علائم فشار خون بالا در بارداری؛ عوارض و درمان

جنین، تمامی غذا و اکسیژن مورد نیاز خود را از مادر دریافت می‌کند. این موضوع به این معناست که قلب مادر باید سخت‌تر کار کند تا بتواند خون را به جفت و سپس به بدن مادر برساند. جفت معمولاً دارای رگ‌های خونی بزرگ است که رساندن غذا به بدن جنین را ساده می‌کند. به دلیل بزرگ بودن این رگ‌های خونی، فشار خون مادر به صورت نرمال در طول سه ماهه‌ی دوم بارداری او، افت پیدا کرده و در انتهای بارداری به مقدار طبیعی خود می‌رسد.
اگر فشار خون مادر در طول بارداری او خیلی بالا باشد، به این معناست که رگ‌های خونی در جفت به صورت نرمال رشد نکرده است. این یک خطر برای مادر و کودک بوده و می‌تواند نشانه‌ای از عارضه‌ای جدی باشد که به نام پره اکلامپسی شناخته می‌شود. تشخیص زود هنگام فشار خون بالا و شناسایی مادر بارداری که در معرض فشار خون بالای مرتبط با بارداری است، می‌تواند این خطر را دور نگه دارد. گرفتن توصیه‌های پزشک درباره‌ی رژیم غذایی و ورزش و رعایت جدی آنها، بسیار مهم است.

در بسیاری از موارد، فشار خون بالا، اگر کنترل نشده باقی بماند، می‌تواند کشنده باشد. نقطه‌ی قوت در اینجاست که فشار خون بالا در بیشتر خانم‌هایی که برای بررسی وضعیت خود مرتباً به پزشک مراجعه می‌کنند، تقریباً خیلی زود تشخیص داده شده و با مراقبت صحیح، هم مادر و هم کودک می‌توانند در طول بارداری سالم بمانند. بنابراین، اگر متخصص زنان و زایمان فشار خون بالا را در شما تشخیص داده است، یا خود شما به سادگی به دنبال اطلاعاتی درباره‌ی این عارضه هستید، بهتر است خیلی سریع با متخصص زنان و زایمان مشورت کنید.جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با شماره های متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

انواع


انواع مختلفی از فشار خون بالا در طول بارداری وجود دارند:

  •  فشار خون بالای مزمن: گاهی اوقات خانم باردار، فشار خون بالا را از پیش از بارداری داشته است. به این نوع فشار خون بالا، مزمن گفته شده و معمولاً با داروی فشار خون بالا درمان می‌شود. پزشکان همچنین فشار خونی را که در بیست هفته‌ی نخست بارداری رخ بدهد، به عنوان فشار خون مزمن می‌شناسند.
  •  فشار خون حاملگی: فشار خون حاملگی پس از هفته‌ی بیستم بارداری اتفاق می‌افتد. این بیماری معمولاً پس از زایمان درمان شده و شایع‌ترین عارضه‌ی آن تحریک زایمان است. در صورتی که این نوع فشار خون قبل از سی هفته تشخیص داده شود، احتمال تبدیل آن به پره اکلامپسی بیشتر خواهد بود.
  •  فشار خون مزمن همراه با پره اکلامپسی: نوع دیگری از فشار خون مزمن زمانی اتفاق می‌افتد که خانم، پیش از بارداری مبتلا به فشار خون بوده و با پیشرفت بارداری، دفع پروتئین یا دیگر عوارض را نیز تجربه می‌کند.
  •  پره اکلامپسی: گاهی اوقات فشار خون مزمن یا فشار خون حاملگی به پره اکلامپسی منجر می‌شود. این اتفاق، یک وضعیت جدی است که با فشار خون بالا و دفع پروتئین پس از هفته‌ی بیستم بارداری شناخته می‌شود.

عوامل خطر


دلایل محتمل متعددی برای فشار خون بالا در طول بارداری وجود دارند. این دلایل عبارتند از:

  •  سبک زندگی ناسالم ممکن است به فشار خون بالا در طول بارداری منجر شود. داشتن اضافه وزن یا چاق بودن، و یا نداشتن فعالیت، عوامل خطر اساسی در فشار خون بالا هستند.
  •  زنانی که اولین بارداری خود را تجربه می‌کنند، بیشتر در معرض فشار خون بالا هستند.
  •  زنانی که چند قلو باردار هستند بیشتر در معرض فشار خون بالا هستند چرا که بدن آنها تحت استرس بیشتری می‌باشد.
  •  سن مادر هم یک فاکتور است، بارداری در سن بالای چهل سال، خانم را بیشتر در خطر فشار خون بالا قرار می‌دهد.
  •  استفاده از روش‌های کمکی (مانند آی وی اف) در فرایند بارداری، می‌تواند احتمال فشار خون بالا را افزایش دهد.
  •  زنانی که پیش از بارداری خود فشار خون بالا داشته اند، بیشتر از زنان دارای فشار خون نرمال، در خطر عوارض مرتبط با آن در طول حاملگی هستند.

علائم


مهم است که خانم باردار، علائم فشار خون بالا در حاملگی را شناخته و آنها را به خاطر بسپرد. فشار خون بالا دارای علائم بسیاری است که تعدادی از آنها در ادامه آمده اند:

  •  سردردهای مکرر و شدید
  •  تعریق بیش از حد در کف دست و پا
  •  بالا آوردن خون
  •  کاهش ادرار
  •  رد خون در ادرار
  •  سرگیجه
  •  صدای وزوز در گوش
  •  تهوع و استفراغ شدید
  •  تپش قلب بالا
  •  خواب آلودگی
  •  درد غیر معمول در پایین تنه و منطقه شکمی
  •  تب
  • تاری دید یا دوبینی

عوارض


پره اکلامپسی می‌تواند دریچه‌ی تأمین خون به جفت را مسدود نماید. از آنجا که این جفت است که اکسیژن و غذا را از مادر به کودک می‌رساند، در صورتی که جفت مقدار خون کافی دریافت نکند، جنین نیز در محدودیت مانده و غذا و اکسیژن کمتری دریافت می‌کند. این موضوع می‌تواند به وزن کم زمان تولد و دیگر مشکلات رشدی در جنین منجر شود.
بیشتر زنانی که از فشار خون بالا رنج می‌برند، به کمک‌های پزشکی برای زایمان کودکان سالم نیاز دارند. تعداد کمی از مادران شرایطی مانند اکلامپسی یا پره اکلامپسی را تجربه می‌کنند که فشار خون بالای همراه با تشنج است. این عارضه می‌تواند هم برای مادر و هم برای کودک جدی و خطرناک باشد.

تشخیص


در طول بارداری، خانم باردار مرتباً با پزشک خود در تماس است. وزن و فشار خون او در هر ویزیت چک شده و ممکن است بارها به انجام آزمایش خون و ادرار نیاز پیدا کند.
پزشک با دقت بسیار سلامت کودک را مشاهده می‌کند. چندین سونوگرافی ممکن است برای پیگیری وضعیت رشد جنین انجام شود. نظارت بر تپش قلب نوزاد ممکن است برای ارزیابی سلامت جنین استفاده شود. پزشک ممکن است نظارت بر تحرکات روزانه‌ی جنین را توصیه کند.
اندازه‌گیری فشار خون مادر یک بخش مهم از مراقبت والدین است. فشار خونی که بالاتر از ۱۴۰/۹۰ میلیمتر جیوه باشد- در صورتی که دو بار و با فاصله‌ی چهار ساعت اندازه‌گیری شده باشد- غیر طبیعی بوده و فرد باردار به مراقبت بیشتر نیاز دارد.

درمان


فشار خون بالا هرگز در خانم‌های باردار به حال خود رها نمی‌شود. نوع درمان به دو چیز بستگی دارد، اینکه فشار خون مادر تا چه اندزه بد است و اینکه او در خطر ابتلا به پره اکلامپسی هست یا خیر.
اگر خانم باردار فقط فشار خون بالا داشته و مبتلا به پره اکلامپسی نباشد، آنگاه فشار خون او معمولاً می‌تواند کنترل شده و او یک بارداری نرمال را تجربه می‌کند. پره اکلامپسی تا زمانی که کودک به دنیا نیامده، درمان نمی‌شود. به خانم‌هایی که در بارداری‌های پیشین پره اکلامپسی داشته اند، توصیه می‌شود که جلسات بیشتری را با پزشک داشته باشند. داروهای زیر ممکن است تجویز گردند:
• داروهای ضد هپاتیت: این داروها برای کم کردن فشار خون استفاده می‌شوند.
• داروهای ضد انعقاد: در موارد شدید، این داروها برای پیش‌گیری از نخستین تشنج استفاده می‌شند. پزشک ممکن است منیزیم سولفات را تجویز کند.
• کورتیکواستروئیدها: اگر مادر به پره اکلامپسی مبتلا باشد، این داروها می‌توانند پلاکت و عملکرد کبد را بهبود ببخشند که به نوبه‌ی خود موجب ادامه‌ی حاملگی می‌شوند. این داروها همچنین رشد ریه‌های نوزاد را تسریع می‌کنند که در صورتی که نیاز به زایمان زودرس باشد، موضوع بسیار مهمی است.

فشار خون حاملگی بعد از بارداری


  •  فشار خون مزمن: فشار خون مادر پس از تولد کودک نیز بالا باقی مانده و او به استمرار دریافت دارو نیاز دارد. پیروی از یک رژیم غذایی خوب و نیز ورزش کردن برای نگهداشتن فشار خون در حد نرمال ضروری است.
  •  فشار خون بارداری: فشار خون مادر در طول چند هفته پس از زایمان به مقدار نرمال خود برمی‌گردد. اما احتمال اینکه او بعداً در زندگی خود مبتلا به فشار خون مزمن شود، وجود دارد. لازم است که رژیم غذایی و ورزش رعایت شوند.
  •  فشار خون مرتبط با بارداری: اگر مادر مبتلا به این عارضه باشد، فشار خون او پس از گذشت چند هفته از تولد کودک، به وضعیت نرمال برخواهد گشت.

پیش‌گیری


هیچ دارو یا روش مطمئنی برای پیش‌گیری از فشار خون بالا در طول بارداری وجود ندارد. با این حال، برخی از عوامل مرتبط با فشار خون بالا می‌توانند به سادگی مورد مراقبت و کنترل قرار بگیرند.
برخی از روش‌های ساده برای دور نگه داشتن فشار خون بالا عبارتند از:

  •  کاهش مصرف نمک
  • نوشیدن حداقل ده لیوان آب خالص در روز
  •  کاهش مصرف غذاهای بی ارزش و افزایش مصرف پروتئین
  •  دریافت استراحت کامل
  •  اختصاص سی دقیقه به انجام ورزش‌های سبک
  • استفاده از بالش یا گوه برای بالا بردن هر دو پا در هر زمانی که ممکن است.
  •  کاهش سطح استرس
  •  سالم خوردن و حفظ یک وزن ثابت و سالم
  •  کاهش مصرف کافئین
  • مراقبت از سطح فشار خون به صورت مکرر

زایمان زودرس؛ علت، علائم ، درمان و جلوگیری

زمانیکه زایمان پیش از هفته ۳۷ حاملگی اتفاق می‌افتد و دراین زمان انقباضات رحمی به صورت زودرس آغاز می‌شود و منجر به بازشدن دهانه رحم می‌گردد وسر انجام خروج جنین صورت می‌پذیرد را زایمان زودرس گویند. یک بارداری فول ترم باید حدود ۴۰ هفته طول بکشد.

اگر انقباضات رحمی زودرس شما منجر به زایمان زودرس شود، نوزاد شما زودتر از موعد متولد خواهد شد. هرچه زایمان زودرس نوزاد شما زودتر رخ دهد، خطر بیشتری سلامتی کودک شما را تهدید می‌کند. بسیاری از نوزادان نارس (preemies) نیاز به مراقبت ویژه در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان دارند. نوزادان نارس همچنین ممکن است از اختلالات روحی و جسمی دراز مدت برخوردار باشند.

در حالی که علت خاص زایمان زودرس مشخص نیست، برخی از عوامل خطر احتمال شانس ابتلا به زایمان را بالا می‌برند. اما زایمان زودرس همچنین ممکن است در زنان باردار بدون وجود هیچ گونه فاکتور خطر شناخته شده‌ای رخ دهد. با این حال، دانستن اینکه آیا شما در معرض خطر زایمان زودرس هستید یا خیر و چگونه می‌توانید از آن جلوگیری کنید، ایده خوبی است.

اگر علائم یا نشانه‌های زایمان زودرس در شما به وجود آمد، به ویژه اگر خونریزی واژینال همراه با انقباض ماهیچه‌های شکمی یا درد داشتید، با پزشک  متخصص زنان و زایمان  تماس بگیرید. در مورد اشتباه گرفتن درد کاذب زایمان برای این هشدارهای واقعی نگران نباشید. اگر این یک هشدار نادرست باشد، همه خوشحال خواهند شد. بسته به شرایط، شما ممکن است نیاز به مراقبت‌های پزشکی فوری داشته باشید.

اگر در حین زایمان زودرس هستید، شخص ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی شما، خطرات و مزایای تلاش برای متوقف کردن زایمان را به شما توضیح می‌دهد. به خاطر داشته باشید که گاهی اوقات زایمان زودرس متوقف می‌شود.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با شماره‌هایمتخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

عوامل خطر


بسیاری از عوامل با افزایش خطر ابتلا به زایمان زودرس همراه است:

  • تجربه قبلی زایمان یا تولد زودرس، به ویژه در بارداری اخیر یا در بیش از یک بارداری پیشین
  • دوقلو، سه قلو یا چند قلو باردار بودن
  • مشکلات خاصی رحم، سرویکس یا مشکلات مربوط به جفت
  • سیگار کشیدن
  • برخی از عفونت‌ها، به ویژه در دستگاه تناسلی
  • برخی از شرایط مزمن مانند فشار خون بالا و دیابت
  • داشتن وزن کم یا اضافه وزن قبل از بارداری، یا افزایش وزن یا کاهش وزن بیش از حد در دوران بارداری
  • حوادث زندگی استرس‌زا
  • کمبود گلبول قرمز (کم خونی)، به خصوص در دوران اولیه بارداری
  • مایع آمنیوتیک بیش از حد (polyhydramnios)
  • عوارض بارداری، مانند پره اکلامپسی
  • خونریزی واژینال در دوران بارداری
  • وجود یک نقص مادرزادی جنین
  • عدم مراقبت‌های دوران بارداری یا کم بودن این مراقبت‌ها
  • فاصله زمانی کمتر از شش ماه از آخرین حاملگی

همچنین کوتاه بودن طول سرویکس یا حضور فیبرونکتین جنین ( ماده‌ای که مانند چسب بین کیسه جنین و پوشش رحم عمل می‌کند) در ترشحات واژن، به افزایش خطر ابتلا به زایمان زودرس مرتبط است.

علائم


برای برخی از زنان علائم و نشانه‌های زایمان زودرس، بی‌تردید وجود دارند. برای برخی دیگر، این علائم خفیف‌تر هستند. در دوران بارداری، در مورد موارد زیر مراقبت باشید:

  • انقباضات منظم یا مکرر دردناك، احساس سفتی در شکم
  • کمردرد کسالت‌آور کم و ثابت
  • احساس فشار در لگن یا قسمت پایین شکم
  • انقباض عضلانی خفیف شکمی
  • اسهال
  • خونریزی یا لکه بینی واژن
  • ترشحات آبدار واژن (پاره شدن کیسه آب)، به صورت یک جریان روان یا قطره قطره
  • هرگونه تغییر ترشحات واژن

عوارض


زایمان زودرس می‌تواند منجر به تولد نوزاد نارس شود. این عارضه می‌تواند برخی نگرانی‌های بهداشتی مانند وزن کم هنگام تولد، مشکلات تنفسی، اندام‌های تکامل نیافته و مشکلات بینایی را ایجاد کند. کودکانی که نارس متولد شده‌اند همچنین در معرض ریسک بالاتری از اختلالات یادگیری و مشکلات رفتاری هستند.

تشخیص


برای تشخیص زایمان زودرس، دکتر علائم و نشانه‌های بیمار را ثبت می‌کند. اگر او به طور انقباضات منظم، دردناک را تجربه کند و اگر قبل از هفته ۳۷ بارداری دهانه رحم شروع به نرم، نازک و باز شدن کرده باشد، احتمال زایمان زودرس برای او تشخیص داده خواهد شد.

آزمایشات و روش‌های تشخیص زایمان زودرس عبارتند از:

  • آزمایش لگن. شخص ارائه دهنده خدمات بهداشتی ممکن است سفتی و حساسیت رحم بیمار و سایز و موقعیت کودک را ارزیابی کند. پزشک همچنین ممکن است معاینه لگن را انجام دهد تا مشخص شود که آیا دهانه رحم بیمار شروع به باز شدن می‌کند یا خیر و بررسی می‌کند که کیسه آب او پاره نشده باشد و جفت دهانه رحم را نپوشانده باشد (مشکل جفت سرراهی یا پایین بودن جفت).
  • سونوگرافی. سونوگرافی ممکن است برای اندازه‌گیری طول دهانه رحم بیمار و تعیین اندازه، سن، وزن و موقعیت نوزاد در رحم، انجام گیرد. ممکن است نیاز باشد بیمار برای یک مدت زمان خاص تحت نظر قرار گیرد و سپس یک سونوگرافی دیگر برای اندازه‌گیری تغییرات در دهانه رحم، از جمله طول دهانه رحم روی بیمار انجام می‌شود.
  • نظارت بر رحم. شخص ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی ممکن است از تحت نظر گرفتن رحم برای اندازه‌گیری مدت زمان و فاصله انقباضات بیمار استفاده کند.
  • تست‌های آزمایشگاهی. ممکن است پزشک یک سواب واژینال از بیمار انجام دهد تا وجود برخی از عفونت‌ها و فیبرنکتین جنین (ماده‌ای که به عنوان یک چسب بین کیسه جنین و پوشش رحم عمل می‌کند و در هنگام زایمان تخلیه شود)، را بررسی کند. با این حال، این آزمون به اندازه کافی قابل اعتماد نیست که برای ارزیابی خطر زایمان زودرس به تنهایی مورد استفاده قرار گیرد.
  • بلوغ آمینوسنتز. شخص ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی می‌تواند روشی را پیشنهاد کند که در آن مایع آمنیوتیک از رحم (آمینوسنتز) برداشته شود تا بلوغ ریه کودک را تعیین کند. این روش همچنین می‌تواند برای تشخیص عفونت در مایعات آمنیوتیک استفاده شود.

درمان


اگر بیمار در زمانی قبل از هفته ۳۴ بارداری‌اش باشد و در حال زایمان زودرس باشد، پزشک ممکن است بستری شدن بیمار را پیشنهاد کند. علاوه بر این، پزشک ممکن است به بیمار داروهایی بدهد که به طور موقت انقباضات زودرس را متوقف کند به طوری که بتوان داروها را تا بالغ شدن ریه‌های کودک به بیمار داد. هنگامی که بیمار در حال زایمان زودرس است، هیچ دارو یا روش جراحی برای توقف زایمان زودرس وجود ندارد. با این حال، پزشک ممکن است داروهای زیر را توصیه کند:

کورتیکواستروئیدها

اگر بیمار بین هفته‌های ۲۴ و ۳۴ بارداری باشد، پزشک ممکن است تزریق استروئیدهای قوی را توصیه کند تا سرعت بلوغ ریه کودک او را افزایش دهد. همچنین ممکن است شروع استفاده از کورتیکواستروئیدها از هفته بیست و پنجم بارداری توصیه شود، اگر ریسک زایمان زودرس در تا ۷ روز برای بیمار وجود داشته باشد. علاوه بر این، اگر بیمار بین هفته‌های ۳۴ و ۳۶ و ۶ روز از بارداری باشد و در معرض ریسک زایمان زودرس تا ۷ روز قرار داشته باشد و قبلا این دارو را دریافت نکرده باشد، کورتیکواستروئیدها ممکن است برای او توصیه شوند. در صورتی که بیمار در کمتر از هفته ۳۴ام بارداری قرار داشته باشد، در معرض ریسک زایمان زودرس در طی ۷ روز قرار داشته باشد و از دوره قبلی دریافت تزریق کورتیکواستروئیدها به او بیش از ۱۴ روز گذشته باشد، ممکن است یک دوره تکرار کورتیکواستروئیدها برای بیمار تجویز شود.

سولفات منیزیم

پزشک ممکن است سولفات منیزیم را در صورتی که بیمار در معرض خطر زایمان بین هفته‌های ۲۴ و ۳۲ بارداری باشد، تجویز کند. برخی تحقیقات نشان داده‌اند که استفاده از این دارو ممکن است خطر ابتلا به نوع خاصی از آسیب مغزی (فلج مغزی) را برای نوزادانی که قبل از ۳۲ هفته بارداری متولد شده‌اند، کاهش دهد

داروهایی تحت عنوان توکولیتیکس (tocolytics)

پزشک ممکن است برای بیمار دارویی به نام توکولیتیک تجویز کند تا به طور موقت انقباضات رحمی او را متوقف کند. این داروها بیش از دو روز زایمان زودرس زن را متوقف نخواهند کرد، زیرا آنها علت اصلی زایمان زودرس را از بین نمی‌برند.

سرکلاژ دهانه رحم

برای برخی از زنان، یک روش جراحی معروف به سرکلاژ دهانه رحم می‌تواند به زنانی که به دلیل دهانه رحم کوچک به زایمان زودرس مبتلا می‌شوند، کمک کند. در طی این روش، دهانه رحم با بخیه‌های قوی بسته می‌شود. به طور معمول، در طی هفته ۳۶ حاملگی، این بخیه‌ها از بین می‌روند. در صورت لزوم می‌توان بخیه‌ها را قبل از این زمان حذف کرد.

اگر بیمار کمتر از ۲۴ هفته باردار باشد، سابقه تولد نوزاد نارس داشته باشد و یک سونوگرافی نشان دهد که دهانه رحم او باز شده‌ است یا طول دهانه او کمتر از ۲۵ میلی‌متر است، ممکن است سرکلاژ سرویکال برای او تجویز شود.

پیشگیری


اگر فرد در شرایطی نباشد که از زایمان زودرس جلوگیری کند، باز هم کارهای زیادی وجود دارد که او می‌تواند برای رسیدن به تجربه یک بارداری سالم فول ترم انجام دهد. از جمله این کارها عبارتند از:

  • انجام مراقبت‌های منظم قبل از زایمان
  • رژیم غذایی سالم. در دوران بارداری، مادر نیاز به اسید فولیک، کلسیم، آهن و دیگر مواد مغذی ضروری دارد. ویتامین روزانه پیش از زایمان (که به طور ایده آل چند ماه قبل از حاملگی شروع می‌شود) می‌تواند به پر کردن هر شکافی کمک کند.
  • مصرف داروهای پیشگیرانه. اگر مادر سابقه زایمان زودرس داشته باشد، پزشک می‌تواند ، شوت‌های هفتگی از هورمون پروژسترون که هیدروکسی پروژسترون کاپروت (Makena) نامیده می‌شود را در طول سه ماهه دوم تجویز کند. به علاوه، پزشک ممکن است پروژسترون داخل واژن را به عنوان یک اقدام پیشگیرانه در برابر زایمان زودرس ارائه دهد.
  • محدود کردن فعالیت‌های جسمی خاص. اگر بیمار در معرض خطر زایمان زودرس یا علائم یا نشانه‌های زایمان زودرس باشد، پزشک ممکن است اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین یا سر پا بودن به مدت طولانی را به بیمار توصیه کند.

میزان طبیعی مایع دور جنین و درمان افزایش و کاهش آن

مایع آمنیوتیک که در طول بارداری رحم را پر می‌کند دارای اهداف چندگانه است. این مایع با ایجاد یک لایه در برابر ضربه، جنین را در برابر آسیب‌های فیزیکی محافظت می‌کند و از طریق اجازه دادن به جنین برای حرکت آزادانه، رشد مناسب استخوان و اندام را تضمین می‌کند. جنین هنگامی که در رحم مادر است، مایع آمنیوتیک را نفس می‌کشد؛ این مایع برای تکامل مناسب ریه ضروری است. جنین در طول تکامل نیز ادرار می‌کند، که در نیمۀ دوم بارداری منبع اصلی مایع آمنیوتیک است. این مایع جنین را در برابر از دست دادن حرارت بدن محافظت می‌کند.

با توجه به نقش مهم مایع آمنیوتیک در رشد و سلامت جنین، اضافه یا کمبود این سیال می‌تواند به طور بالقوه باعث بروز مشکلات و یا نشانه‌ای از برخی مشکلات دیگر باشد.

پلی‌هیدرامین و الگوهیدرامین‌ها معمولا در طی یک سونوگرافی معمولی تشخیص داده می‌شوند. تشخیص هر دو مورد پلی‌هیدرامین و الگوهیدرامین‌ها بستگی به علت دارد. اگر مایع آمنیوتیک بیش از حد یا کاهش یافته ناشی از یک اختلال جنین پشت پرده باشد، این پیش بینی ماهیت آن اختلال را تعیین می‌کند. زنی که عارضه پلی هیدرامنیوس یا الگوهیدرامنیوس برای او تشخیص داده شده است باید کاملا از انواع آزمایش موجود مطلع شود و به طور دقیق توسط متخصص زنان و زایمان در مورد تشخیص و تاثیر آن بر احتمال موفقیت حاملگی و یک نوزاد سالم، تحت مشاوره قرار گیرد.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با شماره‌های متخصص زنان و زایمان  تماس بگیرید.

اندازه نرمال مایع دور جنین


حجم مایع آمنیوتیک معمولا در دوران بارداری افزایش می‌یابد و در حدود هفته ۳۲-۳۳ به اوج می‌رسد و نسبتا ثابت باقی می‌ماند یا پس از آن به تدریج کاهش می‌یابد. طیف گسترده‌ای از حجم مایع نرمال با متوسط ۷۰۰-۸۰۰ میلی لیتر در ۳۲-۳۳ هفته وجود دارد.

پلی‌هیدرامنیوس

مایع بیش از حد در کیسه را پلی‌هیدرامنیوس می‌گویند.

علل

علت این وضعیت را همیشه نمی‌توان تعیین کرد، اما اغلب با موارد زیر مرتبط است:

  • دوقلو یا چند قلو بودن نوزادان
  • دیابت بارداری
  • آترزی روده، نوعی انسداد سیستم گوارش کودک است که می‌تواند با جذب مایع آمنیوتیک تداخل پیدا کند (در این موارد معمولا پس از زایمان نوزاد نیاز به عمل جراحی دارد)
  • بیماری Rh، ناسازگاری بین نوع خون مادر و جنین
  • سندروم انتقال خون قل به قل در دوقلوزایی
  • نقص‌های مادرزادی دیگر مانند اسپاینا بیفیدا (Spina bifida) یا نقص‌های مادرزادی قلبی
  • برخی از عفونت‌های داخل رحمی که می‌تواند باعث کم خونی شدید جنین شود که می‌تواند به پلی‌هیدرامینیوس منجر شود.
  • کوریوآنژیومای جفتی، یک نوع تومور خوش خیم که در جفت دیده می‌شود.

علائم

ایجاد مایع آمنیوتیک بیش از حد به تدریج اتفاق می‌افتد، اما در اغلب موارد، تا هفته ۳۰ بارداری برای پزشک قابل مشاهده خواهد بود و ممکن است در اوایل هفته بیستم توسط سونوگرافی قابل تشخیص باشد. در موارد نادر این اتفاق ممکن است سریعتر رخ دهد و ممکن است پیش از این زمان قابل شناسایی باشد. به طور معمول هیچ علامتی به غیر از شکم بارداری بزرگتر از حد انتظار برای سن حاملگی، وجود ندارد. اگر به نظر می‌رسد شکم به طور ناگهانی رشد می‌کند در مواردی که نرخ این رشد غیرطبیعی باشد، زن ممکن است به بیماری تحت عنوان پلی‌هیدرامنیوس حاد مبتلا باشد و باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کند. نشانه‌هایی که ممکن است او در خانه به آنها توجه کند عبارتند از:

  • ضعف تنفس به به دلیل افزایش فشار روی دیافراگم و ریه‌ها
  • کاهش ادرار (اگر این افزایش مایع سریع باشد، بافت‌ها ممکن است دچار خشکی شوند)

عوارض

اینکه آیا پلی‌هیدرامنیوس یک مشکل است یا خیر، تا حدودی بستگی دارد به اینکه چقدر مایع بیش از حد و با چه سرعتی انباشته شده است و به چه دلیلی این عارضه به وجود آمده است. موارد خفیفی که در اواخر بارداری ظاهر می‌شوند، به ندرت موجب نگرانی می‌شوند، اما موارد شدید با افزایش خطر ابتلا به دکولمان جفت و همچنین نقایص مادرزادی خاص همراه است. عفونت مجاری ادراری مادر یکی دیگر از احتمالات است. با این وجود، مهم است که به یاد داشته باشید که در اکثریت قریب به اتفاق موارد زایمان، نوزادان سالم هستند.

عوارض زایمانی که می‌تواند در نتیجه این شرایط ایجاد شوند:

  • زایمان زودرس. ممکن است فشار بیش از حد ایجاد شده در رحم که ناشی از رحم بزرگتر از حد طبیعی است، این عارضه را به ارمغان بیاورد. دکولمان (جداسازی جفت قبل از زایمان) ممکن است در صورت پاره شدن کیسه آب رخ دهد. از دست دادن ناگهانی مقدار زیادی مایع می‌تواند تا حد زیادی رحم را کوچک کند به طوری که یک قسمت از جفت ممکن است جدا شود.
  • جنین ممکن است در موقعیت اشتباهی در رحم قرار بگیرد، زیرا مایع بسیار زیاد است به طوری که نوزاد درون کیسه آمنیوتیک شناور است.
  • ممکن است بند ناف به موقعیت غیر طبیعی بلغزد؛ برای مثال، در طول زایمان ممکن است بند ناف به کانال زایمانی بلغزد، وضعیتی که به عنوان فروافتادگی بند ناف شناخته می‌شود.

درمان

اگر پزشک معتقد باشد که مایع آمنیوتیک اضافی پتانسیلی برای ایجاد مشکالت بعدی است، ممکن است آمینو سنتز را توصیه کند تا آزمایشات مربوط به ناهنجاری‌های کروموزومی انجام شود. آمنیوسنتز ممکن است برای تخلیه مایع اضافی از کیسه آمنیوتیک نیز انجام شود. متناوبا، پزشک ممکن است اندومتاسین تجویز کند، داروئی که با کاهش تولید ادرار جنین، حجم مایع آمنیوتیک را کاهش می‌دهد. با این حال، اگر از بارداری بیش از ۳۰ هفته گذشته باشد، تجویز ایندومتاسین توصیه نمی‌شود، و ممکن است با برخی خطرات مشکلات قلبی جنین همراه باشد.

الیگوهیدرامنیوس

الیگوهیدرامنیوس بیماری با شرایط برعکس پلی‌هیدرامنیوس و حالت کمبود مایع آمنیوتیک است. این مورد در بارداری معمول است، به طوری که در ۴ درصد حاملگی‌ها رخ می‌دهد (۱ از ۲۵). این شرایط می‌تواند در هر زمان در دوران بارداری رخ دهد، اگرچه در سه ماهه سوم بیشتر شایع است.

علل

برخی از علل این شرایط عبارتند از:

  • محدودیت رشد داخل رحمی جنین (IUGR)
  • فشار خون بالای مادر یا مسمومیت بارداری
  • برخی از نقایص مادرزادی خاص که بر روی کلیه جنین تاثیر می‌گذارد
  • دیابت مادران (بلند مدت، نه بارداری)
  • بارداری طولانی (از موعد گذشته)
  • پارگی زودرس غشاء‌ها (PROM) – این عارضه زمانی رخ می‌دهد که کیسه آمنیوتیک قبل از آغاز زایمان پاره می‌شود.

علائم

  • پزشک بارداری زن را تحت نظر خواهد گرفت و ممکن است به علائم این بیماری مانند افزایش وزن بسیار کم یا رشد بیش از حد کند جنین، که مبنی بر اندازه رحم کوچکتر از حد انتظار باشد، توجه کند. با این حال، اگر زن ترشح آب از واژن مشاهده کرد، باید بلافاصله به دکتر بگوید، زیرا این نشانه مهم است. صرفنظر از علت آن، اگر پزشک مشکوک به الیگوهیدرامنیوس باشد، AFI زن را از طریق سونوگرافی بررسی خواهد کرد.

عوارض

همانند پلی‌هیدرامنیوس، الیگوهیدرامنیوس نیز می‌تواند پتانسیل زایمان زودرس را ایجاد کند. در موارد شدید، می‌تواند منجر به نقص‌های زایمان، از جمله کجی پا و سایر اختلالات اسکلتی عضلانی یا اندامی شود. همچنین می‌تواند باعث سقط جنین یا مرده‌زایی شود. این مشکلات شدید در صورتی که این علائم در دوران بارداری زود هنگام مانند سه ماهه دوم مشاهده شود، محتمل‌تر هستند.

اگر کمبود مایع آمنیوتیک در طول سه ماهه سوم رخ دهد، می‌تواند با مشکلات رشد جنین همراه باشد، و احتمال بیشتری وجود دارد که زایمان زودتر از حد انتظار جنین، ضروری باشد. همچنین ممکن است عوارض در هنگام زایمان افزایش یابد به طوری که ممکن است مادر نیاز به زایمان سزارین داشته باشد.

درمان

اگر این اتفاق در نزدیکی پایان بارداری سالم رخ دهد، این وضعیت ممکن است اصلا نیازی به درمان نداشته باشد. گاهی اوقات مشاهده دقیق و انتظار برای آغاز زایمان به طور طبیعی، بهترین گزینه است. در برخی موارد ممکن است که پزشک بخواهد زایمان را زودتر از حد انتظار انجام دهد، و با اليگوهیرامنیوس شديد، گاهي به طور مستقيم ادامه عملیات زایمان به روش سزارین، بهترین شیوه عمل است.

آبی که بیمار می‌نوشد تقریبا هیچ ارتباطی با آب اطراف جنین ندارد. مایع آمنیوتیک محصولی از جریان خون وابسته به جفت و گردش خون جنین است، بنابراین توصیه نمی‌شود بیمار مقدار زیادی آب در تلاش برای افزایش مایع آمنیوتیک، بنوشد. اگر مصرف مایع بسیار پایین باشد، زن باید آن را به سطح نرمال افزایش دهد (۴-۶ لیوان آب در روز).

استراحت مطلق برای چند ساعت در روز اغلب توصیه می‌شود تا به بهبود جریان خون وابسته به جفت کمک کند. در صورتی که استراحت مطلق برای این دلیل خاص باشد، خوابیدن به پهلو (چپ یا راست) معمولا ترجیح داده می‌شود.

در طول زایمان، یکی از ‌روش‌های درمان ممکن آمنیواینفیوژن است، در این روش برای جبران کمبود مایع آمنیوتیک محلول نمکی به داخل کیسه آمنیوتیک تزریق می‌شود. هدف معمول از آمنیواینفیوژن صرفا بهبود کیفیت تصویر سونوگرافی است، اما افزایش حجم مایع عموما کوتاه مدت است.

مراقبتهای بعد از سزارین(ورزش ، تغذیه و مراقبت از بخیه سزارین)

دوره بهبودی بعد از سزارین تقریبا همیشه دشوار و دردناک است، چه جراحی شما برنامه‌ریزی شده باشد چه نباشد. در حالی که شما باید از نوزاد جدید خود مراقبت کنید، همچنین باید استراحت کنید و از جراحی بزرگی که به تازگی داشته‌اید بهبود یابید. این فرایند کامل ممکن است در مورد روند بهبودی برش، میزان ناراحتی که ممکن است به وجود آورد یا بهترین موقعیت‌های شیردهی که می‌توانید انجام دهید، سوالات زیادی را در بر داشته باشد.

هنگامی که از نوزاد جدیدی مراقبت می‌کنید، باید از عهده‌ی خیلی کارها برآیید. هنگامی که پس از سزارین در حال بهبودی هستید، این موضوع می‌تواند سخت‌تر باشد. چند هفته یا بیشتر طول می‌کشد تا از لحاظ جسمی بهبود یابید، به خصوص اگر در حاملگی یا زایمان عوارض داشته‌اید. پس از زایمان، سلامت شما و کودکتان در طی معاینه‌ی ۶ هفته‌ای توسط متخصص زنان و زایمان بررسی خواهد شد. متخصص زنان و زایمان می‌تواند به شما اطلاعات دقیق‌تر بدهد که ممکن است سوالات شما درباره چگونگی مراقبت هم از خودتان و هم از کودکتان در این زمان بحرانی یا چگونگی گزینه‌های زایش در صورت داشتن فرزند دیگر را پاسخ دهد. پس از هر زایمان خوب است برای بدن وقت بگذارید که بین زایمان‌ها بهبود یابد.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با شماره‌های متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

بهبودی از سزارین چه مدت زمانی طول می‌کشد؟


زن باید در نظر داشته باشد که سزارین او یک عمل جراحی بزرگ است. به همین دلیل، او قادر نخواهد بود به سرعت چند روز بهبود یابد. در عوض، او در هنگام انجام فعالیت‌های روزمره، از جمله خارج شدن از رختخواب و لباس پوشیدن به مدت چند ماه، مجبور است درد را تحمل کند. با این وجود، بهبود او آغاز خواهد شد، و چشم اندازی مثبت به همراه دارد و چند ترفند کمک خواهد کرد که روند برای زن قابل تحمل‌تر شود. زنانی که تازه زایمان کرده‌اند معمولا می‌توانند پس از ۶ ماه به فعالیت‌های عادی خود بازگردند. این شامل فعالیت‌هایی مانند ورزش کردن، رانندگی، انجام کارهای خانگی و داشتن رابطه جنسی است.

چگونگی سرعت بخشیدن به روند بهبودی از سزارین


انتظارات معقول داشته باشید

از آنجایی که زن باید تحت زایمان سزارین قرار گیرد، به دوره‌ی بهبودی بیشتری نسبت به زنی که تحت زایمان طبیعی قرار گرفته است نیاز دارد. انتظار نداشته باشید زن بلافاصله پس از زایمان، خوب شود. مدت ۱ تا ۶ ماه طول می‌کشد تا زن از ناراحتی‌های زیادی که با آن مواجه می‌شود کاملا بهبود یابد. این موارد عبارتند از خستگی، محرومیت از خواب، ترشح خونی، انقباض رحم، درد در محل برش و ورم پستان.

استراحت کنید

اگرچه ممکن است زن بخواهد نیازهای کودک خود را قبل از نیازهای خود در اولویت قرار دهد، اما باید توجه داشته باشد که بهبود کامل مادر به او امکان خواهد داد که سریع‌تر به کودک خود رسیدگی کند. همسرتان باید از نوزاد مراقبت کند، به خصوص زمانی که در وسط شب از خواب بیدار می‌شود. علاوه بر این، خود را با کارهای خانگی و سایر وظایفی که فقط شما را خسته‌تر می‌کند، سرگرم نکنید. در عوض به دنبال راه‌های هوشمندانه برای ساده‌تر کردن کارهای خود باشید. غذا سفارش دهید یا غذاهای آماده بخورید لباس‌های کثیف را به خشکشویی بفرستید، و یک خدمتکار استخدام کنید. شما باید تا آنجا که نیاز است استراحت کنید.

بلند کردن، کشش و خم شدن

زن قطعا برای انجام کارهایی که شامل کشش به طرف بالا، بلند کردن یا خم شدن است، به دلیل فشارهای این فعالیت‌ها بر زخم سزارین او، نیاز به کمک دارد. این به این معنی است که او به کسی نیاز دارد که لباس‌ها را روی بند آویزان کند، جارو بکشد و در انجام سایر کارهای خانگی شدید به او کمک کند. هیچ چیز سنگین‌تر از نوزاد یا هر چیزی که باعث درد می‌شود، مثلا یک سبد پر از لباس‌های خیس یا کودک نو پا را بلند نکنید.

اگر نیاز است که کودک نوپا را بلند کنید راه‌ها دیگری برای نزدیک شدنتان به او وجود دارد. به عنوان مثال، می‌توانید در کنار کودک روی تخت بنشیند، و دستتان را دور گردن کودک بی‌اندازید و برای او داستان بخوانید.

فعالیت داشته باشید

تا زمانی که پزشک به زن اجازه ندهد تا به فعالیت‌های عادی خود بازگردد، او هنوز هم نباید ورزش کند. با این حال، زن هنوز هم می‌تواند کش پذیری عضله و گردش خون خود را بهبود بخشد حتی اگر تازه عمل جراحی انجام داده باشد. سعی کنید پاها، ماهیچه‌ی ساق پاها، کف پاها و انگشتان پا را اغلب اوقات خم و باز و بسته کنید. همچنین می‌توانید تمرینات کگل را به منظور بهبود یافتن عضلات لگنی فشرده انجام دهید. بعد از مدتی، می‌توانید قدم‌های آرام آرام را شروع کنید تا بالاخره قدرت کامل خود را دوباره به دست آورد.

خوب بخورید

همیشه با نوشیدن آب و خوردن غذاهای سالم برای میان وعده، به منظور تقویت انرژی در زمان بهبودی آماده باشید. محصولاتی مانند پنیر رشته‌ای، آجیل، چوب شور گندم کامل، بچه هویج با نوعی از میوه‌های تازه و خشک که دارای فیبر هستند را انتخاب کنید. با این حال، مطمئن باشید که از خوردن غذاهایی که باعث یبوست می‌شوند مانند موز دوری کنید. حاملگی زن ممکن است بر حرکت روده‌ای او تاثیر بگذارد، و بهتر است که با خوردن غذاهای اشتباه باعث تحت تاثیر قرار دادن این عارضه نشود.

از برش نگهداری و محافظت کنید

اگرچه در صورتی که زن یکماه یا بیشتر پس از جراحی در برش احساس درد و بی‌حسی کند نباید دلواپس باشد، اما با این وجود می‌تواند اقداماتی برای کاهش درد انجام دهد. برای جلوگیری از تحریک شدن پوست حساس، می‌توانید لباس‌های گشاد بپوشید تا در زخم اصطکاک ایجاد نشود. اگر زن شروع به احساس درد بیش از حد در ناحیه برش خود کند، یا قرمزی و تراوش در ناحیه برش ببیند، ممکن است عفونت داشته باشد. باید بلافاصله با پزشک تماس بگیرد.

نکات مهم برای بهبودی پس از سزارین


شکم را ثابت نگه دارید

زن هنگامی که حرکت می‌کند به منظور جلوگیری از زور آمدن یا کشش در ناحیه‌ی برش، باید حالت ایستادن خود را ثابت نگه دارد. زن باید عادت کند هر گاه سرفه می‌کند، می‌خندد، عطسه می‌کند، یا دیگر اقدامات ناگهانی تنشی انجام می‌دهد، شکم خود را بگیرد.

در صورت لزوم دارو مصرف کنید

زن می‌تواند با خیال راحت بسیاری از داروها را که به منظور کاهش درد هستند مصرف کند. پزشک احتمالا استامینوفن یا ایبوپروفن را تجویز می‌کند. اگر زن شیرده است، با پزشک باید هماهنگ کند که داروهایی که مصرف می‌کند برای کودک هم بی‌خطر است یا نه.

خونریزی

حتی اگر زن سزارین داشته باشد، پس از تولد، از واژن نیز خونریزی خواهد داشت. این خونریزی طبیعی از جایی است که جفت به رحم او متصل بوده است. برای مقابله با خونریزی، او باید تعدادی نوار بهداشتی دم دست داشته باشد، هم در بیمارستان و هم زمانی که به خانه می‌آید. زن نباید تا ۶ هفته پس از زایمان از تامپون استفاده کند.

خونریزی ممکن است در هفته اول بسیار سنگین باشد مانند یک پریود با خونریزی زیاد. هنگامی که زن به خانه بر می‌گردد و کمی فعال‌تر است یا هنگام شیردهی ممکن است خونریزی کمی بدتر شود. او ممکن است لخته‌های خون کوچک را در نوار بهداشتی خود ببیند. اگر پد زن در طول ۱ ساعت آغشته به خون شد یا متوجه لخته‌های خون زیادی شد، باید با پزشک در میان بگذارد. پس از هفته اول، خونریزی زن باید به تدریج کمتر شود و از قرمز به قرمز تیره بعد به قهوه‌ای و به سفید مایل به زرد تغییر کند. در این زمان زن می‌تواند به طور منظم از پدهای بهداشتی استفاده کند. خونریزی ممکن است در طی ۱۰ تا ۱۴ روز رفع شود یا ممکن است چندین هفته خونریزی داشته باشد. اغلب خونریزی در حدود شش هفته متوقف می‌شود.

شیردهی پس از سزارین

مادر می‌تواند موقعیت‌های مختلف برای شیردهی امتحان کند تا ببیند کدام یک برای او راحت‌تر است. زن باید هنگامی که در بیمارستان است از ماما بخواهد موقعیت‌های مختلف را به او نشان دهد.

حالت‌هایی که ممکن است برای شیردهی مادر پس از سزارین مفید باشد:

  • حالت نشسته با یک پشتی روی پا برای پشتیبانی نوزاد و حفاظت کردن از زخم
  • لم دادن به یک پهلو
  • نگه داشتن نوزاد زیر بغل و پاهای کودک به سمت کمر، حالت دو قلو یا فوتبال

زمان مراجعه به پزشک


هنگام چک کردن برای هرگونه عفونت نزدیک ناحیه‌‌ی برش مواظب باشید. در صورت مشاهده‌‌ی مشکلات زیر، بلافاصله با پزشک تماس بگیرید:

  • قرمزی
  • تورم
  • درد بیش از حد
  • تب بالاتر از ۳۸ درجه سانتی گراد
  • ترشح یا نشت مایعات

پولیپ رحم (اندومتر)؛ علت، علائم و درمان

پولیپ‌های رحمی، توده‌هایی چسبیده به دیواره‌ی داخلی رحم هستند که تا در داخل حفره‌ی رحمی رشد می‌کنند. رشد بیش‌ازحد سلول‌ها در دیواره‌ی رحم (آندومتر یا غشای داخلی رحم) منجر به تشکیل پولیپ‌های رحمی، بنام پولیپ‌های آندومتری، می‌شود. این پولیپ‌ها معمولاً غیر سرطانی (خوش‌خیم) هستند، اگرچه برخی از آن‌ها می‌توانند سرطان‌زا باشند و یا گاهی به سرطان رحم تبدیل شوند (پولیپ‌های پیش سرطانی). اندازه‌های پولیپ‌های رحمی متفاوت است، از چند میلی‌متر گرفته (به‌اندازه‌ی یک‌دانه‌ی کنجد) تا چند سانتی‌متر (به‌اندازه‌ی یک توپ گلف یا بزرگ‌تر). این پولیپ‌ها با یک ریشه‌ی بزرگ یا یک ساقه‌ی باریک به رحم می‌چسبند. ممکن یک یا چند پولیپ‌های در رحمتان داشته باشید. آن‌ها معمولاً در سرتاسر رحم باقی می‌مانند، اما گاهی ممکن است به پایین سر بخورند و به دهانه‌ی رحم (سرویکس) واقع در واژن برسند. در اکثر موارد، پولیپ‌های رحمی در زنانی بروز می‌کنند که در دوران یائسگی هستند یا آن را به پایان رسانده‌اند، اگر چه زنان جوان نیز ممکن است دچار آن‌ها شوند.

پولیپ‌های رحمی، علت شایع خونریزی‌های غیر عادی از رحم در زنان در همه‌ی سنین می‌باشند. این پولیپ‌ها ممکن است با نازایی و ناباروری در ارتباط باشند. برای درمان پولیپ‌های رحم، متخصص زنان و زایمان ممکن است روش‌هایی را از مشاهده و کنترل پولیپ‌ها (برای اطمینان از بدتر نشدن علائم و وضعیت آن‌ها) گرفته تا جراحی برای برداشتن آن‌ها توصیه کند. داروهای هورمونی مانند پروژسترون ممکن است سبب کاهش علائم و کوچک‌تر شدن پولیپ‌ها شوند، اما با توقف مصرف داروها، علائم کلاً بازمی‌گردند. متخصص زنان و زایمان می‌تواند حجم کلی پولیپ‌های رحمی را خارج کند تا یک نمونه‌ی کافی برای آنالیز و بررسی میزان عود آن‌ها را داشته باشد. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

انواع


پولیپ‌های رحمی یا اندومتری را می‌تواند به دودسته‌ی اصلی تقسیم کرد:

  • پولیپ‌های ساقه دار: پولیپ‌های ساقه دار به توده‌هایی گفته می‌شود که با یک ساقه‌ی باریک (که به آن پایک نیز گفته می‌شود) به سطح غشای داخلی رحم می‌چسبند. به خاطر وجود این ساقه، این پولیپ‌ها ممکن است تا جایی که می‌شود از سرویکس و واژن دور می‌مانند. پولیپ‌های ساقه دار، شایع‌ترین نوع پولیپ رحمی هستند.
  • پولیپ‌های بی‌ساقه: برخلاف پولیپ‌های ساقه دار، پولیپ‌های بی‌ساقه دارای آن ساقه‌ی وصل‌کننده نیستند. در عوض ای پولیپ‌ها با یک‌ پایه‌ی پهن به سطح آندومتری می‌چسبند. میزان شیوع این نوع پولیپ‌ها کمتر از پولیپ‌های ساقه دار می‌باشد.

علت‌ها


به نظر می‌آید که عوامل هورمونی در بروز این زائده نقش داشته باشند. پولیپ‌های رحمی نسبت به استروژن حساس هستند، یعنی در اثر واکنش با تولید استروژن دوره‌ای به وجود می‌آیند.

عوامل خطر


عوامل خطر برای رشد پولیپ‌های رحمی شامل این موارد می‌شوند:

  • قرار داشتن در دوره‌ی پیش از یائسگی یا بعد از یائسگی
  • داشتن فشارخون بالا
  • چاقی
  • مصرف داروی تاموکسیفین، دارویی جهت درمان سرطان سینه

پولیپ‌های رحمی بیشتر در زنان بین سنین ۴۰ تا ۵۰ سال دیده می‌شود. بروز این زائده در زنان کمتر از سن ۲۰ سال بسیار نادر است. همچنین بعد از دوران یائسگی، احتمال بروز پولیپ رحمی کم‌تر خواهد شد.

علائم پولیپ رحم


یک پولیپ رحم ممکن است به‌صورت یک توده‌ی نرم، صاف، گرد یا بیضی‌شکل مشاهده شود که به دیواره‌ی داخلی رحم چسبیده شده است. گاهی اوقات، ساقه‌ای که پولیپ رحم را به رحم متصل می‌کند ممکن است به‌قدری باشد که پولیپ رحم به‌ طرف سرویکس آویزان شود و وارد واژن شود. علائم و نشانه‌های پولیپ‌های رحمی عبارت‌اند از:

برخی از زنان تنها دچار کمی خونریزی یا لکه بینی می‌شوند؛ برخی دیگر هیچ علائمی ندارند.

عوارض پولیپ رحم


پولیپ‌های رحمی می‌توانند منجر به بروز مشکلاتی شوند که ممکن است بسیار جدی و خطرناک باشند. در ادامه به برخی مشکلات احتمالی ناشی از پولیپ‌های رحمی اشاره خواهیم کرد:

  • یک پولیپ رحم ساقه دار که از طریق سرویکس تا به درون واژن جلوآمده است ممکن است خونریزی کند. همچنین می‌تواند سبب افزایش درد شود.
  • یک پولیپ رحم می‌تواند در ساقه دچار پیچ‌خوردگی شود، این امر باعث درد و عفونت ناشی از قطع جریان خون به آن می‌گردد.
  • گاهی اوقات، یک پولیپ رحم ممکن است تا حدی رشد کند که به علتی برای نازایی تبدیل می‌شود.
  • خونریزی شدید می‌تواند منجر به کم‌خونی در بیمار شود.
  • باوجود پولیپ رحمی، احتمال سقط‌ جنین، خصوصاً در زنانی که تحت آی وی اف قرارگرفته‌اند، افزایش خواهد یافت.
  • در موارد بسیار نادری ممکن است تغییرات سرطان‌زا رخ دهد. سرطان بدخیم بیشتر احتمال دارد که در پولیپ‌هایی که در دوره یائسگی یا بعد از آن بروز می‌کنند، رخ دهد.

تشخیص


اگر پزشک متخصص به وجود پولیپ رحم در بیمار مشکوک باشد، ممکن است یکی از آزمایش‌ها و معاینات زیر را انجام دهد:

سونوگرافی داخلی

یک وسیله‌ی باریک و میله مانند در واژن بیمار قرار می‌گیرد و امواج صوتی را صادر می‌کند و تصاویری را از رحم و اندام‌های درونی او ایجاد می‌کند. پزشک ممکن است به‌طور واضح پولیپ رحم را ببیند یا ممکن است یک پولیپ رحمی را به‌صورت ناحیه‌ای از بافت آندومتری ضخیم شده‌ای تشخیص دهد. یک روش مشابه دیگری بنام عکس‌برداری رنگی رحم (هیستروسونوگرافی)، همچنین بنام سونوهیستروگرافی، وجود دارد که در آن آب‌نمک (محلول سالین) از طریق واردکردن یک لوله‌ی باریک به واژن و سرویکس، در رحم بیمار تزریق می‌شود. این محلول در حفره‌ی رحم پخش می‌شود و تصویری واضح از داخل رحم را در طی سونوگرافی ارائه می‌دهد.

هیستروسکوپی

پزشک، یک لوله‌ی تلسکوپی (هیستروسکوپ) سبک، نازک و قابل‌انعطافی را از طریق واژن و سرویکس به درون رحم بیمار وارد می‌کند. هیستروسکوپی به پزشک این امکان را می‌دهد تا درون رحم بیمار را به‌دقت معاینه کند.

نمونه برداری آندومتر

پزشک ممکن است از یک کاتتر (میل) ساکشن در داخل رحم برای نمونه‌گیری جهت آزمایش استفاده کند. پولیپ‌های رحمی را می‌توان از طریق یک بیوپسی یا نمونه‌برداری از آندومتر (غشای داخلی رحم) تشخیص داد، البته گاهی می‌توانند در این آزمایش مشخص نشوند.

درمان پولیپ رحم یا پولیپ اندومتر


برای درمان پولیپ‌ رحم، پزشک می‌تواند درمان‌های زیر را توصیه کند:

فرصت دادن

پولیپ‌های کوچک که بدون هیچ علائمی ظاهر می‌شوند، ممکن است خود به‌ خود برطرف شوند. درمان پولیپ‌ کوچک ضروری نمی‌باشد مگر آنکه بیمار درخطر سرطان رحم باشد.

دارو

داروهای هورمونی بخصوصی مانند پروژسترون و گنادوتروپین، که آگونیست های هورمونی را آزاد می‌کند، می‌توانند علائم پولیپ رحم را خفیف‌تر کنند؛ اما مصرف این داروها معمولاً روشی موقتی است، زیرا معمولاً با توقف مصرف داروها علائم برمی‌گردند.

هیستروسکوپی

برای درمان پولیپ‌های رحمی، می‌تواند از چند روش جراحی نیمه تهاجمی استفاده کرد. روشی پرکاربرد و مطلوب برای درمان پولیپ رحم، روش هیستروسکوپی می‌باشد که در این عمل جراحی، یک لوله متصل به یک دوربین (هیستروسکوپ) از طریق سرویکس به رحم وارد می‌شود تا پزشک بتواند پولیپ رحم را مستقیماً مشاهده کند و با دقت آن را خارج کند. در این عمل، هیچ برشی ایجاد نمی‌شود و می‌توان آن را به‌صورت سرپایی انجام داد، همچنین مدت‌زمان بهبودی از این عمل بسیار اندک است.

اتساع و کورتاژ

برای درمان پولیپ‌های رحمی، پزشک همچنین می‌تواند عمل کورتاژ رحم (همچنین به آن D&C میگویند) را انجام دهد؛ این عمل با استفاده از یک ابزار فلزی بلندی برای تراشیدن دیواره‌ی رحم، یا برای نمونه‌گیری برای تشخیص یا برداشتن پولیپ رحم، انجام می‌گیرد. عمل کورتاژ، درمان مطلوبی محسوب نمی‌شود زیرا ممکن است پولیپ‌ها در طی آن کاملاً برداشته نشوند. برداشت ناکامل پولیپ رحم می‌تواند باعث عود بیماری شود. علاوه بر این، عمل کورتاژ می‌تواند جای زخمی را در رحم باقی بگذارد که می‌تواند منجر به ناباروری  شود. ممکن است پولیپ‌های خارج‌شده را جهت تشخیص سلول‌های سرطانی مورد آزمایش قرار دهند تا معلوم شود که آیا به درمان بیشتری نیاز است یا خیر. با برداشتن کامل پولیپ‌ها، دیگر در آن قسمت دیواره‌ی رحم ظاهر نخواهند شد.