نیز نیاز داشته باشند. مادر احتمالاً درخطر بیشتری برای ابتلا به فشار خون بالا یا پره اکلامپسی است. این شرایط باعث افزایش احتمال زایمان زودرس می‌شود و می‌تواند باعث مشکلات سلامتی مادر و نوزاد شود.
نوزادانی که مادرانشان مبتلا به دیابت بارداری بوده‌اند بیشتر احتمال ابتلا به ماکروزومیا دارند. ماکروزومیا باعث تولد نوزاد با وزن زیاد و بیش از ۴٫۵ کیلوگرم می‌شود.  نوزادان بزرگ ممکن است در هنگام تولد گیر بیفتند که می‌تواند به عصب‌های گردن و شانه آسیب برساند. نوزادان بزرگ احتمالاً به روش سزارین متولد می‌شوند. نوزاد ممکن است پس از زایمان قند خون پایین داشته باشد و دچار تنگی نفس باشد.

تشخیص دیابت حاملگی


دیابت حاملگی با آزمایش خون تشخیص داده می‌شود. اکثر زنان باردار بین هفته‌های ۲۴ تا ۲۸ بارداری مورد آزمایش قرار می‌گیرند اما اگر مادر دارای عوامل خطر است، پزشک ممکن است تصمیم به تست زودهنگام در حاملگی داشته باشد.
آزمایش خون، تشخیص را تائید می‌کند. تست غربالگری گلوکز به این صورت است که مادر یک نوشیدنی شیرین مصرف می‌کند و پس از یک ساعت آزمایش خون گرفته می‌شود تا میزان قند خون اندازه‌گیری شود. اگر آزمون غربالگری نتیجه‌ای طبیعی نداشته باشد بیمار ممکن است نیاز به آزمایش بیشتر به‌طور کلی ضروری است. نوع دیگری از تست آزمایش گلوکز خوراکی وجود دارد. برای این آزمایش سطح سرمی گلوکز خون پایه بررسی و سپس در ۱، ۲ و گاهی ۳ ساعت بعد از مصرف یک نوشیدنی شیرین اندازه‌گیری می‌شود. در این تست سطح گلوکز خون ۱۴۰ میلی‌گرم / دسی لیتر  یا بالاتر، دیابت در بیش از ۸۰٪ زنان مبتلا به دیابت حاملگی را شناسایی خواهد کرد. هنگامی که این عدد به ۱۳۰ میلی‌گرم / دسی لیتر کاهش می‌یابد، میزان شناسایی به ۹۰٪ افزایش می‌یابد. زناني که سطح قند خون بيش از ۱۳۰ میلی‌گرم بر دسی لیتر دارند معمولاً توصيه می‌شود که تست غربالگري ديابت ديگري انجام دهند که در آن زن باید ناشتا باشد. هموگلوبین گلیکوزیله یا هموگلوبین A1c، تست دیگری است که ممکن است انجام شود. این تست برای نظارت بر سطح گلوکز درازمدت خون در افراد مبتلا به دیابت استفاده می‌شود. تست سطح هموگلوبین A1c اندازه میزان متوسط ​​قند خون طی چند ماه گذشته را نشان می‌دهد.

درمان


رژیم غذایی



درحالی‌که هیچ رژیم غذایی خاصی برای همه زنان مبتلا به دیابت بارداری توصیه نمی‌شود با رعایت رژیم غذایی می‌توانید سطح قند خون خود را کنترل کنید و از عوارض آن جلوگیری کنید.

  • خوردن انواع غذاها توصیه می‌شود و بهتر است در طول روز حجم کمتری را در چند نوبت مصرف کنید (به عنوان مثال سه وعده غذایی کوچک و ۲تا۴ میان وعده) و از مصرف وعده غذایی‌های پرحجم پرهیز کنید.
  • به بسیاری از زنان مبتلا به دیابت بارداری توصیه می‌شود که کربوهیدرات کمتری را نسبت به رژیم معمولی خود مصرف کنند و در عوض کربوهیدرات‌های پیچیده‌ای که حاوی فیبر هستند در رژیم خود جای دهند. مهم است که مصرف مواد غذایی حاوی مقدار زیادی قند ساده را محدود کنید.
  • غذاهای دارای فیبر بالا مانند میوه‌ها و سبزیجات تازه و همچنین غلات کامل، نه تنها مغذی‌اند، بلکه در حفظ سطح قند خون نیز مؤثر هستند.
  • حذف وعده غذایی توصیه نمی‌شود، زیرا این امر منجر به نوسانات نامطلوب در میزان قند خون می‌شود.

ورزش

فعالیت فیزیکی سطح گلوکز خون بیمار را کاهش می‌دهد، بنابراین ورزش منظم می‌تواند یک روش مؤثر برای مدیریت دیابت حاملگی باشد. بیمار در مورد راه‌های ایمن ورزش کردن در دوران بارداری توصیه‌هایی از جانب پزشک دریافت خواهد کرد. یک پیشنهاد رایج صرف حداقل ۱۵۰ دقیقه (۲ ساعت و ۳۰ دقیقه) زمان برای انجام ورزش متوسط ​​در هفته است. این ورزش‌ها شامل هرگونه تمرینی مانند پیاده‌روی سریع و شنا است که موجب افزایش ضربان قلب بیمار و سریع‌تر شدن تنفس او می‌شود.

مصرف دارو

 

اگر سطح قند خون یک یا دو هفته پس از تغییر رژیم غذایی و انجام منظم ورزش پایین نیاید یا اگر قند خون او به حدی بالا است که کنترل نمی‌شود پزشک ممکن است برای بیمار داروهایی را تجویز کند. داروهایی که تجویز می‌شوند عبارتند از:

  • قرص متفورمین تا سه بار در روز، معمولاً همراه یا بعد از غذا مصرف می‌شود. گاهی اوقات قرص دیگری مانند گلبنکلامید ممکن است مورد استفاده قرار گیرند.
  • انسولین به‌صورت تزریقی استفاده می‌شود و به بیمار چگونگی تزریق نشان داده خواهد شد تا خودش در مواقع مورد نیاز این کار را انجام دهد. بسته به نوع انسولینی که تجویز می‌شود فرد ممکن است لازم باشد خودش قبل از غذا، در هنگام خواب یا بیداری تزریق کند. پزشک مقدار انسولین لازم برای بیمار را  اعلام خواهد کرد. سطح قند خون معمولاً با پیشرفت بارداری افزایش می‌یابد، بنابراین ممکن است دوز انسولین در طول زمان افزایش یابد. انسولین سبب کاهش قند خون (هیپوگلیسمی) می‌شود.
    با پیشرفت بارداری، سطح قند خون بیمار می‌تواند افزایش یابد، بنابراین حتی اگر سطح قند خون در ابتدای بارداری خوب کنترل شود، ممکن است بعداً در دوران بارداری مجبور باشد دارو مصرف کند. این داروها پس از تولد مادر متوقف خواهند شد.

هیستروسکوپی داخل رحم؛ مزایا و عوارض

هیستروسکوپی روشی است که به پزشک این امکان را می‌دهد که به منظور تشخیص و درمان علل خونریزی غیرطبیعی، داخل رحم شما را بررسی کند. هیستروسکوپی با استفاده از یک هیستروسکوپ، یک لوله نازک و روشن که در داخل واژن قرار داده می شود برای بررسی گردن رحم و داخل رحم انجام می‌شود. از آنجا که پزشک قادر است در داخل گردن رحم و رحم را در طی این روش ببیند، هیستروسکوپی تشخیصی روشی رایج‌تر از اتساع و کورتاژ  (D & C) است که بدون تجسم اندوسکوپی انجام می‌شود. در مورد اینکه در طی روش هستروسکوپی چه اتفاقی می‌افتد بیشتر بدانید، به این معنی که می‌توانید بهتر آماده شوید.

متخصص زنان و زایمان ممکن است هیستروسکوپی را برای چندین دلیل متفاوت پیشنهاد دهد. این ممکن است برای کمک به تشخیص علل ناباروری یا سقط مکرر استفاده شود. اینها شرایطی هستند که برای سلامتی طولانی مدت و تندرستی ممکن است به مراقبت بیشتر و یا جراحی جزئی نیاز داشته باشند.خطرات ناشی از هیستروسکوپی بسیار کم است، اما قبل از اینکه هر روش انجام شود، باید با متخصص زنان و زایمان آن را مورد بحث قرار داد. بهبودی از هیستروسکوپی سریع است و به طور کلی اثرات پایدار بیش از چند روز اول پس از عمل وجود ندارد.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با شماره‌های متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

انواع


هيستروسكوپي تشخيصي

هیستروسکوپی تشخیصی برای تشخیص مشکلات رحم استفاده می‌شود. هيستروسکوپي تشخيصي همچنین براي تأييد نتايج آزمايشات ديگر مانند هیستروسالپنگوگرافی (HSG) مورد استفاده قرار مي‌گيرد. هیستروسالپنگوگرافی یک آزمایش رنگی اشعه ایکس است که برای بررسی رحم و لوله‌های فالوپی مورد استفاده قرار می‌گیرد. هیستروسکوپی تشخیصی می‌تواند بارها در محیط مطب انجام شود.

به علاوه هیستروسکوپی را می‌توان در کنار عمل‌های دیگری مانند لاپاراسکوپی یا قبل از عمل‌هایی چون اتساع و کورتاژانجام داد.

هیستروسکوپی درمانی چیست؟

از هیستروسکوپی درمانی برای اصلاح عارضه‌های تایید شده در هیستروسکوپی تشخیصی بهره گرفته می‌‍شود. اگر عارضه‌ای غیرطبیعی هنگام هیستروسکوپی تشخیصی تعیین شود، هیستروسکوپی درمانی غالباً به صورت همزمان انجام می‌شود تا جراحی دوم ضروری نباشد. متخصص در هیستروسکوپی درمانی از ابزار کوچکی برای اصلاح عارضه استفاده می‌کند که از راه هیستروسکوپ وارد بدن می‌شود.

هیستروسکوپی در مقایسه با دیگر عمل‌های تهاجمی‌تر از مزایای زیر برخوردار است:

  • بستری شدن کوتاه‌تر
  • دوران بهبود کوتاه‌تر
  • نیاز به مسکن کمتر پس از جراحی
  • از بین رفتن ضرورت درآوردن رحم
  • کاهش احتمال جراحی باز شکم

کاربردهای هیسترسکوپی


  • پولیپ و فیبروم رحم: پولیپ و فیبروم رحم، هیستروسکوپی برای برداشتن زائده‌ها و تومورهای غیر سرطانی موجود در رحم انجام می‌شود.
  • چسبندگی: چسبندگی رحم یا سندرم اشرمن به نوارهای بافت همبندی گفته می‌‌شود که در رحم شکل می‌گیرد و تغییراتی را در خونریزی قاعدگی و ناباروری  ایجاد می‌کند. متخصص به کمک هیستروسکوپی محل چسبندگی را تعیین می‌کند و آن را برمی‌دارد.
  • سپتوم: متخصص با انجام هیستروسکوپی تعیین می‌کند که آیا سپتوم رحمی وجود دارد یا خیر. نقص شکل‌گیری مادرزادی رحم را سپتوم گویند.
  • خونریزی غیرطبیعی: هیستروسکوپی برای تعیین علت خونریزی شدید و طولانی قاعدگی و لکه‌بینی  بین دو عادت ماهانه یا پس از یائسگی کاربرد دارد. خراش اندومتر عملی است که در آن به منظور درمان بعضی علل خونریزی شدید از هیستروسکوپ به همراه وسایل دیگر برای تخریب مخاط پوششی رحم استفاده می‌شود.

علاوه بر این، هیستروسکوپی برای موارد زیر استفاده می‌شود:

  • انجام روش‌های عقیم کردن
  • قرار دادن یا برداشتن دستگاه داخل رحمی (IUD)
  • انجام بیوپسی (برداشتن نمونه بافت کوچک)
  • انجام ابلیشن درمانی (یک روش که از گرما، سرما و یا برق برای از بین بردن پوشش رحم استفاده می‌کند).

اقدامات قبل از هیسترسکوپی


بیمار ممکن است زمان هیستروسکوپی را برای یک هفته بعد از قاعدگی خود قرار دهد. این زمانبندی به متخصص اجازه می‌دهد تا بهترین دید را از داخل رحم داشته باشد. پزشک ممکن است به بیمار دارویی بدهد که قبل از فرآیند عمل گردن رحم بیمار را باز خواهد کرد. دستورالعمل‌های پزشک را به دقت دنبال کنید.

پزشک را از تمامی عارضه‌های پزشکی بیمار مطلع کنید، به ویژه:

  • بیماری قلبی
  • دیابت
  • بیماری کلیه

همچنین بیمار باید هر گونه دارویی که مصرف می‌کند به پزشک اطلاع دهد. ممکن است نیاز باشد بیمار مصرف داروهایی همچون Plavix (کلوپیدوگرل)، Coumadin  (وارفارین)، آسپرین، Aleve (ناپروکسن)، Advil (ایبوپروفن) و داروهای دیگر را یک تا دو هفته قبل از هیستروسکوپی متوقف کند. قبل از انجام این روش، در صورتی که بیمار سرماخوردگی، تب، آنفولانزا یا شیوع هرپس دارد، باید پزشک را مطلع کند.

ممکن است از بیمار خواسته شود که ۶ تا ۱۲ ساعت قبل از روش هیستروسکوپی چیزی نخورد و ننوشد. در صورتی که بیمار بایستی داروهای منظم خود را در روز عمل مصرف کند، باید در این باره از پزشک سوال کند

فرآیند عمل


متخصص برای این که بیمار آرام باشد، قبل از عمل آرام‌بخش تجویز می‌کند. سپس بیمار برای بی‌حسی یا بیهوشی آماده می‌شود. مراحل انجام هیستروسکوپی به شرح زیر است:

متخصص دهانه رحم را گشاد می‌کند تا بتواند هیستروسکوپ را وارد کند. هیستروسکوپ از طریق واژن و دهانه رحم وارد رحم می‌شود. سپس محلول مایع یا گاز دی اکسید کربن از راه هیستروسکوپ وارد رحم می‌شود تا آن را منبسط کند و مخاط یا خون را کنار بزند. سپس نور از راه هیستروسکوپ تابانده می‌شود تا متخصص رحم و سوراخ‌های لوله‌های فالوپ داخل حفره رحم را ببیند. در نهایت اگر جراحی لازم باشد، وسایل کوچکی از راه هیستروسکوپ وارد رحم می‌شود.

مدت جراحی هیستروسکوپی از کمتر از ۵ دقیقه تا بیش از یک ساعت متغیر است. طول مدت عمل به تشخیصی یا درمانی بودن هیستروسکوپی و انجام همزمان عمل‌های دیگری چون لاپاراسکوپی بستگی دارد. با این حال هیستروسکوپی تشخیصی در کل کوتاه‌تر از هیستروسکوپی درمانی است.

بهبودی


اگر هیستروسکوپی تحت بیهوشی عمومی یا بی‌حسی موضعی انجام شود، بیمار باید قبل از ترخیص چند ساعت تحت نظر باشد.پس از عمل انقباض یا خونریزی جزئی واژن به مدت یک تا دو روز طبیعی است. به علاوه اگر گاز در هیستروسکوپی مصرف شده باشد، احتمال بروز درد شانه نیز وجود دارد. از حال رفتن یا بیمار شدن نیز ممکن است. در صورت مواجهه با هر یک از علائم زیر با پزشک تماس بگیرید: تب، درد شدید شکمی شدید، ترشح یا خونریزی شدید واژن ممکن است به بیمار دستور داده شود که از استفاده از دوش مهبل و برقراری مقاربت جنسی به مدت ۲ هفته پس از فرآیند عمل یا برای یک دوره متناوب توصیه شده توسط پزشک، دوری کند.فعالیت‌های دیگر و رژیم غذایی طبیعی ممکن است از سر گرفته شود، مگر اینکه پزشک به او چیز دیگری توصیه کرده باشد.

پزشک ممکن است دستورالعمل‌های اضافی یا جایگزین را بعد از این روش بسته به شرایط خاص او ارائه دهد.

خطرات


هیستروسکوپی عملی ایمن است. با این حال مانند هر جراحی دیگری با عوارضی همراه است. کمتر از یک درصد بیماران پس از هیستروسکوپی با عوارض زیر مواجه می‌شوند:

  • عفونت
  • خونریزی شدید
  • آسیب دیدن دهانه رحم، رحم، روده یا مثانه
  • زخم شدن داخل رحم
  • واکنش به ماده استفاده شده برای انبساط رحم

 

سرطان تخمدان خوش خیم و بدخیم ؛ علت، عللائم و درمان

سرطان تخمدان، نوعی سرطان است که در تخمدان زنان بروز می‌کند. زنان دارای دو تخمدان هستند که هرکدام در یک سمت رحم قرار دارند. تخمدان‌ها – هر یک حدوداً به‌اندازه‌ی یک بادام هستند- تخمک و نیز هورمون‌های استروژن و پروژسترون تولید می‌کند.سرطان تخمدان اغلب تا وقتی‌که در لگن و شکم پخش نشوند، تشخیص داده نمی‌شود. در این مرحله، درمان سرطان تخمدان دشوار و میزان مرگ‌ومیر ناشی از آن بالا خواهد بود. سرطان تخمدان در مراحل ابتدایی که فقط به تخمدان‌ها محدود می‌شود، احتمال موفقیت در درمان آن بیشتر است. به‌طورکلی از جراحی و شیمی‌درمانی برای درمان سرطان تخمدان استفاده می‌شود.

در صورت مشاهده‌ی هرگونه علائم و نشانه‌های نگران‌کننده در رابطه با سرطان تخمدان، باید به یک متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. وقتی علائم دائمی باشند و با درمان‌های مداخله‌ای عادی (مانند تغییر رژیم غذایی، ورزش، ملین، استراحت) برطرف نگردند، حتماً باید به یک متخصص مراجعه کنید. اگر سابقه‌ی خانوادگی از سرطان تخمدان یا سرطان سینه دارید، با متخصص زنان و زایمان خود درباره‌ی میزان خطر ابتلا به سرطان تخمدان صحبت کنید. تنها تعداد کمی از زنان پی به جهش‌های ژنتیکی در خود که می‌تواند منجر به سران تخمدان شوند، پی می‌برند. اگر زمینه‌ی ژنتیکی برای سرطان تخمدان دارید، پزشک ممکن است عکس‌برداری از ناحیه‌ی لگن و آزمایش خون منظمی را برای غربالگری این بیماری در شما توصیه کند.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با شماره‌هایمتخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

انواع


نوع سلولی که سرطان از آن شروع می‌شود، نوع سرطان تخمدانی را که بیمار به آن مبتلا می‌باشد تعیین می‌کند. انواع سرطان تخمدان عبارت‌اند از:

  • تومورهای اپیتلیال که در لایه‌ی نازکی از بافت پوشش‌دهنده‌ی تخمدان‌ها بروز می‌کنند. حدود ۹۰ درصد از سرطان‌های تخمدان، تومورهای اپیتلیال هستند.
  • تومورهای استرومال که در بافت تخمدان که حاوی سلول‌های تولیدکننده‌ی هورمون می‌باشد بروز می‌کنند. این تومورها معمولاً در مراحل ابتدایی‌تری نسبت به دیگر تومورهای تخمدانی تشخیص داده می‌شود. حدود ۷ درصد از تومورهای تخمدان از نوع استرومال هستند.
  • تومورهای سلول زایا که در سلول‌های تخمک گذار بروز می‌کنند. این تومورها از نوع سرطان‌های نادر تخمدان هستند که بیشتر در زنان جوان رخ می‌دهد.

علت‌ها


علت بروز سرطان تخمدان مشخص نیست. به‌طورکلی، سرطان هنگامی رخ می‌دهد که سلول‌های نرمال براثر یک جهش ژنتیکی به سلول‌های سرطانی غیر نرمال تبدیل می‌شوند. سلول‌های سرطانی به‌سرعت تکثیر می‌شوند و به شکل یک توده (تومور) درمیایند. این سلول‌های می‌توانند به بافت‌های مجاور هجوم‌آورند و از تومور اولیه جدا و در قسمت‌های دیگر بدن گسترده شوند (متاستاز).

 

عوامل خطر


عوامل بخصوصی ممکن است خطر ابتلا به سرطان تخمدان را افزایش دهند:

  • سن – سرطان تخمدان می‌تواند در هر سنی بروز کند اما در زنان سنین بالاتر از ۵۰ تا ۶۰ سال شایع‌تر می‌باشد.
  • جهش ژنتیکی ارثی – درصد کمی از سرطان‌های تخمدان به دلیل یک جهش ژنتیکی ارثی بروز می‌کنند. ژن‌هایی که موجب افزایش خطر ابتلا به سرطان تخمدان می‌شوند، ژن ۱ سرطان سینه (BRCA1) و ژن ۲ سرطان سینه (BRCA2) هستند. این ژن‌ها در اصل در خانواده‌هایی تشخیص داده شدند که چندین مورد از سرطان سینه در آن‌ها مشاهده شد که به‌این‌علت این اسامی را به خود گرفتند، اما خطر ابتلا به سران تخمدان در زنانی که دارای این نوع جهش‌های ژنتیکی هستند بسیار بالاتر خواهد بود. جهش‌های ژنتیکی که منجر به سندروم لنفاوی می‌شوند (که با سرطان روده نیز ارتباط دارند) نیز خطر ابتلا به سرطان تخمدان را افزایش می‌دهند.
  • هورمون تراپی  برای جایگزینی هورمون استروژن، خصوصاً استفاده‌ی طولانی‌مدت و دوزهای بالا
  • سن شروع قاعدگی و پایان آن. اگر زنی قبل از سن ۱۲ سالگی وارد دوران قاعدگی یا بعد از سن ۵۲ سالگی وارد دوران یائسگی شود، یا هردوی این شرایط را داشته باشد، خطر ابتلای سرطان تخمدان در او ممکن است بالاتر باشد.
  • باردار نشدن
  • درمان‌های ناباروری
  • سیگار کشیدن
  • استفاده از وسیله داخل رحمی
  • سندروم تخمدان پلی کیستیک

علائم


سرطان تخمدان در مراحل ابتدایی به‌ندرت باعث بروز علائمی خواهد شد. سرطان تخمدان پیشرفته ممکن است منجر به بروز علائم کم و غیرمشخصی شود که اغلب با بیماری‌های خوش‌خیم شایع‌تری مانند یبوست یا ناراحتی روده، اشتباه گرفته می‌شود.

علائم و نشانه‌های سرطان تخمدان ممکن است شامل این موارد شوند:

  • ورم کردن و باد کردن شکم
  • احساس زود سیر شدن در هنگام غذا خوردن
  • کاهش وزن
  • ناراحتی در ناحیه‌ی لگن
  • تغییراتی در عادات روده مانند یبوست
  • تکرر ادرار
  • خستگی و کوفتگی
  • درد شکم و سوزش سر دل
  • کمردرد
  • درد در هنگام نزدیکی
  • تغییر در دوره‌ی قاعدگی

این علائم برای برخی زنان شایع است. پس به این معنا نیست که حتماً به سرطان تخمدان مبتلا شده‌اند؛ اما علائم اولیه‌ی سرطان تخمدان به دنبال الگویی بروز می‌کنند:

  • این علائم به‌طور ناگهانی آغاز می‌شوند.
  • با مشکلات عادی در هاضمه و قاعدگی فرق دارند.
  • تقریباً هرروز بروز می‌کنند و برطرف نمی‌شوند.

تشخیص


پزشک متخصص احتمالاً با معاینه‌ی لگنی کار تشخیص را آغاز می‌کند:

  • قسمت خارجی دستگاه تناسلی بیمار به‌دقت بررسی می‌شود.
  • سپس درحالی‌که دستکش در دست دارد دو انگشت خود را وارد واژن بیمار می‌کند و در همین حین یکدست دیگر را روی شکم بیمار فشار می‌دهد تا رحم و تخمدان‌های او را حس کند.
  • یک وسیله وارد واژن بیمار می‌کند تا بتواند با مشاهده، موارد غیرعادی را بررسی کند.

پزشک همچنین ممکن است آزمایش‌های زیرا را توصیه کند:

  • تصویربرداری، مانند سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن از شکم و لگن بیمار. این معاینات می‌توانند به تعیین اندازه، شکل و ساختار تخمدان‌های بیمار کمک کنند.
  • آزمایش خون که می‌توان با آن وجود پروتئین (CA 125) یافت شده روی سطح سلول‌های سرطانی تخمدان را تشخیص داد.
  • جراحی برای برداشتن نمونه‌ی بافتی و مایع شکمی برای اثبات وجود سرطان تخمدان. می‌توان از روش جراحی کم تهاجمی یا روباتیک استفاده کرد. اگر سرطان تشخیص داده شود، جراح ممکن است فوراً و در اسرع وقت جراحی برداشتن قسمت سرطانی را شروع کند.

مرحله‌بندی (استیجینگ) سرطان تخمدان


پزشکان از نتایج جراحی برای کمک به میزان – مرحله – سرطان بیمار استفاده می‌کنند. مرحله (STAGE) سرطان به بیمار کمک می‌کند تا میزان بهبودی از بیمار و گزینه‌های درمانی را مشخص کند.

مراحل سرطان تخمدان عبارت‌اند از:

  • مرحله‌ی ۱٫ سرطان در یک یا هر دو تخمدان مشاهده‌شده است.
  • مرحله‌ی ۲٫ سرطان به قسمت‌های دیگر ناحیه‌ی لگن گسترده شده است.
  • مرحله‌ی ۳٫ سرطان به ناحیه‌ی شکم گسترده شده است.
  • مرحله‌ی ۴٫ سرطان در خارج از ناحیه‌ی شکم یافت شده است.

درمان


درمان سرطان تخمدان معمولاً شامل ترکیبی از جراحی و شیمی‌درمانی می‌باشد:

جراحی

به‌طورکلی درمان سرطان شامل برداشتن هر دو تخمدان، لوله‌های فالوپ، رحم و نیز غدد لنفاوی اطراف این ناحیه و لایه‌ای از بافت چربی شکم (اومنتوم) می‌شود که اغلب سرطان تخمدان تا این بافت کشیده می‌شود. جراح همچنین تا جایی که امکان دارد نواحی سرطانی را از شکم بیمار خارج می‌کند.

اگر سرطان تخمدان در مراحل اولیه تشخیص داده شود، جراحی کم تهاجمی‌تر ممکن است انجام بگیرد. برای زنانی که در مرحله‌ی ۱ سرطان تخمدان هستند، جراحی ممکن است شامل برداشتن یکی از تخمدان‌ها ولوله‌های فالوپ آن باشد. این عمل ممکن است مانع از توانایی بچه‌دار شدن گردد.

شیمی‌درمانی

بعد از جراحی، برای کشتن سلول‌های سرطانی باقی‌مانده، بیمار باید تحت شیمی‌درمانی قرار بگیرد. داروهای شیمی‌درمانی را می‌توان از طریق تزریق وریدی دریافت کرد یا مستقیماً وارد حفره‌ی شکمی شوند و یا هر دو روش.

در برخی زنان مبتلابه سرطان پیشرفته‌ی تخمدان، شیمی‌درمانی ممکن است به‌عنوان درمان اولیه استفاده شود.

 

پیشگیری


هیچ راه قطعی برای پیشگیری از سرطان تخمدان وجود ندارد؛ اما عوامل بخصوصی می‌توانند سبب کمتر شدن خطر ابتلا به آن گردند:

  • استفاده از قرص‌های ضدبارداری، خصوصاً برای بیش از ۱۰ سال
  • باردارشدن
  • سابقه شیر دادن به کودک
  • استفاده‌ی روزانه از آسپرین

مزایای تمرینات کیگل (کگلKegel) خانمها

هدایت کودکتان از میان لگن و رساندن آن به جهان بیرون، تنها به خواسته‌ی شما بستگی ندارد، بلکه به عضلات لگنی نیز وابسته است- چرا که این عضلات باید تا مقادیری کشیده شوند که پیش از زایمان به نظر غیر قابل تصور می‌آید. بنابراین، حتی اگر هیچ گاه درباره‌ی آنها فکر نکرده بودید (یا شاید حتی هیچ وقت نمی‌دانستید که چنین عضله‌ای وجود دارد)، در طول بارداری و پس از آن باید به عضلات لگنی توجه کنید. این عضلات نه تنها نقش مهمی را در زایمان ایفا می‌کنند، بلکه همچنین از نشت ادرار شما در زمان سرفه یا عطسه کردن نیز جلوگیری می‌نمایند (مهارتی که تنها زمانی که آن را از دست دادید، برای شما برجسته می‌شود).

خوشبختانه، ورزشی وجود دارد که کارشناسان معتقدند می‌تواند به پیش‌گیری از مشکلات در عضلات لگنی پس از زایمان کمک کرده و حتی فرایند زایمان شما را کمی ساده‌تر کند: ورزش کگل. اگر می‌خواهید تنها یک ورزش را در زمان بارداری خود انتخاب کنید، ورزش کگل را مد نظر داشته باشید.

اگر تمرینات کگل را به صورت منظم انجام دهید، می‌توانید انتظار داشته باشید که در تقریباً چند هفته یا چند ماه، با بی‌اختیاری ادرار کمتری مواجه خواهید بود. برای ادامه‌ی مزیت‌های آن، تمرینات کگل را به صورت یک قسمت دائمی از برنامه‌ی روزانه‌ی خود قرار دهید. می‌توانید تمرینات کگل را در هر زمانی از روز به صورت محتاطانه انجام دهید، حتی زمانی که پشت میز تحریر نشسته اید یا در زمانی که روی مبل استراحت می‌کنید. اگر در انجام این تمرینات مشکل دارید، از درخواست کمک خجالت نکشید. متخصص زنان و زایمان می‌تواند از کار شما بازخورد بدهد و بنابراین شما عضلات خود را شناخته و ماهیچه‌های درست را ورزش دهید. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

دلایل ضعیف شدن عضلات لگن


عضلات کف لگن به دلایل متعددی ضعیف می‌شوند:

  • عمل جراحی در ناحیه‌ی لگن (سزارین یا هیسترکتومی)
  • زایمان طبیعی
  • بالا رفتن سن
  • افزایش وزن
  • دیابت
  • مثانه‌ی پر کار
  • بیماری‌های التهابی روده
  • درد مزمن لگن
  • کولیت اولسراتیو
  • بیماری کرون
  • ژنتیک
  • سرفه، عطسه یا خنده‌ی مکرر (این فعالیت‌ها، ارگان‌های لگنی را هل می‌دهند).

مزایای تمرین کگل


تمرین لگن برای کنترل مثانه

برای تمرین دادن عضله‌ی PC، آنها را در افزایش‌های ده ثانیه‌ای به سمت داخل و بالا فشار داده و این کار را در مجموعه‌های ده تایی با کمی استراحت بین آنها انجام دهید. پزشکان پیشنهاد می‌کنند که این تمرین را سه تا پنج بار در روز انجام دهید. در صورتی که بخاطر حاملگی، زایمان و اضافه وزن، این ناحیه ضعیف شده باشد، سفت کردن این عضلات می‌تواند باعث کنترل بهتر مثانه در شما شود. این عضله نیز مانند هر عضله‌ی دیگری به ورزش جواب می‌دهد. متوقف کردن تمرینات و خسته شدن، می‌تواند باعث افزایش بی‌اختیاری شود. تمرینات مداوم روزانه می‌تواند تنها در چهار هفته باعث کنترل بهتر مثانه در شما شود.

تمرینات کگل به کنترل روده کمک می‌کنند

اسفنکتر مقعد، بخشی از ساختار عضلات لگنی است. تمرین دادن عضله‌ی لگنی می‌تواند به شما در اصلاح بی‌اختیاری رکتال، که با بالا رفتن سن ایجاد می‌شود، کمک کند. بسیار مهم است که تمرین عضلات لگنی، عضلات درستی را هدف بگیرد؛ ران‌ها، باسن و عضلات شکمی نباید در هنگام ورزش کگل منقبض شوند. عضله‌ای که برای متوقف کردن ادرار از آن استفاده می‌کنید، عضله‌ی لگنی است. برای مشخص کردن آن، قبل از تمام شدن جریان ادرار، خود را به متوقف کردن آن مجبور کرده و این کار را خیلی تکرار نکنید. متوقف کردن ادرار می‌تواند باعث ضعیف شدن عضله‌ی لگنی در خانم‌ها شده و دارای اثر معکوس است. یک عضله‌ی قوی‌تر لگنی به معنی کنترل کلی بهتر می‌باشد.

تمرین عضلات لگن باعث مزایای جنسی است

تمرین عضله‌ی لگن، به دلیل افزایش حساسیت در بافت عضله و جریان بهتر خون، لذت از رابطه‌ی جنسی را برای خانم‌ها بیشتر می‎کند. این تمرین حتی می‌تواند باعث تجربه‌ی ارگاسم در خانم‌هایی شود که پیش از این، قادر به تجربه‌ی آن نبوده اند. عضله‌ی لگنی، ماهیچه‌ای است که در هنگام ارگاسم در خانم‌ها به صورت ناخواسته منقبض می‌شود.

تمرین لگن و بارداری

عضلات ضعیف لگنی، راه را برای مشکلات بارداری و زایمان، مانند بی‌اختیاری ادرار و بی‌اختیاری روده باز می‌کنند. انجام تمرین کگل در طول بارداری، نه تنها به شما کمک می‌کند که الگوهای تخلیه‌ی خود را کنترل کنید، بلکه همچنین به جلوگیری از هموروئید مرتبط با بارداری کمک می‌نماید. یک مزیت دیگر این است که عضله‌ی لگنی قوی می‎تواند به مادر در حال زایمان، کنترل بهتری بر روی انقباضات عضله‌ی کف لگن بدهد. مادران زایمان کرده که انجام این تمرینات را ادامه می‎دهند، بهبودی سریع‌تری را از بی‌اختیاری مرتبط با زایمان، تجربه خواهند کرد.

بهتر است چه زمانی تمرینات کگل را انجام دهید؟


هیچ گاه برای شروع انجام این تمرینات دیر نیست، اما هرچه زودتر این کار را در طول بارداری خود شروع کنید و هرچه بهتر به آن نظم ببخشید، مزایای آن بیشتر خواهند بود.

پس از اینکه زایمان کردید، می‌توانید انجام تمرینات کگل را فوراً از سر بگیرید. برای نظم بخشیدن به آن، انجام این تمرین را به صورت یک عادت درآورید (در حالی که، مثلاً کودک خود را غذا می‌دهید). این کار جریان خود را تحریک کرده و تسکین و بهبودی عضلات را تسریع می‌کند. اگر در شروع انجام این تمرینات احساسی ندارید، نگران نشوید، پس از زایمان پرینوم بی‌حس می‌شود، اما حس به تدریج و در چند هفته‌ی آینده به آن برمی‌گردد. در ضمن، حتی اگر آن را احساس نکنید، تمرینات کار خود را خواهند کرد.

بهتر است تمرینات کگل را حداقل تا چند ماه پس از زایمان انجام دهید تا به تجدید قوای عضلات کمک کرده باشید. در واقع، بسیاری از کارشناسان بهداشت توصیه می‌کنند که برای حفظ سلامتی کف لگن، تمرینات کگل را به صورت نامحدود در زندگی خود انجام دهید.

چگونه تمرینات کگل را انجام دهید؟


مثانه و روده را تخلیه کنید. تمرین کگل می‌تواند به ناحیه‎ی لگن فشار آورده و در صورتی که مثانه‌ی یا روده‌ی شما پر باشد، باعث ایجاد ناراحتی یا تخلیه‌ی ناخواسته شود.

عضله‌ی لگن را پیدا کنید

عضلات لگن را با توقف جریان ادرار در میانه‌ی آن، پیدا کنید. قبل از انجام تمرینات کگل، مهم است که عضلات لگنی را به صورت درست تشخیص دهید. این عضلات، کف لگن شما را تشکیل می‌دهند. رایج‌ترین روش برای یافتن آنها این است که سعی کنید، جریان ادرار خود را در میانه‌ی آن متوقف کنید. این تنگ کردن، حرکت اصلی، ورزش کگل است. اجازه دهید عضلات کار خود را انجام دهند و جریان ادرار را آزاد کنید و در این صورت درک بهتری از این عضلات خواهید داشت. به خاطر داشته باشید که در صورت وجود هر گونه مشکل پزشکی که ممکن است از انجام ایمن تمرینات کگل جلوگیری کند، با یک پزشک صحبت کنید. همچنین به خاطر داشته باشد که به عنوان یک برنامه‌ی کگل منظم، جریان ادرار را مرتباً متوقف نکنید. انجام تمرینات کگل در زمان ادرار کردن در واقع دارای اثر برعکس است، ضعیف کردن عضلات.

شما می‌توانید این تمرینات را در زمان نشستن روی صندلی یا خوابیدن بر روی زمین انجام دهید. مطمئن شوید که عضلات باسن و شکم در وضعیت آرامی قرار دارند. اگر دراز کشیده‌اید، باید کمر شما در جایی مسطح بوده، بازوان شما در طرفین قرار داشته و زانوهای شما چسبیده به هم و بالا باشند. برای جلوگیری از کشیده شدن گردن، سر را بر روی زمین قرار دهید.

عضلات کف لگن را فشرده کنید

عضلات کف لگن را به مدت پنج ثانیه فشرده کنید. زمانی که شروع می‌کنید، این یک تمرین بسیار عالی است. لازم نیست که این عضلات را با فشردن آنها در طولانی مدت، دچار آسیب کنید. حتی اگر پنج ثانیه برای شما زیاد بود، می‌توانید با فشردن این عضلات به مدت دو یا سه ثانیه شروع کنید.

عضلات را آزاد کنید

عضلات را برای مدت ده ثانیه رها کنید. به صورت ایده‌آل، فرد باید همیشه یک استراحت ده ثانیه‌ای پیش از تکرار تمرین، به عضلات لگن بدهد. این کار به عضلات زمان کافی را برای آرام شدن می‌دهد و از کشیدگی عضلات جلوگیری می‌کند. قبل از شروع تکرار بعدی، تا ده بشمارید.

وجود هر گونه درد در ناحیه‌‌ی واژن، شکم یا ستون فقرات، نشان‌دهنده‌ی این موضوع است که شاید دارید تمرینات را به صورت اشتباه انجام می‌دهید.

خانم‌ها باید ورزش کگل را چقدر انجام دهند؟


به محض اینکه عضلات لگنی در جایی ثابت شدند، روند تمرین کگل به صورت زیر خواهد بود:

  • با سفت کردن عضلات به مدت تقریباً پنج ثانیه شروع کرده و سپس آنها را برای پنج ثانیه آزاد نمایید. این کار را در یک دسته‌ی پنج تایی، و چند بار در روز انجام دهید.
  • زمانی که تمرین برای شما ساده‌تر شد، عضلات خود را برای مدت طولانی‌تری سفت نگه دارید، تلاش کنید که به ۱۰ ثانیه برسید، و تکرار آن را نیز بیشتر نمایید.
  • نهایتاً توصیه می‌شود که خانم‌ها سه مجموعه‌ی ۲۰ حرکتی را در طول روز انجام دهند.

اگر در زمان شروع تمرینات، با این تعداد خیلی فاصله دارید، ناامید نشوید: به خاطر داشته باشید، اینها عضلاتی هستند که مانند هر عضله‌ی دیگری در بدن خانم‌ها وجود دارند. با گذشت زمان و پایداری در تمرینات، و مراقبت از تمرینات، این عضلات نیز می‌توانند قوی‌تر شوند.

انواع ورزش های مناسب و نامناسب در دوران بارداری

ورزش منظم و مداوم در دوران بارداری به سلامت و ایجاد احساس خوب در فرد کمک می‌کند. ورزش منظم در دوران بارداری به بهبود حالت بدن و کاهش ناراحتی‌هایی همچون کمردرد و خستگی کمک می‌کند. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد فعالیت فیزیکی مانع ابتلا به دیابت بارداری شده، استرس را کاهش می دهد و کمک می‌کند فرد نیروی کافی برای وضع حمل و زایمان داشته باشد. ورزش برای فرد باردار خوب است اما فرد باردار نباید با ورزش خود را خسته کند. ورزش باعث کالری سوزی می‌شود، بنابراین فرد باردار باید خوب غذا بخورد تا مواد مغذی کافی به بدنش رسیده و قوی بماند.

اگر قبل از بارداری فعالیت جسمی زیادی داشته باشید، می‌توانید در بارداری هم غعالیت خود را در حد متوسط ادامه دهید. سعی نکنید فعالیت کنونی‌تان در حد فعالیت‌های قبل از بارداری باشد بلکه تا جایی که اکنون می‌توانید و برایتان راحت است فعالیت کنید. انجام حرکات ایروبیک ساده، بهتر از حرکات سخت است. اگر قبل از بارداری هرگز به طور منظم ورزش نمی‌کردید، می‌توانید در دوران بارداری و پس از مشورت با متخصص زنان و زایمان به طور منظم ورزش را شروع کنید اما حرکات جدید و سخت انجام ندهید. همچنین متخصص زنان و زایمان می‌تواند با توجه به سوابق پزشکی شما، یک برنامه ورزشی شخصی به شما بدهد. پیاده روی یک ورزش بی خطر برای دوران بارداری است. پزشک ممکن است ۳۰ دقیقه یا بیشتر پیاده روی متوسط را در هر روز یا اکثر روزهای هفته توصیه کند مگر اینکه عوارض پزشکی یا بارداری داشته باشید. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص زنان و زایمان c تماس بگیرید.

مزایا


بدون شک ورزش یک مزیت بزرگ برای مادر و نوزاد است (به شرطی که عوارض بارداری مانع ورزش مادر در بارداری نشوند). ورزش به فرد باردار کمک می‌کند تا:

احساس بهتری داشته باشد

زمانی که فرد باردار فکر می‌کند چطور ممکن است این بدن عجیب بدن او باشد، ورزش می‌تواند در کنترل فرد باردار و افزایش سطح انرژی او موثر باشد. ورزش نه تنها با ترشح اندورفین (ماده‌ای که به طور طبیعی در هنگام ورزش در مغز ترشح می‌شود) باعث می‌شود فرد احساس بهتری داشته باشد بلکه انجام حرکات ورزشی مناسب فواید دیگری نیز دارند که عبارتند از:

  • کاهش کمر درد و بهبود حالت قرارگیری بدن از راه تقویت عضلات کمر، باسن و ران‌ها.
  • تسریع حرکات روده‌ای و کاهش یبوست.
  • جلوگیری از پارگی و ساییدگی مفاصل (که در دوران بارداری به علت تغییرات هورمونی شل شده‌اند) به وسیله‌ی فعال سازی مایع نرم کننده در مفاصل.
  • کمک به خواب بهتر در زنان باردار زیرا ورزش استرس و اضطرابی که گاهی باعث بی قراری شبانه می‌شود را کاهش می‌دهد.

ظاهر بهتری داشته باشد

ورزش باعث افزایش جریان خون به پوست و در نتیجه درخشنگی و زیبایی پوست می‌شود.

مادر و بدن او را برای تولد آماده می‌سازد

عضلات قوی و قلب مناسب باعث راحتی زایمان می‌شوند. توانایی فرد در کنترل تنفس خود باعث می‌شود فرد توان مدیریت درد را داشته باشد. و اگر زایمان طولانی شود، بالا بودن تحمل فرد یک کمک واقعی برای او است.

سریع‌تر به اندام قبل از بارداری برمی‌گردند

اگر فرد در دوران بارداری مرتب ورزش کند (با این فرض که قبل از بارداری نیز مرتب ورزش می‌کرده است)، اضافه وزن بارداری در او زیاد نخواهد بود. اما فرد باید نباید انتظار داشته باشد و تلاش کند که وزنش را در دوران بارداری از دست دهد. در اکثر زنان، هدف از ورزش در بارداری، حفظ وزن مناسب در دوران بارداری است. با اینکه هنوز فواید ورزش در بارداری کاملا تادید نشده است، برخی از تحقیقات نشان داده‌اند که ورزش احتمال ایجاد عوارضی همچون مسمومیت و دیابت بارداری را کاهش میدهد.

کدام‌ یک از تغییرات بارداری ممکن است بر ورزش تاثیرگذارند؟


تغییرات جسمی دوران بارداری فشار زیادی بر بدن زن وارد می‌کنند. فرد باید تغییراتی که در پایین آمده‌اند را به یاد داشته، و به نیازهای بدن خود گوش داده و فعالیت‌ها و ورزش خود را در حد نیاز انجام دهد.

  • رشد نوزاد و دیگر تغییرات داخلی ایجاد شده مستلزم صرف اکسیژن و انرژی بیشتری است.
  • هورمون‌های تولید شده در دوران بارداری باعث کشش رباط‌های محافظ مفاصل شده و خطر ایجاد آسیب را بیشتر می‌کنند.
  • وزن اضافی و عدم توزیع متناسب وزن باعث تغییر مرکز ثقل بدن می‌شود. همچنین وزن اضافی باعث فشار بر مفاصل و عضلات پایین کمر و لگن شده و همچنین باعث می‌شود فرد راحتتر تعادل خود را از دست بدهد.

ورزش‌های بی خطر


تا زمانی که فرد با احتیاط ورزش کرده و در ورزش کردن افراط نکند، انجام اکثر ورزش‌ها در بارداری خطری ندارد. بی‌خطرترین و مفیدترین فعالیت ورزشی شامل شنا، پیاده روی سریع، استفاده از دوچرخه ثابت در داخل منزل، استفاده از دستگاه‌های گام زن جلو عقب یا دورانی، و حرکات سبک ایروبیک ( که توسط یک مربی ایروبیک اموزش داده می‌شود) هستند. احتمال آسیب دیدن در این فعالیت‌ها کم است، برای تمام قسمتهای بدن مفید هیتند و می‌توان تا زمان تولد انجام آنها را ادامه داد. معمولا تنیس و راکت بال ورزش‌های بی خطری هستند اما ممکن است تغییرات تعادلی دوران بارداری بر حرکات سریع تاثیر گذارد. فعالیت‌های دیگری همچون دو آهسته نیز اگر با سرعت متوسط انجام شوند خوب است، مخصوصا اگر فرد باردار قبل از بارداری نیز چنین فعالیت‌هایی را انجام می‌داده است. ممکن است فرد باردار، مخصوصا در اواخر بارداری، بخواهد فعالیت‌ها یا ورزش‌هایی را انجام دهد که نیاز به حفظ تعادل یا هماهنگی زیادی نداشته باشند.

چه افرادی در دوران بارداری نباید ورزش کنند؟


اگر فرد باردار بیماری‌هایی مانند آسم، بیماری قلبی، یا دیابت داشته باشد، ورزش برای او توصیه نمی‌شود. همچنین اگر فرد باردار به مشکلات بارداری مبتلا است ورزش برای او مضر خواهد بود. مشکلات بارداری عبارتند از:

  • خونریزی یا لکه بینی
  • پایین بودن جفت
  • سقط مکرر یا وجود خطر سقط جنین
  • زودرس بودن زایمان‌های قبلی یا داشتن سابقه زایمان زودرس
  • ضعیف بودن دهانه رحم

در دوران بارداری از انجام چه ورزش‌هایی باید اجتناب کرد؟


انجام برخی از ورزش‌ها و فعالیت‌ها در دوران بارداری خطرناک است. این ورزش‌ها عبارتند از:

  • نگهداشتن نفس در حین انجام هر فعالیت.
  • انجام ورزش‌هایی که در آنها احتمال زمین خوردن وجود دارد (مانند اسکی یا اسب سواری).
  • ورزش‌های تماسی مانند سافت بال، فوتبال، بسکتبال، و والیبال.
  • هر ورزشی که ممکن است باعث آسیب به شکم، حتی به صورت خفیف، شود مانند فعالیت‌های که دارای حرکات جنبشی یا تغییر مسیر سریع و ناگهانی هستند.
  • فعالیت‌هایی که به پرش، لی لی کردن، جست و خیز کردن، یا دویدن زیاد نیاز دارند.
  • زیاد خم کردن زانو، نشستن کامل، بالا بردن هر دو پا، و صاف نگه داشتن پاها و رساندن انگشتان دست به انگشتان پا.
  • پریدن در حال کشش.
  • حرکت چرخش کمر در حالت ایستاده.
  • حرکات جهشی سنگین که بعد از آن دوره‌ای عدم فعالیت وجود دارد‌.
  • ورزش در هوای گرم و مرطوب.

نکات مهم برای ورزش


برنامه ورزش در بارداری باید عضلات را تقویت کند تا باعث سلامت کلی فرد شود. همیشه در ابتدای ورزش بدن را گرم و آماده کرده و پنج دقیقه حرکات کششی انجام دهید. حداقل ۱۵ دقیقه حرکات تشدید کننده ضربان قلب انجام دهید. در زمان‌های اوج فعالیت، ضربان قلب خود را اندازه بگیرید. سپس بین ۱۰ تا ۱۵ دقیقه حرکات ایروبیک انجام دهید. ایروبیک را با حرکات سبک شروع کرده و با حرکات کششی ملایم به پایان برسانید.
در اینجا برخی از اصول ورزش برای زنان باردار آمده است که عبارتند از:

  • لباس راحت و گشاد و یک لباس زیر مناسب بپوشید.
  • کفش‌های مناسب ورزش بانوان بپوشید. کفش مناسب بهترین وسیله حافظتی برای جلوگیری از آسیب است.
  • به منظور جلوگیری از هرنوع آسیب، در فضای مسطح و صاف ورزش کنید.
  • کالری کافی مصرف کنید تا نیازهای تغذیه‌ای دوران بارداری و کالری مورد نیاز برای ورزش تامین شوند (فرد باردار باید روزانه ۳۰۰ کالری بیش از زمان قبل از بارداری مصرف کند).
  • حداقل یک ساعت قبل از ورزش چیزی نخورید.
  • قبل از ورزش، در حین ورزش، و پس از ورزش آب بنوشید.
  • پس از انجام ورزش‌های نشسته یا خوابیده، به آرامی و کم کم بلند شوید تا دچار سرگیجه نشوید.
  • هرگز با ورزش خود را خسته نکنید. اگر فرد نتواند در حین ورزش به راحتی صحبت کند، احتمالا خود را بیش از حد خسته کرده و باید حرکات را آرام‌تر انجام دهد.

هشدارهایی برای زنان باردار


اگر یکی از موارد زیر را مشاهده کردید، ورزش را متوقف کرده و با پزشک مشورت کنید:

  • درد قفسه سینه
  • درد شکم، لگن یا انقباضات مداوم
  • سردرد
  • توجه به کاهش یا عدم لگد زدن جنین
  • احساس ضعف، گیجی، تهوع و استفراغ
  • احساس سرما
  • لکه بینی از واژن
  • ترشح ناگهانی مایع از واژن یا چکه کردن مایعی که مداوم ترشح می‌شود.
  • ضربان قلب سریع یا نامنظم
  • تورم ناگهانی مچ‌ پاها، دست‌ها، صورت، یا درد ساق پا
  • تنگی نفس
  • مشکل در راه رفتن
  • ضعف عضلانی

کشف علوم نوین پزشکی در درمان سقط مکرر جنین

سقط جنین مکرر تحت عنوان دو یا سه بار سقط جنین قبل از هفته ۲۰ بارداری تعریف شده است. سقط مکرر جنین فرایند دشواری است. هنگامی که بیمار با چندین سقط در سه ماهه اول بارداری‌اش مواجه شود دلشکسته و ناامید می‌گردد. برخی از زنان یک بارداری موفق داشته‌اند و در تلاش برای بارداری دوم دچار سقط‌های مکرر می‌شوند. در صورتی که علت سقط قبلی مشخص شده باشد، در مرحله اول به این مساله رسیدگی می‌شود. به عنوان مثال می‌توان برخی از مشکلات رحمی را به کمک عمل جراحی برطرف کرد، اختلالات هورمونی نیز پس از مصرف  دارو برطرف می‌شود. برخی دیگر از عواملی که در فرایند باروری اختلال ایجاد می‌کنند مانند چاقی و استعمال دخانیات قابل بررسی و حل شدن هستند.

سقط جنین در هر مرحله‌ای از بارداری یک تجربه دردناک است به ویژه اگر به صورت مکرر رخ دهد. بررسی علت سقط جنین اهمیت بسیار زیادی داد. متخصص زنان و زایمان می‌تواند به شما برای تعیین علت سقط و افزایش شانس باروری و کاهش ریسک سقط جنین ناشی از بالارفتن سن، به ویژه در سن باروری، کمک کند. با بالا رفتن سن مادر احتمال سقط جنین افزایش می‌یابد.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

علل سقط مکرر


شایع ترین علل سقط جنین عبارتند از: اختلالات رحمی، مشکلات مربوط به سیستم ایمنی، اختلالات هورمونی، و ناهنجاری‌های ژنتیکی. برخی از عوامل مرتبط با سبک زندگی مانند استعمال دخانیات، مصرف کافئین، قرار گرفتن در معرض مواد سمی، و چاقی در سقط جنین نقش دارند. متاسفانه در نیمی از موارد، علت اصلی سقط جنین مشخص نیست و نمی‌توان توضیحی برای آن پیدا کرد.

اختلالات رحمی

اختلالات رحمی که باعث می‌شوند بیمار در معرض سقط جنین مکرر قرار بگیرند عبارتند از ناهنجاری‌های مادرزادی رحم یا اختلالات اکتسابی مانند فیبروم رحم، پولیپ رحم، و چسبندگی رحم. در اختلالات رحمی، رحم دو جداره از شایع ترین علل سقط مکرر جنین است. به طور کلی ناهنجاری‌ حفره رحم باعث اختلال در فرایند بارداری و لانه گزینی طبیعی جنین می‌شود. کمبود ذخایر خونی، محدود بودن فضای رحم، و التهاب رحم از مواردی هستند که بیمار را مستعد سقط‌های مکرر و بارداری بی‌نتیجه می‌کنند.

اختلالات مرتبط با سیستم ایمنی

شایع ترین علت ایمونولوژیکی سقط مکرر جنین، سندروم آنتی فسفولیپید (APLS) است. این اختلال یک بیماری خود ایمنی اکتسابی است. در این اختلال، بدن علیه اجزای غشای سلولی آنتی بادی تولید می‌کند که در نهایت منجر به عوارض بارداری مانند سقط مکرر جنین در سه ماهه اول بارداری، سقط در اواخر بارداری، مسمومیت بارداری، و لخته شدن خون می‌شود. اگرچه سندروم آنتی فسفولیپید یک اختلال شناخته شده است و یکی از علل شایع ایمونولوژیکی سقط مکرر است، اختلالات دیگری نیز وجود دارند که علت آنها مشخص نیست و منجر به سقط جنین می‌شوند این عوامل عبارتند از افزایش تعداد یا فعال شدن سلول‌های کشنده طبیعی رحمی.

اختلالات هورمونی

اختلالات هورمونی مختلف مانند دیابت کنترل نشده، سندروم تخمدان پلی کیستیک (pcos) ، بیماری درمان نشده یا تشخیص داده نشده تیروئید، افزایش سطح پرولاکتین، و ناکافی بودن سطح پروژسترون می‌تواند در سقط مکرر جنین نقش داشته باشد. برخی از اختلالات هورمونی با تاثیر گذاری بر چرخه پریود و بارداری باعث بروز مشکل در باروری زوجین می‌شوند‌.

ناهنجاری‌های ژنتیکی

غیرطبیعی بودن تعداد کروموزوم‌ها و ترکیب ساختاری غیر طبیعی کروموزوم‌ها یکی از اختلالاتی است که عامل نیمی از موارد سقط جنین در اوایل بارداری است. ریسک آنوپلوئیدی یا افزایش غیر طبیعی کروموزوم‌های جنین با بالارفتن سن بارداری افزایش می‌یابد زیرا با بالا رفتن سن مادر، تخمک‌ها آسیب می‌بینند. بنابراین بیماری‌های فاقد علائم از والدین به فرزندان منتقل می‌شوند. ترومبوفیلی  یک ویژگی اکتسابی یا ارثی که باعث لخته شدن خون می‌شود و یکی از دلایل سقط جنین در اوایل بارداری است و در صورتی که سابقه خانوادگی یا فردی در ارتباط با اختلال لخته شدن خون وجود نداشته باشد بررسی این مساله در آزمایشات روتین درخواست نمی‌شود. از سوی دیگر ترومبوفیلی می‌تواند باعث سقط جنین در سه ماهه دوم یا سوم بارداری شود.

سایر علل سقط جنین

عفونت، اختلال اسپرم، و بیماری سلیاک از مواردی هستند که در سقط جنین نقش دارند و پزشک بر اساس فاکتورهای موجود درخواست بررسی این موارد را می‌دهد. به علاوه همانگونه که در قسمت بالا اشاره کردیم، استعمال دخانیات، مصرف مواد مخدر، مصرف روزانه بیش از سه فنجان کافئین، قرار گرفتن در معرض مواد سمی( حشره‌کش‌ها، پرتوها، قرار گرفتن در معرض دود غیر مستقیم) چاقی و اضافه وزن می‌توانند منجر به سقط جنین شوند بنابراین باید حتما فرد تحت ارزیابی قرار بگیرند.

تشخیص سقط جنین


زنانی که دچار سقط مکرر می‌شوند به لحاظ آنالیز هر سقط، زمان نسبی سقط، میزان رشد جنین قبل از سقط( مانند ضربان قلب جنین در سونوگرافی)  و آنالیز ژنتیکی  محصولات لقاح مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. به علاوه، آنالیز بیشتر محصولات بارداری زیر میکروسکوپ می‌تواند اطلاعات ارزشمندی را در خصوص علت سقط مکرر در اختیار پزشک قرار دهد. بیمارانی که دچار سقط مکرر می‌شوند پس از انجام آزمایشات تشخیصی مانند عملکرد خون زوجین، ارزیابی رحم به کمک التراسوند تخصصی برای بررسی ناهنجاری‌های مادرزادی یا اکتسابی مانند فیبروم، بافت اسکار یا پولیپ که باعث اختلال در فرایند لانه گزینی می‌شود به لحاظ جسمانی و سابقه پزشکی مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. ارزیابی بیشتر زوجین براساس نمونه برداری از آندومتر، کشت نمونه ترشحات رحم به لحاظ وجود عفونت، و آنالیز دقیق اسپرم انجام می‌شود. زوجین باید آزمایش ژنتیک بدهند تا وجود بیماری‌های ژنتیکی که باعث اختلال در فرایند باروری موفق می‌شود شناسایی گردد.

بهترین روش‌های درمان


درمان سقط مکرر جنین به علت اصلی آن بستگی دارد.

علل کروموزومی

در مواردی که ناهنجاری ساختاری کروموزوم عامل اصلی سقط مکرر است، یکی از درمان‌های ممکن برای باروری ای وی اف (باروری آزمایشگاهی)، نمونه برداری و ارزیابی جنین است که به این فرایند تشخیص ژنتیکی قبل از لانه گزینی گفته می‌شود.

ناهنجاری‌های آناتومیکی

می‌توان از آزمایشات تشخیصی مانند عکس رنگی، سونوهیستروگرام با سالین، و هیسترسکوپی ( بررسی اندوسکوپیک رحم) برای ارزیابی حفره رحم استفاده کرد. بسیاری از ناهنجاری‌های حفره رحم به کمک جراحی‌های کوچک اصلاح می‌شوند.

علل ایمونولوژیکی

سندروم آنتی بادی آنتی فسفولیپید(APS) پاسخ مناسبی به داروهای رقیق کننده خون می‌دهد.

اختلال لخته شدن خون ( ترومبوفیلی)

هیچ‌گونه مدرکی مبنی بر اینکه داروهای رقیق کننده خون می‌توانند از سقط جنین جلوگیری می‌کنند وجود ندارد، اما هنوز تحقیقات در این زمینه ادامه دارد.

اختلالات هورمونی

در مواردی که فرد دچار دیابت کنترل نشده یا نقص کارکرد غده تیروئید است اصلاح اختلالات هورمونی باعث رفع مشکل می‌شود.

 

آیا تست اچ پی وی مثبت نشانه سرطان رحم و زگیل تناسلی است؟

ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، گروهی از بیش از صد نوع از ویروس‌های مرتبط با هم است. انواع خاصی از این ویروس‌ها، می‌توانند باعث تغییرات غیر طبیعی در سلول‌های دستگاه تناسلی شوند. این نوع از HPVها می‌توانند باعث تغییرات غیر طبیعی در سلول‌های حفره‌ی دهانی (دهان)، حنجره (گلو)، واژن، فرج یا مقعد شوند. تغییرات ایجاد شده ممکن است به خودی خود و بدون هیچ درمانی برطرف شوند. اما برخی از تغییرات در سلول‌های دستگاه تناسلی، می‌توانند به ناهنجاری‌های جدی منجر شده و در صورت عدم درمان، در طول زمان به سرطان دستگاه تناسلی تبدیل شوند. آزمایش HPV فرایندی است که نمونه‌ی کوچکی از سلول‌ها را برداشته و آنها را برای یافتن DNA انواع ویروس دارای ریسک بالا آزمایش می‌کند. آزمایش HPV همچنین ممکن است با آزمایش پاپ اسمیر و برای غربالگری سرطان رحم در خانم‌های سی ساله و بالاتر، انجام شود. این آزمایش به شناسایی بانوانی که دارای انواع HPV دارای ریسک بالا هستند، کمک می‌کند. این خانم‌ها بیشتر در معرض ناهنجاری‌های رحمی یا تغییرات مقدماتی هستند که ممکن است به سرطان رحم منجر شوند.

برخی از انواع HPV باعث زگیل تناسلی می‌شوند. برخی دیگر با سرطان رحم یا سرطان دیگر ارگان‌ها در ارتباط می‌باشند. برخی از انواع HPV باعث بروز زگیل‌هایی می‌شوند که ممکن است در دیگر نقاط بدن خود مانند دست‌ها یا پاهای خود مشاهده کنید. خانم‌هایی که آزمایش پاپیلومای انسانی را به همراه آزمایش پاپ اسمیر انجام می‌دهند، تشخیص سریع‌تر و کامل‌تری را از امکان وجود سرطان رحم، دریافت می‌کنند. احتمال بروز مشکل از آزمایش HPV بسیار پایین است. درباره‌ی دغدغه‌های خود پیرامون انجام این آزمایش، خطرات آن، چگونگی انجام آن و تفسیر نتایج آن، با متخصص زنان و زایمان صحبت و مشورت کنید. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

چرا آزمایش HPV انجام می‌شود؟


برخی از تحقیقات نشان داده اند که ترکیب آزمایش HPV با آزمایش پاپ اسمیر می‌تواند زمان میان غربالگری‌های سرطان رحم را طولانی کند. بیشترین فایده‌ی آزمایش HPV، در غربالگری سرطان رحم در خانم‌های سی ساله و بالاتر است. این آزمایش همچنین ممکن است در تصمیم درباره‌ی پی‌گیری‌های لازم در خانم‌هایی که نتایج پاپ اسمیر آنها غیر طبیعی است، مفید باشد. آزمایش HPV در موارد زیر نیز کاربرد دارد:

  • افرادی که دارای سلول‌های سنگ‌فرشی نامتعارف- با اهمیت تعریف نشده (ASC-US) بوده و بیشتر از سی سال سن دارند.
  • دارای ضایعه‌ی داخل شکمی سنگ‌فرشی با گرید پایین (LSIL) بوده و بیشتر از ۵۰ سال سن دارند.
  • افرادی که تحت درمان ضایعه‌ی داخل شکمی سنگ‌فرشی با گرید بالا (HSIL) بوده اند.

چه کسانی نباید آزمایش HPV را انجام دهند؟


آزمایش HPV معمولاً به عنوان غربالگری مقدماتی برای سرطان دهانه‌ی رحم استفاده نمی‌شود، گرچه ممکن است در موارد خاصی برای این منظور کاربرد داشته باشد. با این حال، انجام این آزمایش در خانم‌هایی که دارای شرایط زیر هستند، فایده‌ای نخواهد داشت:

خانم‌هایی که کمتر از سی سال سن دارند

عفونت HPV در خانم‌های کمتر از سی سال بسیار شایع است. آزمایش HPV برای افراد این گروه انجام نمی‌شود چرا که بیشتر عفونت‌های HPV به شرایط مقدماتی سرطان دهانه‌ یا گردن رحم منجر نمی‌شوند. خانم‌های جوان‌تر از سی سال، همچنین با احتمال بیشتری در طول چند سال با عفونت HPV مبارزه می‎کنند. بهترین روش برای غربالگری شرایط مقدماتی سرطان دهانه یا گردن رحم در خانم‎های کمتر از سی سال، انجام آزمایش پاپ اسمیر می‌باشد. خانم‌های موجود در این گروه ممکن است آزمایش HPV را به عنوان یک آزمایش پی‌گیری پس از درمان HSIL انجام دهند.

خانم‌هایی که هیسترکتومی کامل انجام داده اند

خانم‌هایی که عمل هیستروکتومی کامل را انجام داده اند، دیگر رحم ندارند. اگر یک خانم دارای شرایط مقدماتی سرطان گردن یا دهانه‌ی رحم نباشد، انجام آزمایش HPV سودی به حال او نخواهد داشت چرا که این خانم دیگر اساساً در خطر ابتلا به سرطان دهانه‌ی رحم نیست.

چگونگی آماده شدن


پیش از انجام آزمایش HPV، از دوش گرفتن، استفاده از تامپون‌ها یا داروهای واژنی برای حداقل ۴۸ ساعت پرهیز کنید. از خانم خواسته می‌شود تا کمی پیش از آزمایش، هم برای راحتی بیشتر خود و هم برای کمک به انجام آزمایش، مثانه‎ی خود را خالی کند.

آزمایش HPV چگونه انجام می‌شود؟

در صورتی که پزشک از آزمایش پاپ اسمیر با پایه‌ی مایع استفاده کرده باشد، نمونه‌ی آزمایش پاپ اسمیر فرد می‌تواند برای آزمایش HPV استفاده شود. آزمایش HPV همچنین می‌تواند بر روی نمونه‌ای که به صورت جداگانه گرفته شده است، انجام گیرد. برای این آزمایش، نیاز است که خانم لباس‌های پایین تنه‌ی خود را درآورده و یک کاغذ یا پارچه را دور کمر خود قرار دهد. او سپس بر روی پشت خود و بر صندلی آزمایش می‌خوابد در حالی که پاهای او بالا آمده و توسط رکاب‌هایی گرفته شده اند. این حالت، به پزشک اجازه می‌دهد تا واژن و ناحیه‌ی تناسلی خانم را بررسی کند. فرایند این آزمایش مشابه آزمایش پاپ اسمیر است. برای انجام آزمایش HPV، پزشک به آرامی یک ذره‌بین را در واژن قرار می‌دهد. این ذره‌بین یک وسیله‌ی پلاستیکی یا فلزی تمیز است. این وسیله دیواره‌های واژن را جدا می‌کند، بنابراین پزشک می‌تواند قسمت بالایی واژن و گردن رحم را مشاهده نماید. پزشک از یک وسیله‌ی چوبی یا سپتوم برای تراشیدن آرام سطح قسمت پایینی رحم به منظور برداشتن سلول‌ها استفاده می‌کند. در برخی از موارد، یک برس مخصوص (به نام سیتوبراش یا سیتوبروم) برای جمع‌آوری سلول‌های قسمت پایینی گردن رحم که به رحم می‌رسد، استفاده می‌شود. پس از جمع‌آوری سلول‌ها، پزشک آنها را به یک مخزن اضافه می‌کند. این سلول‌ها، با یک محلول خاص به نام ثابت کننده ترکیب می‌شود تا از ظاهر آنها محافظت گردد. این محلول مشابه ماده‌ی استفاده شده در آزمایش پاپ اسمیر با پایه‌ی مایع می‌باشد. نمونه برای انجام آزمایش وجود دی ان آی انواع HPV دارای ریسک بالا، به آزمایشگاه فرستاده می‌شود. این آزمایش تنها چند دقیقه طول می‎کشد. ممکن است مقداری ناراحتی، فشار یا گرفتگی در حین این آزمایش وجود داشته باشد، اما معمولاً دردناک نیست.

پس از آزمایش


پس از این آزمایش، بیمار ممکن است مقدار کمی خونریزی واژنی یا ترشحات به رنگ خاکستری- سبز مشاهده کند. بیمار می‌تواند از پارچه‌ی آستری برای جلوگیری از لکه شدن لباس‌های خود استفاده کند. تا زمانی که پزشک ایمن بودن رابطه‌ی جنسی را تأیید نکرده است، باید از داشتن رابطه خودداری کرد.

نتایج


نتیجه‌ی آزمایش HPV ممکن است منفی یا مثبت باشد. نتیجه‌ی منفی این آزمایش به این معنی است که خانم، دارای هیچ نوعی از HPV نیست که به شرایط پیش‌زمینه‌ای سرطان گردن یا دهانه‌ی رحم مرتبط باشد. نتیجه‌ی مثبت هم لزوماً به این معنا نیست که خانم حتماً و قطعاً مبتلا به سرطان خواهد شد. نتایج این آزمایش برای کمک به تخمین ریسک بیمار پیرامون ابتلا به سرطان دهانه‎ی رحم یا تخمین شدت یا خطر یافته‌های غیر قطعی به دست آمده از معاینه‌ی فیزیکی یا آزمایش پاپ اسمیر می‌باشد. نتایج به دست آمده از آزمایش HPV به صورت تنها مورد تفسیر قرار نمی‌گیرند، بلکه در ترکیب با آزمایش پاپ اسمیر، سابقه‌ی بیماری‌ها و معاینه‌ی فیزیکی بررسی می‌شوند. این آزمایش اطلاعاتی را در اختیار پزشک می‌گذارد که به او در اتخاذ بهترین تصمیم‌ها درباره‌ی نظارت بیشتر و کنترل هر بیمار بر اساس یک روش مورد به مورد، کمک کند. پزشک تصمیم می‌گیرد که بیمار به انجام آزمایشات بیشتری مانند کولپوسکوپی، نمونه‌برداری یا مراقبت‌های بیشتر نیاز دارد یا خیر.

چه چیزهایی بر این آزمایش اثر می‌گذارند؟


به دلایل زیر، برخی از خانم‌ها قادر به انجام این آزمایش نبوده و یا نتایج این آزمایش برای آنها مفید نمی‌باشد:

  • استفاده از دوش‌ها، تامپون‌ها و کرم‌ها و داروهای واژینال در ۴۸ ساعت پیش از انجام آزمایش
  • کوچک بودن نمونه‌ی گرفته شده از سلول‌های رحمی
  • نشان داده شدن سلول‌های غیر طبیعی توسط آزمایش پاپ اسمیر که توسط انواع HPV دارای ریسک بالا، ایجاد شده باشند.

درمان فیبروم رحم (میوم رحم) با دارو،میومکتومی و هیسترکتومی


فیبروئیدها تومورهای سیستم تناسلی زنان هستند که به طور مکرر دیده می‌شوند. فیبروم‌ها، که همچنین میوم رحم، لیومیوما، یا fibromas نامیده می‌شوند، تومورهای سفت و متراکم هستند که از سلول‌های عضلانی صاف و بافت همبند فیبر تشکیل شده‌اند که در رحم رشد می‌کنند. در بیش از ۹۹ درصد موارد، فیبروم‌ها تومورها خوش خیم (غیر سرطانی) هستند. این تومورها با سرطان ارتباط ندارند و خطر ابتلا به سرطان رحم در زنان را افزایش نمی‌دهند. یک زن ممکن است تنها یک فیبروم یا چندین فیبروم در اندازه‌های مختلف داشته باشد. فیبروم ممکن است برای مدت زمان طولانی بسیار کوچک باقی بماند و به طور ناگهانی سریعا رشد کند و یا به آرامی طی چندین سال رشد کند.

اگرچه فیبروم‌های رحم معمولا خطرناک نیستند، ممکن است باعث ناراحتی شوند و ممکن است منجر به عوارضی مانند کم خونی ناشی از خونریزی شدید شوند. فیبروم‌هایی که نشانه‌ای ایجاد نمی‌کنند، کوچک هستند یا در زنانی که نزدیک به یائسگی هستند، اغلب به درمان نیاز ندارند. اگر متوجه شدید که مدت پریودهایتان بیش از سه دوره افزایش یافت یا اگر احساس سنگینی مداوم یا درد در لگن یا قسمت پایین شکم دارید، به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. درمان شامل داروهایی است که می‌توانند رشد تومورها را آهسته یا متوقف کنند، یا شامل جراحی است. پیش بینی شما بستگی به اندازه و محل فیبروم دارد.اگر به فیبروم یا میوم رحم مبتلا هستید متخصص زنان می‎تواند براساس شرایط شما یکی از روش‌های درمانی را به شما پیشنهاد کند. جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره روش‌های درمانی فیبروم رحم یا رزرو وقت درمان با شماره‌های متخصص زنان و زایمان   تماس بگیرید.

انواع


فیبروم‌های مختلف در مکان‌های مختلف داخل رحم و روی رحم ایجاد می‌شوند.

فیبروم اینترامورال

فیبروم‌های اینترامورال رایج‌ترین نوع فیبروم هستند. این نوع فیبروم در داخل دیوار عضلانی رحم ظاهر می‌شود. فیبروم‌های اینترامورال ممکن است بزرگتر شوند و می‌توانند رحم را گشاد کنند.

فیبروئید ساب سروزال

فیبروئیدهای ساب سروزال در خارج از رحم تشکیل می‌شوند که غشاء سروزی نامیده می‌شود. آنها ممکن است به اندازه کافی بزرگ شوند به حدی که رحم در یک طرف بزرگتر شود.

فیبروئیدهای ساقه‌دار

هنگامی که تومورهای ساب سروزال ساق‌دار می‌شوند (پایه‌ی بلند و باریک که از تومور پشتیبانی می‌کند)، به فیبروئیدهای ساقه‌دار تبدیل می‌شوند.

فیبروئید ساب موکوزال

این نوع تومورها در لایه میانی عضله (میومتریوم) رحم به وجود می‌آیند. تومورهای ساب موکوزال به شایعی دیگر تومورها نیستند.

دلایل


دلیل دقیق فیبروئید رحم مشخص نیست. فیبروئیدها زمانی شروع می‌شوند که سلول‌ها در دیواره عضلانی رحم بیش از حد رشد می‌کنند. پس از اینکه فیبروئید به وجود آمد، هورمون‌های استروژن و پروژسترون بر رشد آن‌ها اثر می‌گذارند. بدن زن، بالاترین میزان این هورمون‌ها را در طول سال‌های بچه‌زایی تولید می‌کند. پس از یائسگی، زمانی که سطح هورمون کاهش می‌یابد، فیبروئیدها معمولا کوچک و یا ناپدید می‌شوند.

نشانه‌های میوم رحم


علائم به محل و اندازه تومور (ها) و تعداد تومورهای زن بستگی دارد. اگر تومور زن بسیار کوچک است، یا اگر او در حال یائسه شدن است، ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد.

علائم فیبروئید ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • خونریزی شدید بین  و یا در طول دوره‌های عادت ماهیانه
  • که شامل لخته‌های خون است.
  • درد در لگن و یا قسمت پایین کمر
  • افزایش گرفتگی عضلات قاعدگی
  • افزایش ادرار
  • درد هنگام نزدیکی
  • قاعدگی و خونریزی رحم که طولانی‌تر از حد معمول است.
  • فشار یا پری در قسمت پایین شکم
  • تورم یا بزرگ شدن شکم

عوامل خطر


در صورتی که زنان دچار یک یا چند مورد از عوامل خطر زیر هستند، در معرض خطر بیشتر ابتلا به فیبروئیدها می‌باشند:

  • بارداری
  • سابقه خانوادگی فیبروئیدها
  • داشتن بیش از ۳۰ سال سن
  • داشتن وزن بالا

تشخیص


فیبروئیدها اغلب در معاینه لگن  معمولی یافت می‌شوند. این، همراه با معاینه شکم، ممکن است یک توده لگنی بی‌قاعده و سفت را به پزشک نشان دهد. علاوه بر یک سابقه‌ی کامل پزشکی و معاینه فیزیکی و لگنی و یا شکمی، روشهای تشخیصی برای فیبروئیدهای رحم ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • اشعه ایکس: انرژی الکترومغناطیسی برای تولید تصاویری از استخوان‌ها و اندام‌های داخلی بر روی فیلم استفاده می‌شود.
  • سونوگرافی ترانس واژینال (که اولتراسونوگرافی نیز نامیده می‌شود). یک آزمایش اولتراسوند با استفاده از یک ابزار کوچک، که ترانسفورماتور نامیده می‌شود که در مهبل قرار داده می‌شود.
  • تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI). یک روش غیر تهاجمی که یک دید دو بعدی از یک ارگان داخلی یا ساختار ارائه می‌دهد.
  • هیستروسالپینگوگرافی. آزمایش اشعه ایکس رحم و لوله‌های فالوپی که از رنگ استفاده می‌کند و اغلب برای بررسی انسداد لوله‌ای انجام می‌شود.
  • هیستروسکوپی . آزمایش بصری از کانال گردن رحم و داخل رحم با استفاده از ابزار مشاهده (هیستروسکوپ) وارد شده از طریق مهبل
  • بیوپسی آندومتر. یک روش که در آن یک نمونه از بافت از طریق لوله‌ای که به رحم وارد شده است، به دست می‌آید.
  • آزمایش خون (برای بررسی کم خونی ناشی از فقدان آهن در صورتی که خونریزی سنگین ناشی از تومور باشد).

درمان


پزشک یک برنامه درمان مبتنی بر سن بیمار، اندازه فیبروئید (ها) و سلامت کلی بیمار را ایجاد خواهد کرد. بیمار ممکن است ترکیبی از درمان‌ها را دریافت کند.

داروها

داروها برای تنظیم سطوح هورمون بیمار ممکن است به منظور کوچک شدن فیبروئید تجویز شوند. آگونیست‌های هورمون آزادکننده گنادوتروپین‌ها (GnRH) مانند لوپرورلین (Lupron) سبب کاهش میزان استروژن و پروژسترون خواهند شد. این در نهایت قاعدگی را متوقف می‌کند و باعث کوچک شدن فیبروئیدها می‌شود.

گزینه‌های دیگری که می‌توانند به کنترل خونریزی و درد کمک کنند، اما فیبروئیدها را حذف یا کوچک نمی‌کنند، عبارتند از:

  • یک دستگاه داخل رحمی(IUD) که هورمون پروژستین را آزاد می‌کند.
  • داروهای مسکن ضد التهابی بدون نسخه، مانند ایبوبروفن
  • قرص ضد بارداری .

میومکتومی

میومکتومی، حذف فیبروئیدها به روش جراحی در هنگام قرار دادن رحم در محل است. از آنجا رحم زن می‌شود، ممکن است هنوز قادر به بچه‌دار شدن باشد. فیبروم‌ها پس از عمل دوباره رشد نمی‌کنند، اما ممکن است فیبروم‌های جدید به وجود آیند. در صورت رخ دادن این اتفاق، جراحی دیگری مورد نیاز است.

هیستروسکوپی

هیستروسکوپی  برای حذف فیبروئیدها که در حفره رحم جلو آمده‌اند استفاده می‌شود. یک رسکتوسکوپ بواسطه هیستروسکوپ وارد می‌شود. رسکتوسکوپ فیبروئید را با برق یا پرتو لیزر از بین می‌برد. اگرچه این روش نمی‌تواند فیبروئیدهای عمیق در دیواره رحم را حذف کند، اما اغلب می‌تواند خونریزی که ناشی از این فیبروئیدها است را کنترل کند. هیستروسکوپی اغلب می‌تواند به عنوان یک فرآیند سرپایی انجام شود (بیمار نیازی به بستری شدن شب در بیمارستان را ندارد).

ابلیشن اندومتر

این روش پوشش رحم را از بین می‌برد. این برای درمان زنان مبتلا به فیبروئیدهای کوچک (کمتر از ۳ سانتیمتر) استفاده می‌شود. راه‌های مختلفی برای انجام ابلیشن اندومتر وجود دارد.

آمبولیزاسیون شریان رحمی (UAE)

در این روش، ذرات کوچک (در حدود سایز دانه شن) به رگ‌های خونی که به سمت رحم هدایت می‌شوند تزریق می‌شود. ذرات جریان خون را به فیبروئید قطع می‌کنند و باعث کوچک شدن فیبروم می‌شوند. آمبولیزاسیون شریان رحمی می‌تواند به عنوان یک روش سرپایی در اکثر موارد انجام شود.

جراحی اولتراسوند هدایت تصویربرداری تشدید مغناطیسی

در این روش جدید، امواج اولتراسوند برای تخریب فیبروئید استفاده می‌شوند. امواج با استفاده از تصویربرداری تشدید مغناطیسی به داخل فیبروئیدها از طریق پوست هدایت می‌شوند. مطالعات نشان می‌دهد که زنان تا یک سال پس از فرآیند عمل علائمشان بهبود یافته است.

هیسترسکتومی

هیسترکتومی فرآیند حذف رحم است. تخمدانها ممکن است حذف شوند، یا حذف نشوند. هیسترکتومی زمانی که درمان‌های دیگر کار نکرده یا امکان پذیر نباشند یا فیبروئیدها بسیار بزرگ هستند، انجام می‌شود. پس از انجام هیسترکتومی، یک زن دیگر قادر به داشتن فرزند نیست.

چگونه بدون سونوگرافی در ماه اول بفهمم دو قلو باردار هستم؟

باردار بودن دوقلو‌ها ممکن است خود را به طرق مختلفی نشان دهد  اما هیچ‌یک از این علائم به طور قطعی بیانگر این نیستند که شخص دوقلو باردار است. برخی از مادرانی که دوقلو باردار بوده‌اند اظهار کرده‌اند که یکی یا چند نشانه خاص داشته‌اند که به خاطر آن خودشان متوجه شده‌اند که احتمالا دوقلو باردار هستند. البته برخی از مادران نیز اظهار کرده‌اند که هیچ نشانه‌ی خاصی در خود حس نکرده‌اند. برخی از مادران از همان ابتدای بارداری به طور قطع مطمئن هستند که دو قلو (یا چند قلو) باردار هستند. این افراد ممکن است حس بسیار قوی داشته باشند و یا تحت نظر یک پزشک متخصص باروری باشند که مراحل بارداری آن‌ها را قدم‌به‌قدم تحت نظر دارد. با این حال اغلب زنانی که دو یا سه‌قلو  (یا بیشتر) باردار بوده‌اند در ابتدای بارداری خود متوجه ین موضوع نشده‌اند و بعد از گذشت مدتی و با پیشروی بارداری به این موضوع پی برده‌اند.

اگر برخی از علائم و نشانه‌های اولیه بارداری دو قلو را دارید یا به خاطر برخی عوامل خاص احتمال می‌دهید که امکان دوقلو باردار شدن شما زیاد باشد، باید این موضوع را با متخصص زنان و زایمان در میان بگذارید. بهترین راه برای تشخیص بارداری دوقلو، انجام سونوگرافی  در سه ماهه اول بارداری است. البته سایر علل احتمالی بروز برخی علائم و نشانه‌های خاص در شما نیز بررسی می‌شوند.  اگر شما دوقلو باردار هستید، لازم است دفعات بیشتر و مکررتری به متخصص  زنان و زایمان مراجعه کنید تا بتوانید از بروز عوارض شایع بارداری دوقلو جلوگیری کنید. پزشک متخصص زنان در این موارد از شما می‌خواهد که در فواصل زمانی کوتاه‌تری به او مراجعه داشته باشد و احتمالا لازم است آزمایشات و عکسبرداری‌های بیشتری نیز انجام دهید.  برای اجتناب از بروز مسمومیت بارداری، فشار خون شما مرتبا چک شده و آزمایش ادرار از شما گرفته می‌شود. علاوه بر این، آزمایش خون در هفته‌های ۲۴ و ۴۵ بارداری برای تعیین میزان هموگلوبین خون انجام می‌شود.

جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره علائم و مراقبت‌های دوران بارداری دوقلویی می‌توانید با شماره‌های متخصص زنان و زایمانتماس بگیرید.

علائم بارداری دوقلو


بسیاری از علائم و نشانه‌های اولیه  مشابه با سایر بارداری‌های عادی هستند. اما ممکن است برای خانم‌هایی که دوقلو باردار هستند، برخی از این علائم یسیار شدیدتر هستند چرا که تغییرات هورمونی در بدن زن بیشتر هستند.

افزایش وزن بیشتر و سریع‌تر

ممکن است مادر طی سه ماه اول بارداری به خاطر افزایش حجم خون در بدن و بزرگ شدن رحم، تا ۵ کیلوگرم وزن اضافه  کند. با پایان سه ماهه دوم، اغلب مادرانی که دو قلو باردار هستند، بین ۷ تا ۱۲ کیلوگرم وزن اضافه می‌کنند. این در حالی است که مادرانی که یک‌قلو باردار هستند بین ۵ تا ۱۰ کیلوگرم وزن اضافه می‌کنند.

بزرگ بودن شکم نسبت به سن بارداری 

اگر به نظر بیاید که رحم مادر با سرعت بیشتر از حد معمول در حال رشد کردن است، احتمال دارد که دوقلو باردار باشد. البته بزرگ‌تر بودن رحم نسبت به سن بارداری می‌تواند علل دیگری نیز داشته باشد، از جمله اشتباه حساب کردن سن بارداری یا افزایش مایع آمنیوتیک دور جنین و یا فیبروم رحمی.

ویار بارداری

بیش از نیمی از مادرانی که دوقلو باردار هستند دارای ویار بارداری هستند که احتمالا شدیدتر از ویار مادرانی است که یک‌قلو باردار هستند.

بروز زودهنگام حرکات جنینی  

در مورد این موضوع که بارداری دوقلو در احساس حرکات جنینی در شکم مادر تغییری ایجاد می‌کند یا خیر، بحث زیادی بین متخصصین وجود دارد. اما بسیاری از مادرانی که دوقلو باردار بوده‌اند اظهار کرده‌اند که حس کردن زودهنگام چرخش جنین یا لگد زدن آن اولین نشانه‌ای بوده که موجب شده بفهمند دوقلو  باردار هستند.

شنیدن دو صدا قلب (یا بیشتر) در هفته‌های ۱۰ تا ۱۲ بارداری

بسته به موقعیت قرارگیری جنین‌ها، ممکن است پزشک بتواند دو یا تعداد بیشتری صدای قلب را تشخیص دهد. البته ممکن است صدای قلب یک جنین، در موقعیت‌های مختلف شنیده شود. بنابراین تشخیص قطعی بارداری دو قلو از این طریق، تنها زمانی داده می‌شود که دو صدای قلب با دو ریتم متفاوت شنیده شود.

بالا بودن غیرعادی نتیجه تست AFP

برای بسیاری از مادرانی که هیچ علائم غیرطبیعی در بارداری خود نداشته‌اند، وجود مقادیر بالای آلفا فتوپروتئین در تست AFP اولین نشانه‌ی بارداری دوقلو است. در تست AF{ مقدار پروتئین آزاد شده توسط کبد جنین اندازه‌گیری می‌شود. اگر بیش از یک جنین در رحم باشد مقدار این پروتئین در خون مادر بیشتر می‌شود. البته بالا بودن نتیجه این تست می‌تواند نشان‌دهنده اختلالاتی در بدن یک جنین تکی نیز باشد و به همین خاطر پزشک برای بررسی این موضوع انجام سونوگرافی  را تجویز می‌کند.

خستگی مفرط

حتی رساندن مواد غذایی با یک کودک نیز بدن مادر را خسته می‌کند و انرژی او را می‌گیرد و بنابراین بارداری دو جنین یا بیشتر خستگی بسیار بیشتری را به همراه دارد. اگر زن پیش از این باردار نشده است، ممکن است از این همه کاهش سطح انرژی خود شگفت‌زده شود اما خودش متوجه نشود که میزان خستگی و کم انرژی شدن او غیر طبیعی و بیش از حد است. اما در صورتی که زن قبلا باردار شده است، ممکن است متوجه خستگی بیشتر خود شود و یا ممکن است خستگی بیشتر را به سن بالاتر یا کارهای زیاد خانه و محل کارش ربط دهد. در هر حال، خستگی مفرط یکی از شایع‌ترین علائم بارداری دوقلو است.

احتباس آب در بدن

معمولا مادرانی که دوقلو باردار هستند، آب بیشتری در بدنشان جمع می‌شود که مقدار آن بیش تز از بارداری‌های معمولی است.

برداری دو قلو و عوارض آن


درست مانند بارداری معمولی، بارداری دوقلو‌ها نیز با عوارضی همراه است. در ادامه برخی عوارض احتمالی بارداری دوقلو آورده شده است:

  • احساس زودهنگام درد زایمان که به علت انقباضات رحمی زیاد است و موجب می‌شود دهانه رحم زودهنگام باز شود.
  • مسمومیت بارداری: احتمال بروز مسمومیت بارداری در زنانی که دو‌قلو باردار هستند، دو تا سه برابر بیشتر سایر مادران است. معمولا به خاطر فشار بیشتر به رگ‌های خونی، زنانی که دو قلو باردار هستند، فشار خون بالاتری دارند. مسمومیت بارداری در حدود هفته ۲۰ بارداری بروز می‌کند و انجام مراقبت‌های لازم و آزمایشات غربالگری ریسک وخیم شدن این وضعیت را کاهش می‌دهد.
  • آهن به ترکیب شدن اکسیژن با خون کمک می‌کند. کمبود آهن در بدن و از سوی دیگر نیاز زیاد بدن به خون و اکسیژن بیشتر موجب بروز آنمی (کم‌خونی) می‌شود. در این موارد پزشک، مکمل آهن را تجویز می‌کند.
  • پلی‌هیدرو آمنیوس  که به معنای افزایش مایع دور جنینی در رحم است، ایجاد می‌شود و این وضعیت موجب درد شکم و تنگی نفس مادر می‌شود.
  • وجود دو جفت در رحم موجب بزرگ شدن رحم، افزایش سطح هورمون‌ها و افزایش مقاومت به انسولین در بدن مادر می‌شود که این وضعیت می‌تواند منجر به بروز دیابت بارداری شود. اگر دیابت بارداری درمان نشود می‌تواند مشکلات جدی برای مادر و کودک ایجاد کند. تغییر در رژیم غذایی و تحت نظر داشتن مداوم سطح انسولین مادر می‌تواند از بروز این عوارض جلوگیری کند.
  • سقط جنین در رحم یکی از عوارض نادر است که در ان یکی از دو جنین در داخل رحم می‌میرد. پزشک با بررسی وضعیت شما تصمیم می‌گیرد که جین مرده باید با جراحی خارج شود یا خیر.
  • در موارد بروز کلستاز بارداری، ترشح بیش از حد ماده صفراوی موجب وجود بیش از حد نمک صفرا در جریان خون می‌شود. این وضعیت را می‌توان با تجویز داروهای مناسب و تحت نظر داشتن بیمار، درمان کرد. عدم خوردن غذاهای چرب از بوز این مشکل پیشگیری می‌کند.

همچنین ممکن است برخی از عوارضی بروز کنند که با بارداری‌های معمولی مشابه هستند. پزشک در تمامی این موارد به بیمار کمک می‌رساند.

نکات مهم مراقبت در دوران بارداری دوقلو


خونریزی در هفته‌های اول بارداری

ممکن است مادر طی هفته‌های اول بارداری لکه بینی یا خونریزی خفیف داشته باشد. هرچند بروز این حالت عادی است و ممکن است به علت جفت سرراهی باشد اما لازم است موضوع را به پزشک خود اطلاع دهید. این خونریزی‌ها و لکه بینی‌ها بعد از مدتی برطرف می‌شود.

رژیم غذایی

رژیم غذایی مادران باردار باید غنی از پروتئین، کلسیم، فولیک اسید و آهن باشد. حتما از قرص‌های مولتی‌ویتامین تجویز شده توسط پزشک هر روز استفاده کنید. تغذیه سالم داشته باشید و از خوردن هل هوله اجتناب کنید.  قرص‌های مکمل مانند فولیک اسید، آهن و ویتامین‌ها را درست طبق دستور پزشک مصرف کنید.

فعالیت

زنان باردار باید از انجام فعالیت‌هایی مانند دویدن یا ایروبیک اجتناب کنند چرا که بدن آن‌ها تحت فشار است. اما انجام فعالیت‌هایی مانند یوگا، شنا کردن و پیاده‌روی مفید است.

لقاح مصنوعی و بارداری به روش IVF؛ مزایا و عوارض

لقاح مصنوعی یا آی وی اف فرآیندی پیچیده برای درمان ناباروری یا مشکلات ژنتیکی و کمک به بارداری است. در لقاح مصنوعی، تخم‌های بالغ از تخمدان گرفته شده و در آزمایشگاه توسط اسپرم بارور می‌شوند. سپس، تخم یا تخم‌های بارور شده (جنین) در رحم زن کاشته می‌شوند. یک دوره لقاح مصنوعی حدود دو هفته طول می‌کشد. لقاح مصنوعی موثرترین روش بارداری کمکی است.  روش ای وی اف می‌تواند با استفاده از تخم‌های زن و اسپرم همسرش انجام شود. یا ممکن است با استفاده از تخم‌ها، اسپرم و یا جنین‌های یک اهدا کننده‌ی آشنا یا ناشناس انجام شود. در برخی موارد از یک حامل بارداری (رحم جایگزین)(زنی که جنین در رحم او کاشته می‌شود) استفاده می‌گردد.

شانس تولد یک نوزاد سالم با استفاده از روش لقاح مصنوعی به عوامل مختلفی همچون سن فرد و علت ناباروری بستگی دارد. در لقاح مصنوعی اگر بیش از یک جنین در رحم فرد کاشته شود، ممکن است بارداری دوقلو شود. متخصص زنان و زایمان می‌تواند فرایند درمان با روش لقاح مصنوعی، خطرات احتمالی آن و اینکه آیا روش لقاح مصنوعی برای فرد مناسب هست یا خیر را توضیح دهد. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

کاربردهای لقاح خارج از بدن


اگر لقاح مصنوعی برای درمان ناباروری انجام شود، زوجین می‌توانند قبل از انجام آن، روش‌هایی کمتر تهاجمی مانند داروهای باروری (برای افزایش تولید تخم) یا آی یو آی (روشی که در آن، در نزدیکی زمان تخمک گذاری، اسپرم مستقیما در رحم زن قرار داده می‌شود) را امتحان کنند. گاهی در زنان بالای ۴۰ سال، لقاح مصنوعی به عنوان اولین روش برای درمان ناباروری توصیه می‌شود. همچنین از لقاح مصنوعی در مواردی که زن بیماری خاصی دارد استفاده می‌شود. به عنوان مثال، از لقاح مصنوعی در موارد زیر استفاده می‌شود:

  •  انسداد یا آسیب لوله رحم
  •  اختلال در تخمک گذاری
  •  نارسایی زودرس تخمدان
  •  اندومتریوز
  •  فیبروم رحم
  •  برداشتن یا بستن لوله‌های رحم
  •  اختلال در عملکرد یا تولید اسپرم
  •  اختلال ژنتیکی
  •  جلوگیری از بارداری به دلیل سرطان یا برخی بیماری‌های دیگر

زنانی که رحمشان وظایف خود را به خوبی انجام نمی‌دهد یا زنانی که بارداری برای سلامت آنها مضر است، از لقاح مصنوعی یا رحم جایگزین (زنی که جنین در بدن او کاشته می‌شود) استفاده می‌کنند. در چنین مواردی، تخم‌های زن توسط اسپرم بارور نمی‌شوند، بلکه جنین‌های آماده در رحم فرد حامل بارداری قرار داده می‌شود.

اقدامات قبل از لقاح خارج از بدن


قبل از شروع سیکل Ivf با استفاده از تخم‌ها و اسپرم زوجین، دو طرف باید آزمایش‌هایی انجام دهند که عبارتند از:

آزمایش ذخیره‌ی تخمدان

برای تعیین کیفیت و کمیت تخم‌های زن، پزشک غلظت هورمون محرک فولیکول (FSH)، استرادیول (استروژن) و هورمون آنتی مولرین را در روزهای اول قاعدگی آزمایش می‌کند. جواب این آزمایش، که معمولا همراه با جواب اولتراسوند تخمدان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد، به پزشک کمک می‌کند که مدت زمان مورد نیاز برای پاسخگویی تخمدان‌ها به داروی باروری را تعیین کند.

آزمایش سمن

اگر آزمایش سمن در هنگام ارزیابی اولیه‌ی باروری در زوجین انجام نشود، قبل از آغاز سیکل درمان با روش لقاح مصنوعی، آزمایش سمن انجام خواهد شد.

‌آزمایش بررسی بیماری‌های عفونی

آزمایش‌هایی روی هر دو طرف برای تشخیص بیماری‌های عفونی مانند ایدز انجام می‌شود.

عمل ساختگی انتقال جنین

پزشک یک عمل ساختگی انتقال جنین انجام می‌دهد تا عمق حفره‌ی رحمی زن و مناسب‌ترین روش برای قرارگیری موفق جنین در رحم را تعیین کند.

معاینه‌ی حفره‌ی رحمی

پزشک قبل از آغاز Ivf، حفره‌ی رحمی زن را معاینه خواهد کرد. ممکن است معاینه حفره رحمی شامل انجام یک سونوهیستروگرافی که در آن مایعی از راه گردن رحم به رحم زن تزریق می‌شود و یک سونوگرافی برای تهیه عکس‌هایی از حفره‌ی رحمی زن باشد. یا ممکن است معاینه‌ی حفره رحمی شامل انجام هیسترکتومی نیز باشد. در هیستروسکوپی یک تلسکوپ ظریف، انعطاف پذیر و مجهز به نور (هیستروسکوپ) از راه واژن و گردن رحم وارد رحم می‌شود.

فرآیند درمان


القا تخم

قبل و در حین انجام ای وی اف، متخصصان باروری تخمدان‌های زن را مورد بررسی قرار داده و زمان آزادسازی تخمک را تعیین می‌کنند. پزشک باید اطمینان حاصل کند که تخمدان‌های زن، تخمک تولید می‌کنند و علاوه بر موارد دیگر، سطح هورمون‌های او نیز طبیعی است. اکثر زنان در این دوران دارو یا هورمون‌های باروری مصرف می‌کنند تا یک یا چند تخم تولید شود. وجود چند تخم برای انجام لقاح مصنوعی باعث افزایش شانس بارداری می‌شود.

برداشت تخم

در این مرحله از لقاح مصنوعی از داروی مسکن برای کاهش درد و ناراحتی استفاده می‌شود. سپس یک سوزن بسیار ظریف از دیواره‌ی بالای واژن به داخل می‌رود. سپس با استفاده از اولتراسوند واژن و ساکشن ملایم، مایعی از فولیکول‌ها برداشته می‌شود. بلافاصله پس از برداشت فولیکول، تخمک (تخم) از مایع فولیکول جدا می‌شود. سپس تخم در یک ظرف کشت که دارای محیط مغذی (محیط کشت) است قرار داده شده و به انکوباتور (محفظه رشد) منتقل می‌شود.

لقاح

مرحله‌ی بعد انجام لقاح است. نمونه‌ای از اسپرم همسر یا اهدا کننده گرفته شده و فعال‌ترین اسپرم در یک اتاق مخصوص با تخم ترکیب می‌شود. گاهی اسپرم مستقیما به تخم تزریق می‌شود. سپس اسپرم و تخم در یک انکوباتور قرار داده شده و در صفحه مانیتور نمایش داده می‌شوند تا زمانی که اطمینان حاصل شود یک جنین سالم تشکیل شده است.

انتقال و کاشت جنین

آخرین مرحله‌ی لقاح مصنوعی، انتقال جنین است. ابتدا جنین‌ها آزمایش می‌شوند تا سالم‌ترین جنین برای انتقال مشخص شود. برای انتقال جنین یا جنین‌ها، یک سپکولوم در واژن زن قرار داده شده و جنین یا جنین‌ها از طریق لوله‌ای پلاستیکی که از راه گردن رحم وارد حفره رحمی شده، انتقال داده می‌شوند. پس از انجام لقاح مصنوعی، زن باید حدود ۲۴ ساعت استراحت کند.

مراقبت‌های بعد از IVF


نیاز نیست زن تمام فعالیت‌های خود را حذف کند بلکه فقط فعالیت‌های سنگین که تاثیر زیادی روی او دارند را نباید انجام دهد. بعد از لقاح مصنوعی، تخمدان‌ها بزرگ و حساس هستند و باید از آنها مراقبت کرد. همچنین انجام یک کار سنگین نیز باعث تحریک انقباضات رحمی می‌شود و زن باید به دلایلی که کاملا واضح است، از ایجاد چنین انقباضاتی جلوگیری کند. بهترین رژیم غذایی برای کمک به کاشت شبیه به همان رژیمی است که زن باید در دوران بارداری و در طول درمان رعایت کند. این رژیم باید از نظر مواد مغذی، رژیمی متعادل و تشکیل شده از مقدار زیادی سبزیجات، فیبر و پروتئین باشد. از غذاهایی همچون ماهی‌هایی که دارای جیوه زیاد هستند و پنیرهای نرم پرهیز شود و در مورد مصرف هرگونه ویتامین یا مکمل غذایی با پزشک مشورت شود.

نتایج


بین ۱۲ روز تا دو هفته پس از بازیابی تخم، پزشک نمونه خون زن را آزمایش می‌کند تا ببیند او باردار است یا خیر.

  •  اگر زن باردار بود، پزشک او را به قسمت مراقبت‌های بارداری می‌فرستد.
  •  اگر زن باردار نبود، مصرف پروژسترون را قطع کرده و در طول یک هفته بعد قاعدگی آغاز می‌شود. اگر قاعدگی آغاز نشد یا خونریزی غیر طبیعی بود، باید با پزشک تماس بگیرد. اگر زن مایل بود مجددا لقاح مصنوعی انجام دهد، پزشک انجام کارهایی که شانس بارداری را افزایش می‌دهند را به او توصیه می‌کند.

خطرات


برخی از مراحل ای وی اف خطراتی به همراه دارند که عبارتند از:

  •  تولد نوزادان چندقلو
  •  زایمان زودرس و کم وزنی نوزاد هنگام تولد
  •  سندرم تحریک پذیری تخمدان
  •  سقط جنین
  •  عوارض فرایند بازیابی تخم
  •  حاملگی پوچ
  •  نقص‌های هنگام تولد
  •  سرطان رحم
  •  استرس