یائسگی زودرس؛ علت، علائم و درمان

در اوایل یائسگی، تخمدان‌ها تولید سطوح طبیعی استروژن را متوقف می‌کنند. تعدادی توضیح برای این موضوع وجود دارد، ممکن است به علت کاهش تعداد فولیکول‌ها در هنگام  تولید یا افزایش میزان نابودی فولیکول‌ها باشد، یا به زبانی ساده‌تر این که آنها به درستی عمل نمی‌کنند. به علت کاهش استروژن، زنان مبتلا به یائسگی زودرس به طور قابل ملاحظه‌ای در معرض افزایش خطر ابتلا به پوکی استخوان (نازک شدن استخوان)، بیماری قلبی عروقی و احتمالا زوال عقل هستند. شایان ذکر است که در حالی که عوارض مهمی در یائسگی زودرس وجود دارد، خطر ابتلا به سرطان‌های حساس به استروژن مانند سرطان سینه را کاهش می‌دهد.

یائسگی زودرس می‌تواند چیزی باشد که مواجه شدن با آن برای افراد دشوار است. تاثیر یائسگی زودرس تنها فیزیکی نیست. متخصص زنان و زایمان می‌تواند به شما برای مشخص کردن علائم یائسگی زودرس کمک کند. پزشک باید در طول سال‌ها شما را برای دوباره ارزیابی کردن نیازهای سلامتی شما از جمله بررسی داروهایتان ملاقات کند. علائم و خطرات بهداشتی یائسگی زودرس و همچنین مشکلات عاطفی که ممکن است از آن ناشی شوند، می‌توانند با روش‌هایی مشابه مواردی که برای یائسگی طبیعی استفاده می‌شود، مهار شوند. زنان مبتلا به ناباروری که در شرف یائسگی زودرس هستند ممکن است بخواهند در مورد گزینه‌هایشان با متخصص زنان و زایمان گفتگو کنند. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

دلایل


یائسگی زودرس می‌تواند خودش رخ دهد یا می‌تواند ناشی از درمان‌های پزشکی خاص باشد، هرچند علت یائسگی زودرس ناشناخته است.

ژنتیک

اگر علت پزشکی آشکاری برای یائسگی زودرس وجود نداشته باشد، علت احتمالا ژنتیکی است. سن زن در شروع یائسگی احتمالا ارثی است. دانستن اینکه چه زمانی یائسگی مادر شروع شده است، می‌تواند سرنخ‌های در مورد اینکه خود زن چه زمانی به یائسگی می‌رسد ارائه دهد.

اختلالات ژنتیکی

برخی از نقایص کروموزومی می‌توانند منجر به یائسگی زودرس شوند. برای مثال، سندرم ترنر شامل متولد شدن با کروموزوم ناقص است. زنان مبتلا به سندرم ترنر دارای تخمدان‌هایی هستند که به درستی عمل نمی‌کنند. این امر اغلب باعث می‌شود تا آنها به دوره یائسگی زودرس برسند. سایر اختلالات کروموزومی نیز ممکن است منجر به یائسگی زودرس شوند. این اختلالات عبارتند از اختلالات غدد جنسی خالص. در این شرایط، تخمدان‌ها کار نمی‌کنند. در عوض پریودها و خصوصیات ثانویه جنسی باید با درمان‌های جایگزینی هورمون معمولا در دوران نوجوانی مجهز شوند. تریزومی ۱۳ و ۱۸ عارضه‌های هستند که در آن جفت ۱۳ و ۱۸ کروموزوم‌ها دارای یک کروموزوم اضافی هستند. این عارضه‌ها همچنین می‌توانند منجر به یائسگی زودرس شوند. این عارضه‌ها معمولا علاوه بر ناباروری باعث مشکلات شدید رشد می‌شوند.

یائسگی ایجاد شده در اثر جراحی

جراحی حذف هر دو تخمدان، که اوفورکتومی دو طرفه نیز نامیده می‌شود، فورا باعث ایجاد یائسگی می‌شود. پس از عمل جراحی پریود زن متوقف خواهد شد و هورمون‌های او به سرعت کاهش می‌یابند. او ممکن است بلافاصله علائم یائسگی قوی داشته باشد، مانند گرگرفتگی و میل جنسی کاهش یافته. برخی از زنان که هیسترکتومی دارند و رحم را برداشته‌اند، می‌توانند تخمدان‌ها را نگه دارند. زنان ممکن است فورا وارد یائسگی نشوند زیرا تخمدان‌هایشان به تولید هورمون‌ها ادامه می‌دهند. اما به دلیل اینکه رحمشان برداشته شده است، دیگر پریود نمی‌شوند و نمی‌توانند باردار شوند. ممکن است گرگرفتگی داشته باشند زیرا جراحی بعضی اوقات ممکن است بر خون رسانی به تخمدان تأثیر بگذارد. بعدها، آنها ممکن است یک یا دو سال پیش از آنکه انتظار می‌رود، یائسگی طبیعی داشته باشند.

اختلالات خود ایمنی

تیروئیدیت اختلال خود ایمنی (التهاب غده تیروئید) با یائسگی تخمدان مرتبط است. بیماری آدیسون نیز همین شرایط را دارد که در این بیماری غدد ادرنال به اندازه کافی هورمون تولید نمی‌کنند. در هر یک از این بیماری‌ها، این احتمال وجود دارد که سیستم ایمنی بدن شروع به حمله به فولیکول‌های موجود در تخمدان‌ها کند که کیسه‌های کوچکی هستند که در آنجا تخم‌ها رشد می‌کنند و در نتیجه در عملکرد آنها اختلال ایجاد می‌کند.

شیمی درمانی یا پرتو درمانی

همانند سموم زیست محیطی، این درمان‌های سرطانی می‌تواند به مواد ژنتیکی در سلول‌های تخمدان آسیب برسانند. اما آسیب به عوامل مختلفی نظیر نوع دارو و دوز تابش، سن زن در زمان درمان و ناحیه بدن او که تحت تابش قرار می‌گیرد بستگی دارد. برخی از زنان ممکن است تا چندین سال پس از درمان سرطان، مبتلا به یائسگی تخمدان نشوند و برخی زنان هرگز مبتلا به این بیماری نخواهند شد.

سیگار کشیدن یا قرار گرفتن در معرض دیگر سموم

برخی از سموم می‌توانند منجر به نارسایی زودرس تخمدان شوند (چیزهایی مانند سیگار و آفت کش‌ها). به طور معمول ما با فولیکول‌های اصلی کافی به دنیا می‌آییم (ملقب به دانه‌های ریز که در فولیکول‌ها رشد می‌کنند)، که تا سن طبیعی یائسگی، حدود ۵۰ سال دوام دارند. اما قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی مضر باعث می‌شود که فولیکول‌های زن زودتر به اتمام برسند.

علائم یائسگی زودرس


نشانه‌ها وعلائم یائسگی زودرس اساساً همان نشانه‌های یائسگی هستند که در اثر تغییرات هورمونی که زنان در حین اینکه اندام‌های تناسلیشان شروع به از کار افتادگی می‌کنند، ایجاد می‌شوند. در اینجا علائمی است که ممکن است نشان دهنده کاهش عملکرد تخمدان باشند.

چرخه قاعدگی نامنظم

چرخه‌ی قاعدگی نامنظم به این معنی است که تخمک گذاری ضعیف و بی‌ثبات است. در حالی که زن تحت پیری تخمدان قرار می‌گیرد، اغلب تخمک گذاری زودتر در چرخه رخ می‌دهد. دوره‌های قاعدگی کمی زودتر شروع می‌شوند و بعد از چندین دوره کوتاه، زن یک دوره پریود نمی‌شود. چیزهای بسیار دیگری باعث نامنظمی قاعدگی زن می‌شوند، بنابراین ممکن است در واقع یک مشکل مربوط به سلامتی قابل درمان باشد و نشانه‌ای از نزدیک بودن یائسگی زن نباشد.

گرگرفتگی

گرگرفتگی شایع‌ترین نشانه‌ی یائسگی است. برخی زنان روزی یک بار یا ساعتی یک بار دچار گرگرفتگی می‌شوند. گرگرفتگی همچنین می‌تواند به عنوان عرق شبانه، اختلال خواب و حتی بی‌خوابی ظاهر شود. خوشبختانه، بسیاری از گزینه‌های درمان شامل هورمون درمانی، داروهای تجویزی و روش‌های پزشکی جایگزین وجود دارند که می‌توانند به کاهش علائم یائسگی زودرس زن کمک کنند.

خشکی واژن

استروژن در حفظ مرطوب‌سازی طبیعی واژن نقش مهمی دارد. هنگامی که کاهش سطوح استروژن زن منجر به یائسگی می‌شود، احتمال دارد که زن خشکی واژن  را تجربه کند. با استفاده از گریس مقاربت خود را راحت‌تر کنید و با پزشک در مورد کاهش خشکی روزانه صحبت کنید.

علائم دیگر

همراه با علائم فوق، برخی از زنان ممکن است علائم یائسگی زودرس زیر را نیز تجربه کنند:

  •  تحریک پذیری مثانه و بدتر شدن بی‌اختیاری یا از دست دادن کنترل مثانه
  •  تغییرات احساسی (کج خلقی، نوسانات خلقی، افسردگی خفیف)
  •  پوست، دهان و چشم‌های خشک
  •  بی‌خوابی
  •  کاهش میل جنسی

تشخیص


به منظور تشخیص یائسگی زودرس، پزشک شما به احتمال زیاد یک معاینه فیزیکی را انجام خواهد داد و برای بررسی عارضه‌های دیگر، مانند حاملگی و بیماری تیروئید، آزمایش خون می‌گیرد. او همچنین ممکن است یک آزمایش برای اندازه‌گیری سطوح استرادیول زن تجویز کند. سطح پایین استرادیول (یک نوع استروژن) می‌تواند نشان دهد که تخمدان‌ها شروع به از بین رفتن کرده‌اند. هنگامی که میزان استرادیول زیر ۳۰ است، ممکن است نشان دهنده‌ی این باشد که زن یائسه است. با این حال، مهم‌ترین آزمایش برای تشخیص یائسگی زودرس، آزمایش خون است که هورمون محرک فولیکول (FSH) را اندازه‌گیری می‌کند. هورمون محرک فولیکول سبب می‌شود تخمدان‌های زن استروژن تولید کنند. هنگامی که تخمدان‌های زن تولید استروژن را کاهش می‌دهند، سطح هورمون محرک فولیکول کاهش می‌یابد. هنگامی که سطوح هورمون محرک فولیکول بالاتر از ۴۰ mIU / ml شود معمولا نشان می‌دهد که زن در معرض یائسگی است.

درمان یائسگی زودرس


درمان‌هایی برای کمک به مهار کردن علائم یائسگی یا عارضه‌های مرتبط با آن در دسترس هستند. این درمان‌ها می‌توانند به زن کمک کنند که با تغییرات در بدن یا شیوه زندگی خود کنار بیاید. برخی از درمان‌های رایج عبارتند از:

درمان جایگزینی هورمون

هورمون درمانی سیستمیک می‌تواند از بسیاری از علائم رایج یائسگی جلوگیری کند. یا زن ممکن است برای کمک به نشانه‌های واژینال ناشی از یائسگی، محصولات هورمون واژینال را معمولا در دوزهای پایین مصرف کند.

هورمون درمانی یائسگی

مکمل‌های استروژن و پروژسترون می‌توانند به کاهش علائم یائسگی و از دست دادن استخوان کمک کنند.

تغییرات سبک زندگی


برای زنانی که یائسگی زودرس را تجربه می‌کنند، عوامل شیوه زندگی ممکن است قوی‌ترین شاخص از میزان تکرر و شدت برخی علائم باشند. حتی با اعمال تغییرات جزیی در شیوه زندگی، بسیار از زنانی که وارد یائسگی زودرس می‌شوند متوجه کاهش شدت علائم خود خواهند شد. فهرست زیر ممکن است ایده‌ای را در مورد عادات روزمره‌ای که می‌توانند تاثیر مثبتی بر وضعیت سلامتی شما بگذارند ارائه دهند:

  •  کنترل استرس
  •  مصرف کلسیم
  •  رژیم غذایی متعادل
  •  ورزش منظم

برخی از گیاهان حاوی استروژن شبیه به انسان  فیتواستروژن هستند. زنان می‌توانند از این داروهای گیاهی برای متعادل کردن میزان کاهش استروژن خود با مصرف آنها به صورت قرص یا عصاره‌های گیاهی استفاده کنند.

درمان دهانه رحم کوتاه (نارسایی سرویکس) در بارداری و مشکلات آن

دهانه رحم کوتاه یا نارسایی سرویکس به حالتی گفته می‌شود که ضعیف بودن عضلات دهانه رحم (گردن رحم) موجب زایمان زودرس و یا سقط جنین می‌شود. دهانه رحم، قسمت پایینی رحم است که رحم را به واژن متصل می‌کند. این دهانه قبل از بارداری بسته و سفت است. هرچقدر از زمان بارداری می‌گذرد، این دهانه به تدریج باز می‌شود تا شما برای زایمان آماده شوید. در طول بارداری، بافت دهانه رحم نرم می‌شود و ارتفاع آن به تدریج کاهش پیدا می‌کند. اگر دهانه رحم کوتاه باشد یا دچار نارسایی باشد، زودتر از موعد باز می‌شود و بنابراین شما زایمان زودرس خواهید داشت. تشخیص نارسایی دهانه رحم می‌تواند کار مشکلی باشد و بنابراین درمان آن نیز مشکل است. اگر دهانه رحم بیش از حد زود شروع به باز شدن کند، پزشک درمان‌هایی را برای پیشگیری از باز شدن دهانه رحم تجویز می‌کند و شما باید به طور منظم تست سونوگرافی انجام دهید. در برخی از موارد عملی به نام سرکلاژ انجام می‌شود که رد آن دهانه رحم با بخیه‌های محکمی بسته نگه داشته می‌شود.

کوتاهی دهانه رحم، بارداری شما را در معرض خطر سقط جنین (خصوصا در سه ماهه دوم) قرار می‌دهد. اگر شما بارداری هستید و به هر دلیلی در معرض خطر ابتلا به نارسایی دهانه رحم هستید و یا در صورتی که در سه ماهه دوم بارداری خود علائم دارید که می‌تواند احتمالا نشان دهنده کوتاهی دهانه رحم شما باشد، لازم است که با متخصص زنان و زایمان مشورت کنید. بسته به شرایط، ممکن است که شما به درمان فوری نیاز داشته باشید. اگر در بارداری قبلی خود مشکل کوتاهی دهانه رحم داشته اید، در بارداری‌های بعدی نیز در معرض خطر داشتن زایمان زودرس یا سقط جنین هستید. بنابراین اگر می‌خواهید مجددا باردار شوید، با متخصص زنان و زایمان مشورت کنید تا به خوبی شرایط و خطرات احتمالی را درک کرده و بدانید که برای داشتن بارداری سالم چه کاری می‌توانید انجام دهید. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

عوامل خطر کوتاه بودن دهانه رحم


عوامل مختلفی می‌توانند خطر بروز دهانه رحم کوتاه را افزایش دهند از جمله:

  • بیماری‌های ارثی: اختلالات ژنتیکی رحم و یا هر گونه بیماری ژنتیکی که بر روی بافت‌های پروتئینی فیبروزی بدن و بافتهای همبند اثر می‌گذارد می‌تواند عامل کوتاهی رحم باشد. قرار گیری در معرض داروی دی‌اتیل‌استیل بسترول (نوعی هورمون استروژن مصنوعی) قبل از تولد نیز می‌تواند با ابتلا به کوتاهی دهانه رحم در ارتباط باشد.
  • آسیب دهانه رحم: اگر طی زایمان‌های قبلی، دهانه رحم آسیب دیده باشد احتمال دارد که در بارداری‌های بعدی، دهانه رحم کوتاه باشد. سایر عمل‌های جراحی که در آن رحم نیز درگیر است (مانند عمل‌هایی که برای بررسی نتایج غیرعادی تست پاپ اسمیر انجام می‌شوند) می‌تواننند موجب آسیب به دهانه رحم شوند.
  • انجام کورتاژ تشخیصی: عمل کورتاژ برای تشخیص و درمان بسیاری از مشکلات و بیماری‌های رحمی (مانند خونریزی شدید در پریود به کار می‌رود. طی این عمل، غشای داخلی رحم بعد از سقط جنین، پاکسازی می‌شود. در موارد نادری این عمل می‌تواند موجب آسیب ساختاری به دهانه رحم شود.

علائم


اگر خانمی به مشکل کوتاهی دهانه رحم دچار باشد، ممکن است هیچ علائم یا نشانه ای نداشته باشد چرا که دهانه رحم از اوایل بارداری به تدریج شروع به باز شدن می‌کند. ممکن است مادر طی چند روز یا چند هفته (بین هفته‌های چهاردهم تا بیستم بارداری) کمی احساس ناخوشی و یا لکه بینی داشته باشد. شما باید مراقب باشید و در صورت داشتن علائم زیر به پزشک خود اطلاع دهید:

  • احساس فشار بر لگن
  • کمردرد
  • دلپیچه‌های خفیف در شکم
  • تغییر در ترشح‌های واژینال
  • خونریزی حفیف از واژن

تشخیص طول دهانه رحم در بارداری


دهانه رحم کوتاه را تنها می‌توان در دوران بارداری تشخیص داد و حتی تشخیص آن در بارداری اول نیز کار مشکلی است. برای کمک به تشخیص کوتاهی دهانه رحم، پزشک تمامی علائمی که بیمار در دوران بارداری دارد را ثبت می‌کند. همچنین پزشک در مورد سوابق پزشکی مادر از او سوال می‌کند. در صورتی که سابقه سقط جنین در سه ماهه دوم یا سابقه آسیب و پارگی رحم طی زایمان قبلی را داشته اید، حتما این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید. روش‌هایی که برای تشخیص دهانه رحم کوتاه در سه ماهه دوم بارداری به کار می‌روند عبارتند از:

سونوگرافی از طریق واژن

اگر غشای جنینی در کانال دهانه رحمی قرار نداشته باشد، پزشک از روش سونوگرافی به نام ترانسواژینال برای بررسی طول دهانه رحم، میزان اتساع دهانه رحم و بررسی غشاز جنینی استفاده می‌کند. در این روش، یک پروب باریک مخصوص سونوگرافی داخل واژن بیمار قرار داده می‌شود تا امواج صوتی را به سمت دهانه رحم بفرسند و انعکاس این امواج را دریافت کند که نتیجه پردازش این اطلاعات بر روی مانیتور نمایش داده می‌شود.

معاینه لگن

پزشک، دهانه رحم بیمار را معاینه می‌کند تا ببیند مایع آمنیوتیک از طریق دهانه رحم بیرون زده است یا خیر. در این حالت، در واقع غشای جنینی از طریق دهانه رحم بیرون زده و دچار فتق شده است. اگر غشای جنینی در دهانه رحم یا واژن بیمار باشد، دهانه رحم کوتاه است. در حین معاینه پزشک به دنبال هر گونه علائم پارگی دهانه رحم یا اختلال مادرزادی است که می‌تواند منجر به کوتاهی دهانه رحم شود. همچنین پزشک، انقباضات شکمی بیمار را بررسی می‌کند و در صورت نیاز، به طور مداوم آن‌ها را تحت نظر می‌گیرد.

تست‌های آزمایشگاهی

اگر غشای جنینی قابل مشاهده باشد و نتایج سونوگرافی نشان دهنده التهاب باشند و بیمار هیچ گونه علائم عفونت نداشته باشد، احتمالا پزشک انجام نمونه گیری از مایع آمنیوتیک که در اطراف جنین قرار دارد را تجویز می‌کند. در تست آمنیوسنتز، از مایع امنیوتیک نمونه برداری می‌شود تا وجود هر گونه عفونت در این مایع بررسی شود. برای تشخیص کوتاهی دهانه رحم قبل از بارداری هیچ تست قابل اطمینانی وجود ندارد. با این حال، با انجام برخی از تست‌ها قبل از بارداری می‌توان به وجود برخی اختلالاتی که احتمال دارد موجب کوتاهی دهانه رحم شوند، پی برد.

درمان

روش‌هایی که برای کنترل مشکل کوتاهی دهانه رحم به کار می‌روند عبارتند از:

مکمل پروژسترون

اگر شما سابقه‌ی زایمان زودرس در گذشته را داشته باشید، پزشک تزریق هفتگی نوع خاصی از داروی پروژسترون به نام هیدروکسی پروژسترون کاپروات را در سه ماهه دوم بارداری تجویز می‌کند. البته برای پی بردن به تاثیرات هورمون پروژسترون بر نارسایی دهانه رحم، تحقیقات بیشتری باید صورت بگیرند. در حال حاضر به نظر می‌رسد که درمان با پروژسترون برای بارداری چندقلوها موثر نیست.

سونوگرافی‌های متوالی

اگر بیمار سابقه‌ی زایمان زودرس داشته باشد و یا طی جراحی‌ها یا زایمان‌های قبلی به دهانه رحم او آسیبی وارد شده باشد، پزشک با دقت وضعیت دهانه رحم او را تحت نظر میگیرد. برای همین منظور، انجام تست سونوگرافی به صورت دو هفته یکبار از هفته‌ی ۱۵ تا ۲۴ بارداری تجویز می‌شود. اگر دراین زمان، دهانه رحم شروع به باز شدن کند و یا طول آن کمتر از حد طبیعی شود، احتمال دارد که پزشک انجام سرکلاژ دهانه رحم را تجویز کند.

سرکلاژ دهانه رحم

اگر مادر سابقه‌ی زایمان زودرس داشته باشد و یا بارداری او در هفته‌ی کمتر از ۲۴ است و با این حال در تست سونوگرافی، دهانه رحم او در حال باز شدن به نظر می‌آید، ممکن است انجام سرکلاژ دهانه رحم برای پیشگیری از زایمان زودرس تجویز شود. طی این عمل، دهانه رحم با بخیه‌های محکمی بسته می‌شود. این بخیه‌ها طی ماه آخر بارداری و یا با فرا رسیدن زمان زایمان، کشیده می‌شوند. همچنین در صرتی که بیمار سابقه زایمان زودرس در گذشته را داشته باشد که احتمالا دیلیل آن کوتاهی دهانه رحم بوده است، ممکن است پزشک حتی قبل از این که دهانه رحم شروع به باز شدن کند، انجام سرکلاژ را تجویز کند. در این حالت، عمل سرکلاژ قبل از هفتهی ۱۴ بارداری انجام می‌شود. عمل سرکلاژ برای تمامی مادرانی که در معرض خطر داشتن زایمان زودرس هستند نیز مناسب نیست. برای مثال این عمل برای افرادی که چند قلو باردار هستند توصیه نمی شود. قبل از انجام این عمل در مورد مزایا و خطرات احتمالی آن از پزشک خود سوال کنید.

پیشگیری


زنان باردار نمی توانند از بروز کوتاهی دهانه رحم پیشگیری کنند اما می‌توانند برای کمک به داشتن بارداری سالم و کامل، اقداماتی انجام دهند، برای مثال:

  • برای چکاب‌های بارداری به طور منظم به پزشک مراجعه کنید. مراجعات منظم به متخصص زنان و زایمان به این منظور است که پزشک متخصص بتواند سلامت مادر و جنین را کاملا تحت نظر داشته باشد. شما باید طی این مراجعات، در مورد هر گونه علائم یا نشانه‌ی نگران کننده ای که داشته اید را با پزشک صحبت کنید، حتی اگر مشکلی که داشته اید، از نظر خودتان احمقانه، پیش پا افتاده و بی اهمیت بیاید. مراجعات منظم به دندانپزشکی رد طول بارداری نیز اهمیت زیادی دارد.
  • رژیم غذایی سالمی داشته باشید. زنان در دوران بارداری به فولیک اسید، آهن، کلسیم و مواد معدنی دیگر به میزان بیشتری نیاز دارند. مصرف روزانه ویتامین‌های مورد نیاز مادر می‌تواند وجود هر کمبودی در رژیم غذایی را جبران کند. در حالت ایده آل، مصرف این مکمل باید چند ماه قبل از بارداری آغاز شود.
  • به طور هوشمندانه وزن اضافه کنید. اضافه کردن به اندازه و صحیح وزن به سلامت جنین کمک می‌کند. معمولا برای زنانی که قبل از بارداری، وزن سالمی داشته اند، افزایش ۱۱ تا ۱۶ کیلوگرم وزن در بارداری توصیه می‌شود.
  • از قرارگیری در معرض مواد خطرناک دوری کنید. اگر به کشیدن سیگار اعتیاد دارید، سیگار را ترک کنید. همچینین مصرف هر گونه دارویی (حتی داروهایی که بدون نسخه پزشک از داروخانه قابل تهیه هستند) باید با احتیاط زیاد صورت گیرد. قبل از مصرف هر دارو یا مکمل غذایی با پزشک خود مشورت کنید و در صورتی که به شما اجازه داد، آن را مصرف کنید.

تغذیه، ورزش و مراقبت های بعد از زایمان طبیعی

بدن شما یکی از قابل ستایش‌ترین کارهایی که قادر هستید را انجام داده‌ است؛ رشد یک انسان دیگر. بعد از نه ماه انتظار احتمالا به خاطر اینکه همراه با نوزاد خود در خانه هستید بسیار هیجان زده هستید. بیشتر تمرکز شما و انرژی شما در طی هفته‌ها و ماه‌های آینده بر روی نوزادتان است اما به خاطر داشته باشید که باید از خودتان نیز مراقبت کنید.

زایمان شما ممکن است که راحت یا با عارضه باشد. ممکن است که چندین ساعت یا چندین روز از زایمان شما گذشته باشد. اهمیتی ندارد که زایمان شما چگونه اتفاق افتاده، بدن شما یک تروما و آسیب را تجربه کرده است. برای بهبودی مدت زمانی نیاز دارد. بهبودی بعد از زایمان تنها چند روز کم اتفاق نمی‌افتد. بهبودی کامل از بارداری و تولد بچه چندین ماه طول می‌کشد.

اگرچه اکثر خانم‌ها بعد از شش تا هشت هفته احساس بهبودی دارند، اما زمان بیشتری برای احساس بازگشت حالت اولیه نیاز هست. در طول این زمان احتمالا احساس می‌کنید که بدن شما بر علیه شما است. سعی کنید که ناامید و خسته نشوید. به یاد داشته باشید که بدن شما از انتظارات شما آگاهی ندارد. بهترین کاری که برای بدن خود می‌توانید انجام دهید، استراحت، تغذیه‌ی مناسب و دادن توقف به خود است. به علاوه در این دوره هورمون‌های شما نوسان خواهند داشت. احتمالا به خوبی فکر نخواهید کرد و بیشتر احساساتی خواهید بود. مجددا به خود زمان بدهید تا این دوره نیز بگذرد. زمانی که در حال بهبودی از زایمان هستید بهتر هست که جانب احتیاط را رعایت کنید اگر احساس می‌کنید که مشکلی در مورد شما یا نوزادتان وجود دارد. اگر در طی دوران نقاهت هرگونه نگرانی را دارید، با متخصص زنان و زایمان مشورت کنید. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

مراقبت های بعد از زایمان طبیعی


ویزیت‌های پیگیری

در مورد نوبت‌های پیگیری خود از پزشک سوال بپرسید. اغلب پزشک خواستار ویزیت مجدد در شش هفته بعد از تولد نوزاد است. احتمالا پزشک در این ویزیت‌ها معاینه‌‌ی واژینال انجام می‌دهد. به پزشک خود در مورد هر گونه درد احتمالی و یا سایر علائم بگویید.

فعالیت

بعد از تولد نوزاد، مادر ممکن است بسیار خسته باشد. داشتن استراحت به اندازه‌ی کافی بعد از زایمان امر بسیار مهمی است. برای مدتی بعد از زایمان سعی کنید که فعالیت‌های کوتاه مدت داشته باشید. احتمالا مدت کمی بعد از زایمان قادر به انجام بعضی از ورزش‌ها هستید مثل پیاده‌روی. تمرین کگل ممکن است که به عضلات واژن و رکتوم شما در بهبود سریع‌تر کمک کند. او می‌تواند با شل و سفت کردن عضلات اطراف واژن خود، تمرین کگل انجام دهد. تمرینات کگل به قوی‌تر شدن عضلات شما کمک می‌کند و از نشت ادرار و گاز جلوگیری به عمل می‌آورد.

مراقبت‌های پستان

روزهای اول شیردهی، طبیعی است که خانم‌ها درد سینه و نوک سینه داشته باشند. اگر درد بیش از چند روز ادامه پیدا کند، این به این معناست که شیرخوار به درستی شیر نمیخورد. سعی کنید که وضعیت شیردهی را تغییر دهید یا با یک متخصص شیردهی مشورت کنید تا به شما کمک کند. این کار را قبل از ایجاد شقاق‌های دردناک در نوک سینه‌ها انجام دهید زیرا اینها شیردهی را دشوار می‌کنند.

یبوست

برای دفع مدفوع زیاد به خود فشار وارد نکنید. خوردن غذاهای پرفیبر، مایعات بیشتر و تمرین و ورزش روزانه به خانم‌ها کمک می‌کند که از ابتلا به یبوست جلوگیری کنند. میوه‌ها و صیفی‌جات نمونه‌های غذاهای با فیبر بالا هستند. آبمیوه‌ی تازه و آب بهترین مایعات برای نوشیدن هستند. ورزش‌های منظم به کارکرد سیستم گوارش خانم‌ها کمک می‌کند. همچنین ممکن است که خانم‌ها به خوردن فیبر و یا داروهای نرم کننده‌ی مدفوع توصیه شوند. این نکات را جدی بگیرید.

هموروئید

هموروئید وریدهای متورم اطراف رکتوم است. بارداری باعث ایجاد و یا تورم و تشدید هموروئید می‌شود. خانم‌ها ممکن است که به دلیل هموروئید درد رکتوم داشته باشند. در مورد پیشگیری و مراقبت‌های لازم برای هموروئید از پزشک خود سوال بپرسید.

ترشحات واژینال

خانم‌ها بعد از زایمان ترشحات واژینال به نام لوشیا خواهند داشت. لوشیا به رنگ قرمز روشن است و یک یا روز بعد از زایمان ترشح می‌شود. در روزهای سوم یا چهارم، میزان آن کاهش می‌یابد و تبدیل به ترشحی قرمز-قهوه‌ای میشود. حدود روزهای هفت تا چهارده بعد از زایمان، ممکن است که خانم‌ها جریان خون بیشتری را تجربه کنند. گاهی اوقات رنگ لوشیا به زرد-سفید تبدیل می‌شود و بوی بدی پیدا می‌کند. ممکن است که خانم‌ها در این مواقع به استفاده از پد و تعویض آن چندین بار در روز احتیاج پیدا کنند. اگر خانم‌ها با قرار دادن تامپون مشکلی نداشته باشند، احتمالا از آن استفاده می‌کنند. مراقبین احتمالا جهت پیشگیری از ابتلا به عفونت، استفاده از تامپون در طول شب را توصیه نکنند. داشتن لوشیا تا هشت هفته بعد از تولد نوزاد نیز طبیعی است.

عادت ماهانه

عادت ماهانه‌ی خانم‌ها ممکن است که هفت تا دوازده هفته بعد از تولد نوزاد مجددا شروع شود. اگر خانمی از راه سینه شیردهی به نوزاد را انجام می‌دهد این مدت زمان طولانی‌تر می‌شود. خانم‌ها در این دوره حتی در صورت نداشتن عادت ماهانه، قادر به بارداری مجدد هستند. با پزشک خود در مورد روش‌های کنترل بارداری صحبت کنید زیرا این کار برای خانم‌هایی که تمایل به بارداری مجدد ندارند، مفید است.

تغییرات خلق

بسیاری از مادرها تغییراتی در خلق خود پس از زایمان نوزاد دارند. بعضی از این تغییرات به دلیل بی‌خوابی، اختلالات هورمونی و مراقبت نوزاد تازه به دنیا آمده اتفاق می‌افتند. بعضی از این تغییرات خلقی جدی‌تر هستند مثل افسردگی شدید بعد از زایمان.

فعالیت جنسی

ممکن است که خانم‌ها تا شش تا هفت هفته بعد از زایمان نیاز به اجتناب از رابطه‌ی جنسی داشته باشند. ممکن است که خانم‌ها متوجه نوعی سردمزاجی و یا رابطه‌ی جنسی همراه با درد شده باشند. مراقبان سلامت معمولا پیشنهاد می‌کنند که از ژل‌های لوبریکانت واژینال برای راحت‌تر کردن رابطه‌ی جنسی استفاده کنند.

وزن

وزن خانم‌ها بعد از زایمان احتمالا حدود دوازده تا سیزده پوند (وزن نوزاد، جفت و مایع آمنیوتیک) به زیر وزن زمان زایمان کاهش یابد که این مربوط به قبل از کاهش و دفع مایعات از بدن در یک هفته‌ی اول است.

بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع

کشش عضلات خانم‌ها در طول زایمان باعث دفع ادرار هنگام سرفه کردن، خندیدن می‌شود یا کنترل حرکات روده را سخت می‌کند خصوصا اگر قبل از زایمان واژینال، طول کشیده شود.

خانم ها جهت کمک به خود باید کارهای دیگری انجام دهند


اگر خانم‌ها هم به خود و هم به کودک خود توجه داشته باشند، لذت بیشتری از نقش مادری خود خواهند برد و حتی آسان‌تر نیز خواهد بود. برای مثال:

  • زمانی که کودکان می‌خوابند، شما نیز چرت بزنید و بیشتر استراحت کنید.
  • روزانه زمانی را برای استراحت و خواندن یک کتاب یا گوش دادن به موزیک اختصاص دهید.
  • روزانه دوش بگیرید
  • تمرینات کافی داشته باشید و هوایی تازه کنید با و یا بدون نوزاد، در صورتی که کسی برای ماندن با کودک در دسترس باشد.
  • برنامه‌ی منظم داشته باشید حتی برای پانزده دقیقه در روز بعد از به خواب رفتن کودک، تا با همسر خود تنها باشید و صحبت کنید.
  • برای بازی و لذت بردن از کودک خود وقت بگذارید و همسر خود را نیز تشویق کنید.
  • استانداردهای خانه‌داری و آشپزی را پایین بیاورید برای این کارها بعدا به اندازه‌ی کافی زمان دارید. اگر ملاقات کننده‌ها باعث ایجاد استرس در خانم می‌شود به طور موقت این را محدود کنید.
  • با مادرهای دیگر صحبت کنید و یک گروه حمایت‌گر غیررسمی تشکیل دهید.

چه زمانی پزشک را ببینیم


به این موارد توجه کنید:

  • خانمی خونریزی واژینال به مقدار زیاد و به صورت ناگهانی داشته باشد.
  • اگر تخلیه‌ی چرک یا زرد رنگ از واژن یا زخم خود داشته باشد.
  • اگر میزان ادرار کم شود یا قطع شود.
  • اگر خانمی درد قفسه‌ی سینه یا دشواری در تنفس دارد که در طول زمان بدتر می‌شود.
  • اگر بازو یا پای او گرم، حساس به لمس و دردناک شده است. ممکن است به نظر متورم و قرمز باشد.
  • اگر به طور ناگهانی دچار سبکی‌سر و یا دشواری در تنفس شود.
  • خانم‌هایی که درد قفسه‌ی سینه ناگهانی و برای اولین بار دارند. ممکن است هنگام تنفس عمیق یا سرفه کردن درد بیشتری داشته باشند. ممکن است حتی با سرفه، دفع خون داشته باشند.

عمل سرکلاژ یا دوختن دهانه رحم در بارداری و مراقبت های بعد از آن

با رشد جنین در رحم شما، فشار وارد بر رحم بیشتر می‌شود. این شرایط، گاهی اوقات می‌تواند باعث شود که گردن رحم (قسمت پایین رحم که به واژن می‌رسد)، روزها یا حتی هفته‌ها پیش از آماده شدن بچه برای زایمان، گشاد شود (کوتاه و باز شود). به این مشکل، معمولاً نارسایی سرویکس یا گشادی رحم گفته می‌شود. سرکلاژ، یک عمل جراحی است که در آن برای جلوگیری از باز شدن زود هنگام رحم در طول بارداری، در زنانی که دارای گردن رحم ضعیف هستند، بخیه‌هایی در اطراف سرویکس زده می‌شود. این عمل به رسیدن حاملگی به انتهای خود و رسیدن زمان مناسب برای زایمان کمک کرده و ریسک سقط جنین یا زایمان زودرس را کاهش می‌دهد.

بارداری، یک مرحله‌ی مهم در زندگی هر مادری است. به همین دلیل، اقدامات مراقبتی و احتیاط‌های لازم باید در طول عمل جراحی سرکلاژ گردن رحم انجام شوند تا مادر و کودک در سلامت کامل باقی بمانند. پیش از عمل جراحی، متخصص زنان و زایمان، درباره‌ی ضرورت و نتیجه‌ی نهایی این عمل به خانم باردار توضیحاتی را ارائه می‌کند. گفته می‌شود که عمل سرکلاژ، در صورتی که زایمان در تاریخ مقرر یا پس از آن، و نه پیش از موعد اتفاق بیفتد، دارای موفقیت کامل بوده است. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

متقاضیان عمل سرکلاژ


زنانی که سقط جنین در سه ماهه‌ی دوم حاملگی داشته اند، یا در بارداری قبلی، زایمان بسیار زود هنگامی را بدون انقباضات صحیح رحمی تجربه کرده اند، معمولاً مشکوک به داشتن گردن رحم گشاد می‌باشند. آسیب دیدن سرویکس یا سابقه‌ی برخی از جراحی‌ها نیز انجام عمل سرکلاژ بر روی گردن رحم را ضروری می‌کند. در چنین مواردی، سرکلاژ معمولاً بین هفته‌های دوازدهم تا شانزدهم انجام می‌شود. از آنجا که فشار بر روی گردن رحم هنوز آنقدر زیاد نیست که بخیه زدن را دشوار کند، ریسک سقط جنین به صورت چشم‌گیری کاهش می‌یابد. افرادی که دارای ناهنجاری مادرزادی رحم یا سرویکس هستند نیز ممکن است انجام عمل سرکلاژ ترانس ابدومینال پیش از بارداری را انتخاب کنند. در این عمل، گردن رحم پیش از حاملگی به خوبی دوخته می‌شود و این کار احتمال سقط جنین یا از دست رفتن حاملگی را به شکل چشم‌گیری کاهش می‌دهد.

اقدامات قبل از سرکلاژ رحم


متخصص زنان و زایمان، پیش از عمل جراحی، یک معاینه‌ی کامل بر روی بیمار انجام می‌دهد. رحم، واژن و سرویکس مشاهده و معاینه می‌شوند. اگر در طول این معاینه، هر مشکل دیگری که مرتبط با بارداری باشد، یافته شد، باید جداگانه مورد درمان قرار بگیرد. فشار خون فرد نیز با دقت مورد بررسی قرار می‌گیرد. گاهی اوقات، فشار خون بالا به دلیل بارداری می‌باشد. این عارضه معمولاً با وجود تورم در بدن همراه بوده و نیاز به درمان پزشکی دارد. آزمایش سونوگرافی پیش از جراحی سرکلاژ برای مشاهده‌ی رشد جنین انجام می‌شود. طپش قلب نوزاد اندازه‌گیری شده، رحم مشاهده شده و موارد غیر طبیعی بارداری مورد بررسی قرار می‌گیرند. اگر نتایج حاصل از آزمایش سونوگرافی نرمال بود، متخصص زنان و زایمان عمل سرکلاژ را انجام می‌دهد. بررسی‌های دیگر شامل اندازه‌گیری سلول‌های خونی می‌باشد. سطوح بالای سلول‌های نشان‌دهنده‌ی وجود عفونت است. پیش از آماده شدن برای جراحی، این موضوع باید با آنتی بیوتیک برطرف شود. دیابت بارداری (نوعی از دیابت در طول حاملگی پیشرفت می‌کند) نیز در بسیاری از خانم‌ها اتفاق می‌افتد. اندازه‌گیری سطح قند خون به تشخیص دیابت کمک می‌کند. اگر دیابت بارداری تشخیص داده شود، جراحی تا زمان برگشتن قند خون به حد نرمال و با استفاده از دارو، به تعویق انداخته می‌شود. هر زمان که متخصص زنان و زایمان از تمامی پیش نیازهای عمل اطمینان حاصل کند، جراحی می‌تواند انجام گیرد.

روند انجام عمل جراحی دوختن دهانه رحم


توصیه می‌شود که بیمار در روز عمل و سر ساعت مقرر در بیمارستان حاضر شود. از بیمار خواسته می‌شود تا گان جراحی را بپوشد که برای رهایی از میکروارگانیسم‌ها استرلیزه شده است. تمامی تجهیزات مورد استفاده برای جراحی استرلیزه می‌شوند. فشار خون، طپش قلب، تنفس و دمای بدن بیمار چک می‌شوند. دوز عامل بیهوشی، بر اساس این پارامترها و نیز سلامت کلی بیمار تعیین می‌شود. بیهوشی از طریق تزریق وریدی به بیمار داده می‌شود. بیهوشی عمومی از طریق گازهای تنفسی نیز امکان وارد شدن دارند. سرکلاژ گردن رحم در بیشتر موارد از طریق واژینال انجام می‌شود. بنابراین، بیمار طوری بر روی تخت می‌خوابد که پاهای او باز شده، جدا از هم قرار گرفته و واژن به سادگی قابل دسترس باشد. اگر به هر دلیل امکان عمل از طریق واژن وجود نداشت، جراحی از طریق شکمی انجام می‌گیرد. در این صورت، بیمار به صورت مسطح و به پشت خوابیده و پاها صاف نگه داشته می‌شوند. پوست روی دیواره‌ی شکم با محلول ضد عفونی کننده پاک می‌شود. تمامی موهای روی پوست شکمی تراشیده می‌شوند. یک کتتر از طریق مجرای ادرار وارد می‌شود تا مثانه را خالی کند. پس از اینکه متخصص هوش‌بری از بیهوشی بیمار اطمینان حاصل کرد، عمل جراحی شروع می‌شود. یک نوار ضخیم از نخ در اطراف مجرای سرویکال مانند بند کیسه‌ی پول قرار داده شده و سپس محکم کشیده می‌شود تا گره محکمی ایجاد شود.

بهبودی


زمانی که جراحی تمام شد، پزشک احتمالاً داروهای مشخصی شامل آنتی بیوتیک‌ها و مسکن‌ها را تجویز می‌کند. مسکن‌ها در کم کردن دردهای پس از جراحی به کار می‌آیند و آنتی بیوتیک‌ها از ایجاد هر گونه شرایط عفونتی جلوگیری می‌کنند چرا که وجود عفونت در این زمان می‌تواند هم برای مادر و هم برای کودک خطرناک باشد. بیشتر خانم‌ها برای دو سه روز استراحت در تخت می‌مانند (این مدت زمان در شرایط ریسک بالا می‌تواند بیشتر باشد). کمی لکه‌بینی یا حتی خونریزی سبک پس از عمل جراحی کاملاً نرمال است. بیمار همچنین ممکن است ترشحات سفید رنگ مخاطی را برای چند روز مشاهده کند. برخی از خانم‌ها حتی انقباضات گاه به گاه را در طول چند ساعت یا چند روز پس از عمل جراحی گزارش می‌کنند اما این وضعیت خود به خود برطرف می‌شود. پس از جراحی، پزشک تمامی محدودیت‌ها و راهنمایی‌ها را قبل از رفتن بیمار به خانه برای او توضیح می‌دهد. برخی از موارد مراقبتی که به فرایند بهبودی کمک می‌کنند شامل موارد زیر می‌باشند:
از هر گونه فعالیت شدید مانند کشیدن چیزهای سنگین یا سریع بالا رفتن از پله‌ها باید پرهیز شود. در زمان دفع مدفوع زیاد زور نزنید. مایعات زیاد بنوشید (آب و آب میوه‌های بدون شکر) و مقدار زیادی از غذاهای غنی از فیبر (نان غلات کامل و غلات و حبوبات) را در رژیم غذایی خود بگنجانید چرا که این مواد می‌توانند از بروز یبوست جلوگیری کنند. زمانی که پزشک به شما اجازه‌ی دوش گرفتن داد، از صابون خفیف و آب برای تمیز کردن محل بخیه استفاده کنید. بانداژها و پدهای مورد استفاده را به محض کثیف شدن عوض کنید. عمل دخول برای حداقل هفت تا چهارده روز پس از انجام عمل نباید انجام شود. قبل از انجام هر گونه تمرین ورزشی با پزشک خود مشورت کنید.

برداشتن بخیه‌های سرویکس


سرکلاژ گردن رحم یک عمل موقت بوده و وضعیت بدن پیش از شروع زایمان به حالت قبل برمی‌گردد. اگر درد زایمان قبل از موعد مقرر شروع شد، برای کمک به زایمان، بخیه‌ها یا نوار سرویکال برداشته می‌شوند. با این حال، اگر بیمار از سلامت کامل برخوردار بوده و زایمان زودرس نداشته باشد، بخیه‌ها یا نوار سرویکال پس از تکمیل نه ماهه‌ی بارداری، برداشته می‌شود. پس از آن و تا وقتی که زمان زایمان برسد، فرد می‌تواند فعالیت فیزیکی خود را از سر بگیرد. سرکلاژ سرویکال از طریق شکمی با انجام یک جراحی دیگر برداشته می‌شود. در این عمل، یک برش شکمی دیگر ایجاد خواهد شد.

عوارض سرکلاژ


با وجود این واقعیت که عمل سرکلاژ به طولانی‌تر شدن زمان زایمان کمک می‌کند اما به دلیل وجود بیهوشی، که می‌تواند دربرگیرنده‌ی عوارض متعددی باشد، در رابطه با امنیت این عمل بحث‌هایی وجود دارد. همچنین بر اساس زمان و چگونگی انجام عمل، این روند می‌تواند شامل عوارض جانبی و ریسک‌های محتملی مانند موارد زیر باشد:

  • عفونت سرویکس یا کیسه‌ی آمنیوتیک
  • خونریزی واژینال
  • پارگی زودرس غشا
  • پارگی سرویکال یا ایجاد شدن چاک در گردن رحم
  • سقط جنین 
  • زایمان زودرس 
  • افزایش احتمال سزارین

بارداری پس از عمل سرکلاژ


کسانی که در زمان یک بارداری عمل سرکلاژ را انجام می‌دهند، معمولاً به انجام این عمل در تمامی حاملگی‌های بعدی نیاز دارند. به همین دلیل، برخی از خانم‌ها انجام عمل سزارین را انتخاب می‌کنند تا بخیه‌ها در جای خود باقی بمانند. با این حال، درباره‌ی تأثیرات نگه داشتن بخیه‌ها بر روی باروری، با پزشک خود مشورت کنید.

شرایط، مراحل و عوارض زایمان طبیعی


نوزادان به دو روش به دنیا می‌آیند، زایمان طبیعی و سزارین. هدف از هر دو روش این است که یک نوزاد سالم متولد شود. اگر بخواهید خودتان کنترل نوزاد را در اختیار داشته باشید، در امر زایمان به طور فعالانه شرکت داشته باشید و مداخلات پزشک، مانند نظارت پزشکی با استفاده از مانیتور، کمتر برای شما استفاده شود، زایمان طبیعی برای شما مناسب است. اگر زایمان طبیعی را انتخاب کردید، باید درد و ناراحتی ناشی از زایمان طبیعی را نیز قبول کنید. اما اگر از حمایت و آمادگی کافی برخوردار باشید، معمولا احساس قدرت کرده و از زایمان طبیعی کاملا راضی خواهید بود.

هر زایمان و هر تولدی، مانند هر مادر و نوزادی، خاص و منحصر به فرد است. به علاوه، زنان در هر بار زایمان نیز ممکن است تجربیات کاملا متفاوتی داشته باشند. تولد نوزاد اتفاقی است که زندگی فرد را تغییر داده و تاثیر بلند مدتی، در تمام عمر، بر زندگی فرد خواهد گذاشت. واضح است که تمام مادران دوست دارند این تغییر، تغییر مثبتی باشد و مایل هستند بدانند که چه انتظاراتی باید داشته باشند. زنان باید در مورد روش‌های موجود برای زایمان و اینکه آیا زایمان طبیعی برای آنها مناسب است یا خیر با متخصص زنان و زایمان مشورت کنند. متخصص زنان و زایمان می‌تواند در مورد نحوه زایمان و اتفاقات پس از زایمان مطالبی را در اختیار فرد قرار دهد. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

مزایای زایمان طبیعی


زایمان طبیعی یک فرآیند طولانی، سخت و خسته کننده برای مادر است. اما یکی از مزایای زایمان طبیعی این است که نسبت به سزارین، فرد مدت کمتری در بیمارستان بستری شده و دوره بهبودی کوتاهی دارد.  زنانی که زایمان طبیعی دارند، جراحی سختی انجام نداده و از عوارض و خطرات جراحی‌های بزرگ، مانند خونریزی شدید، زخم، عفونت، واکنش بدن به داروی بیهوشی و درد بلند مدت در امان هستند. و از آنجا که در زایمان طبیعی مادر بیماری و بی حالی پس از جراحی‌های بزرگ را ندارد، می‌تواند در مدت کوتاهی پس از زایمان نوزاد را در آغوش گرفته و شیر دادن به او را آغاز کند. در حین زایمان طبیعی، عضلات درگیر در زایمان، مایع موجود در ریه‌های بیمار را با فشار به بیرون می‌فرستند و این یکی از مزایای زایمان طبیعی است زیرا باعث می‌شود احتمال ایجاد مشکل تنفس در هنگام تولد برای نوزاد کمتر شود. همچنین، نوزادانی که به روش زایمان طبیعی متولد می‌شوند، در هنگام عبور از کانال تولد مادر مقداری باکتری مفید نیز دریافت می‌کنند که باعث تقویت سیستم ایمنی و حفاظت از اندام گوارش نوزاد می‌شود.

متقاضیان


متقاضی مناسب برای زایمان طبیعی فردی است که:

  •  فقط یک نوزاد باردار است.
  •  دوران بارداری او کامل شده، یا حداقل ۳۷ هفته بارداری را پشت سر گذاشته است.
  •  هیچ بیماری مزمنی ندارد و قبلا به عوارض بارداری مبتلا نشده است.
  •  در دوران بارداری وزن سالم خود را حفظ کرده، به طور منظم ورزش کرده و تغذیه مناسبی داشته است.

در برخی موارد، ممکن است مادر در هنگام تولد نوزاد دچار عوارض زایمان طبیعی شود، بنابراین پزشک باید اطمینان حاصل کند که مادر تحت نظارت و کنترل دقیق است تا مشکلی برای او پیش نیاید. زایمان طبیعی برای افرادی که شرایط زیر را دارند مناسب نیست:

  •  دوقلو باردار است.
  •  تحمل درد او بالا نیست.
  •  در هنگام زایمان، کمتر از ۳۷ هفته از بارداری او می‌گذرد.
  •  افزایش وزن دارد یا در دوران بارداری وزن او بیش از حد افزایش یافته است.
  •  به عوارض بارداری همچون دیابت یا مسمومیت بارداری مبتلا شده است.
  •  حامل استرپتوکوک گروه B است (این افراد در هفته ۳۶ بارداری معاینه می‌شوند). این زنان باید برای کاهش خطر ایجاد عفونت در نوزاد تازه متولد شده، آنتی بیوتیک آی وی (IV ) مصرف کنند.
  •  به دیابت یا دیابت‌ بارداری مبتلا هستند زیرا این افراد در هنگام تولد به سرم انسولین و آی وی (IV) نیاز دارند.
  •  در هنگام مراجعه برای زایمان، نوزاد در حالت بریج (باسن رو به پایین) قرار دارد، در این حالت به خاطر حفظ سلامت مادر و نوزاد باید سزارین انجام شود.

آمادگی


با اینکه برنامه‌ریزی تمام جنبه‌های زایمان تقریبا غیر ممکن است، اما اکثر زنان مایلند احساس کنند که برای زایمان آماده هستند. برخی از کارهایی که می‌توان برای آمادگی قبل از زایمان طبیعی انجام داد عبارتند از:

  •  آماده سازی نقشه تولد
  •  آماده کردن ساک بیمارستان
  •  بازدید از بیمارستان یا مرکزی که فرد قصد زایمان در آن را دارد.
  •  اطلاع از حالت‌های رایج زایمان
  •  آگاهیی از اصول شیر دادن به نوزاد، زیرا به احتمال زیاد زنان باید به محض رسیدن نوزاد، به او شیر دهند.
  •  آگاهی از نشانه‌های زایمان به منظور آگاهی از فرا رسیدن زمان تولد

مراحل زایمان طبیعی


زایمان طبیعی چند مرحله دارد که عبارتند از:

زایمان

زایمان سه مرحله دارد، مرحله ابتدایی، مرحله فعال و مرحله انتقال. تمام افرادی که زایمان طبیعی دارند، این سه مرحله را نیز خواهند داشت، هر چند زنان متوجه مرحله ابتدایی نمی‌شوند. زمان مورد نیاز و شدت انقباض نشان می‌دهد که فرد در کدام مرحله قرار دارد و معاینات دوره‌ای فیزیکی، پیشرفت فرد را تایید می‌کند.

فشار و تولد نوزاد

تولد نوزاد زمانی است که دهانه رحم مادر ۱۰ سانتیمتر باز شده و کاملا منبسط شده است. اکنون مادر باید با اعمال فشار نوزاد را به بیرون از کانال تولد بفرستد، مگر اینکه مادر بخواهد در حین زایمان، استراحت کند (یعنی پس از باز شدن دهانه رحم به اندازه ۱۰ سانتیمتر و پایین آمدن نوزاد در کانال تولد، مادر فشار وارد نکند و بین چند دقیقه تا یک ساعت استراحت کند). اکثر زنان معتقدند که مرحله انتقالی زایمان که در آن دهانه رحم ۲ تا ۳ سانتیمتر باز می‌شود، سخت‌ترین و شدید‌ترین مرحله زایمان است اما خوشبختانه این مرحله، کوتاه‌ترین مرحله زایمان نیز هست که بین ۱۵ دقیقه تا یک ساعت طول می‌کشد. با بیرون آمدن سر نوزاد و فشار مادر و بیرون آمدن نوزاد، مادر احساس درد مداوم، کشش یا سوزش می‌کند (که به دلایلی حلقه‌ی آتش نامیده می‌شود).

بیرون آمدن جفت

در اینجا قسمت سخت زایمان انجام شده است. در این مرحله، که مرحله آخر است، مادر باید با کمک پزشک کمی فشار ایجاد کند تا جفت نیز خارج شود. پزشک نیز رحم مادر را معاینه می‌کند تا اطمینان حاصل کند که همه چیز به خوبی انجام شده است.

ملاقات با نوزاد

تا زمانی که فرد هیچگونه عوارضی پس از زایمان نداشته باشد، خواهد توانست بلافاصله پس از زایمان (حتی در هنگام خارج شدن جفت یا بخیه شدن پارگی‌ها) نوزاد را گرفته و در صورت تمایل او را شیر دهد. بهتر است مادر زمانی را برای در آغوش گرفتن نوزاد و صحبت با او اختصاص دهد زیرا نوزاد صدای مادر را تشخیص خواهد داد. ممکن است مادر احساس علاقه شدید، یا بیزاری از نوزاد داشته باشد. هر دو مورد، علاقه و بیزاری از نوزاد، کاملا طبیعی هستند. مهم نیست که در لحظه اول مادر چه احساسی نسبت به نوزاد دارد زیرا بعدا عاشق نوزاد خود خواهد بود. گاهی ایجاد این حس علاقه کمی زمان نیاز دارد.

دوره نقاهت زایمان طبیعی


شش هفته اول پس از زایمان طبیعی را دوره نقاهت گویند (ممکن است آن را سه ماهه چهارم نیز بنامند). اولین هفته پس از زایمان، فرد دچار خونریزی واژن، درد شکم، خستگی، ناراحتی پرینه، مشکل دفع مدفوع و ادرار شده و یک درد کلی دارد. از نظر احساسی ممکن است فرد وحشت زده، عصبی، هیجان زده، نا امید، یا دچار افسردگی پس از زایمان شود. به مرور زمان، علائم کاهش یافته و فرد به نوزاد گرایش پیدا می‌کند و مجددا احساس نیاز به برقراری رابطه جنسی می‌کند. اما اگر فرد علائم افسردگی پس از زایمان، مانند احساس نا امیدی، مشکل خواب، کاهش اشتها، حساسیت، اجتماع گریزی، نگرانی شدید و بیزاری از نوزاد را داشت، بهتر است با پزشک مشورت کند.

خطرات


ممکن است در هنگام زایمان، پوست و بافت‌های اطراف واژن در اثر حرکت جنین در کانال تولد، کشیده و پاره شوند. اگر کشیدگی و پارگی شدید باشد، فرد به بخیه نیاز دارد و ممکن است باعث ضعف یا آسیب به عضلات لگنی کنترل کننده‌ی ادرار و مدفوع شود.  برخی از مطالعات انجام شده نشان می‌دهند که زنانی که به روش طبیعی زایمان می‌کنند، بیشتر از زنانی که سزارین می‌کنند به بی‌اختیاری ادرار و مشکل روده مبتلا می‌شوند. همچنین ممکن است بیشتر در معرض ریزش ادرار در هنگام سرفه، خنده و عطسه قرار گیرند. پس از زایمان طبیعی، زن دردی مداوم در پرینیوم، محدوده میان منطقه تناسلی و مقعد خواهد داشت. اگر زن زایمانی طولانی داشته باشد یا اگر نوزاد بزرگ بوده و با زایمان طبیعی متولد شده باشد، ممکن است مشکلاتی همچون کبودی سر یا شکستگی ترقوه برای نوزاد به وجود آید.

کیست تخمدان و رحم؛ علت، علائم و درمان

تخمدان‌ها بخشی از سیستم تولید مثل زنان هستند. آن‌ها در قسمت پایین شکم در دو طرف رحم قرار دارند. زنان دارای دو تخمدان هستند که تخمک و همچنین هورمون استروژن و پروژسترون تولید می‌کنند. گاهی یک کیسه ‌پر شده با مایع به نام کیست در یکی از تخمدان‌ها ایجاد می‌شود. بسیاری از زنان در طول زندگی خود حداقل یک کیست را در تخمدان‌ها داشته‌اند. در اغلب موارد کیست بدون درد و بدون علت است. اگر کیست به‌ خودی‌ خود از بین نرود یا بزرگ‌تر شود پزشک برای درمان اقدام خواهد کرد. درمان کیست تخمدان امکان‌ پذیر است و اکثر کیست‌ها طی چند ماه ناپدید می‌شوند. با این‌ حال کیست‌های مجدد تخمدان ممکن است در زنان قبل از یائسگی یا زنان مبتلا به اختلالات هورمونی رخ دهد.

اگر چه هیچ راهی برای جلوگیری از کیست تخمدان وجود ندارد آزمایشات منظم لگن کمک می‌کند تا اطمینان حاصل شود که تغییرات تخمدان به سرعت تشخیص داده می‌شود. به تغییرات ایجاد شده در سیکل ماهیانه از جمله علائم غیرمعمول قاعدگی، به‌ ویژه آن‌هایی که بیش از چندین دوره ادامه می‌یابند توجه کنید. با متخصص زنان و زایمان در مورد تغییرات ایجاد شده صحبت کنید. برخی از کیست‌های تخمدان اگر درمان نشوند ناباروری را افزایش می‌دهند. اندومتریوم و سندرم تخمدان پلی کیستیک اختلالات رایج کیست تخمدان هستند. برای بهبود باروری، پزشک می‌تواند کیست را از بین ببرد. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

انواع کیست‌های تخمدان


بیشتر کیست‌های تخمدان به علت چرخه قاعدگی زن ایجاد می‌شود. انواع دیگر کیست‌ها خیلی شایع نیستند.

کیست عملکردی

تخمدان‌های زن به‌ طور طبیعی هر ماه ساختارهای کیست مانند به اسم فولیکول‌ها را رشد می‌دهند. فولیکول‌ تخمدان، هورمون‌های استروژن و پروژسترون را تولید می‌کنند و هنگامی‌ که زن تخمک‌ گذاری می‌کند، تخمک آزاد می‌کنند. اگر فولیکول ماهانه به‌ طور طبیعی در حال رشد باشد به‌ عنوان کیست عملکردی (فانکشنال) شناخته می‌شود. دو نوع کیست عملکردی وجود دارد:

  •  کیست فولیکولار: در اواسط قاعدگی زن یک تخمک از فولیکول خارج می‌شود و به سمت پایین لوله‌ی فالوپی حرکت می‌کند. کیست فولیکولار زمانی شروع به ایجاد شدن می‌کند که فولیکول تجزیه نمی‌شود و تخمک هم آزاد نمی‌کند اما همچنان به رشد خود ادامه می‌دهند.
  •  کیست کورپوس لوتئوم: هنگامی‌ که فولیکول تخمک خود را آزاد می‌کند، استروژن و پروژسترون تولید می‌شود. این فولیکول در حال حاضر کیست کورپوس لوتئوم نامیده می‌شود. گاهی اوقات مایع در داخل فولیکول جمع می‌شود و باعث می‌شود کورپوس لوتئوم در کیست رشد کند.

کیست‌های عملکردی معمولاً بی‌ضرر هستند و به‌ ندرت باعث درد می‌شوند و اغلب در دو یا سه دوره قاعدگی خودشان بدون درمان از بین می‌روند.

کیست‌های دیگر

انواع کیست‌هایی که به عملکرد عادی چرخه قاعدگی زن مربوط نیستند عبارت‌اند از:

  •  کیست درموئید: این کیست‌ها دارای بافت‌هایی مانند مو، پوست یا دندان هستند زیرا از سلول‌های جنینی تشکیل‌ شده‌اند. آن‌ها به‌ ندرت سرطانی هستند.
  •  کیستادنوماس: این کیست‌ها روی سطح تخمدان ایجاد می‌شوند و ممکن است با یک ماده مایع یا مخاطی پر شود.
  •  آندومتریوم: این نوع کیست به‌ عنوان نتیجه‌ی مشکلی است که در آن سلول آندومتر خارج از رحم (اندومتریوز) رشد می‌کند. برخی از بافت‌ها می‌توانند به تخمدان بچسبند و رشد کنند.

کیست‌های درموئید و کیستادنوماس می‌توانند بزرگ شوند و باعث تخریب تخمدان شوند. این باعث می‌شود احتمال چرخش دردناک تخمدان به نام پیچ‌خوردگی تخمدان افزایش یابد. پیچ‌خوردگی تخمدان همچنین ممکن است باعث کاهش یا توقف جریان خون به تخمدان شود.

عوامل خطر


در شرایط زیر خطر ابتلا به کیست تخمدان افزایش می‌یابد:

  •  اختلالات هورمونی که شامل مصرف داروی باروری کلومیفن است که برای ایجاد تخمک‌ گذاری زن استفاده می‌شود.
  •  بارداری، گاهی کیستی که هنگام تخمک‌ گذاری ایجاد می‌شود در طول بارداری بر روی تخمدان قرار می‌گیرد.
  •  اندومتریوز، این وضعیت باعث می‌شود که سلول‌های اندومتری رحم خارج از رحم رشد کنند. برخی از بافت‌ها می‌توانند به تخمدان متصل شوند و رشد کنند.
  •  عفونت شدید لگن، اگر عفونت به تخمدان‌ها گسترش یابد می‌تواند باعث ایجاد کیست شود.
  •  سابقه کيست تخمدان، اگر زن قبلاً کیست داشته است احتمال دارد که کیست‌های بیشتری در تخمدان تولید شود.

علائم کیست تخمدان


اکثر کیست‌ها هیچ علائمی ایجاد نمی‌کنند و به‌ خودی‌ خود از بین می‌روند با این‌ حال کیست بزرگ تخمدان می‌تواند باعث این مشکلات شود:

  •  درد لگن، درد خفیف یا شدید در زیر شکم در سمت کیست
  •  احساس سنگینی در شکم زن
  •  نفخ

عوارض کیست تخمدان


بعضی از زنان کیست‌های نادرتری دارند که پزشک طی یک آزمایش لگن تشخیص می‌دهد. توده‌های تخمدانی کیستیک که پس از یائسگی ایجاد می‌شود ممکن است سرطانی باشند به همین دلیل است که آزمایش‌های منظم لگن مهم است. عوارض نادرتر در ارتباط با کیست تخمدان عبارت‌اند از:

  •  پیچ‌ خوردگی تخمدان: کیست‌هایی که بزرگ می‌شوند می‌توانند باعث حرکت تخمدان شوند و این باعث می‌شود که احتمال چرخش دردناک تخمدان افزایش یابد. علائم می‌تواند شامل شروع ناگهانی درد شدید لگن، حالت تهوع و استفراغ باشد. پیچ‌ خوردگی تخمدان همچنین می‌تواند جریان خون را به تخمدان‌ها کاهش دهد یا آن را متوقف کند.
  •  پارگی کیست: این پارگی می‌تواند باعث درد شدید و خونریزی داخلی شود. کیست بزرگ‌تر خطر پارگی را بیشتر می‌کند. فعالیت شدید که بر لگن تأثیر می‌گذارد، مانند رابطه جنسی از طریق واژن نیز خطر را افزایش می‌دهد.

زمان مناسب برای مراجعه به پزشک


در این وضعیت‌ها فوراً به پزشک مراجعه کنید:

  •  درد ناگهانی و شدید شکم یا لگن
  •  درد همراه با تب و استفراغ

اگر زن این علائم و نشانه‌ها را داشته باشد یا دچار سردی و رنگ‌ پریدگی پوست، تنفس سریع و سرگیجه و ضعف شده است باید سریعاً به پزشک مراجعه کند.

تشخیص


کیست در تخمدان زن با انجام آزمایش لگن قابل‌ تشخیص است. بسته به‌ اندازه کیست و اینکه آیا مایع پرشده، جامد یا مخلوط است، پزشک احتمالاً آزمایشات را برای تعیین نوع آن و نیاز به درمان تجویز می‌کند. تست‌های احتمالی عبارت‌اند از:

  •  تست بارداری: آزمایش مثبت می‌تواند نشان دهد که زن دارای کیست کورپوس لوتئوم است.
  •  اولتراسوند لگن: یک دستگاه مبدل امواج صوتی با فرکانس بالا را ارسال و دریافت می‌کند تا تصویر رحم و تخمدان بر روی صفحه‌ نمایش ویدئویی ایجاد شود. پزشک تصویر را برای تأیید وجود کیست، شناسایی مکان آن و تعیین جامد، پر از مایع یا مخلوط بودن آن تحلیل می‌کند.
  •  لاپاروسکوپی: با استفاده از یک لاپاراسکوپ، یک دستگاه باریک و روشن که از طریق یک برش کوچک به داخل شکم وارد می‌شود، پزشک می‌تواند تخمدان‌های زن را ببیند و کیست تخمدان را از بین ببرد. این یک روش جراحی است که نیاز به بی‌حسی دارد.
  •  آزمایش خون ( کارسینومی ) ۱۲۵: سطوح خون پروتئینی که به‌ عنوان آنتی‌ژن سرطان ۱۲۵ نامیده می‌شود اغلب در زنان مبتلا به سرطان تخمدان افزایش می‌یابد. اگر کیست نیمه جامد و زن در معرض خطر ابتلا به سرطان تخمدان باشد، پزشک ممکن است این آزمایش را انجام دهد. افزایش سطح کارسینومی همچنین می‌تواند در اختلالات غیر سرطانی مانند آندومتریوز، فیبروم رحم و بیماری التهاب لگن رخ دهد.

درمان کیست تخمدان


درمان کیست تخمدان بستگی به سن زن، نوع و اندازه کیست و علائم کیست تخمدان دارد. پزشک ممکن است پیشنهاد کند:

انتظار همراه با احتیاط

در بسیاری از موارد زن می‌تواند منتظر بماند و مجدداً بررسی شود تا ببیند که کیست طی چند ماه از بین می‌رود یا خیر. اگر زن هیچ نشانه‌ای ندارد و اولتراسوند نشان می‌دهد که کیست ساده، کوچک و پر از مایع است، انتظار معمولاً بدون در نظر گرفتن سن بیمار یک گزینه درمانی است. پزشک به‌ احتمال زیاد توصیه می‌کند که زن در طول زمان انتظار تست اولتراسوند لگن بدهد تا ببیند کیست او تغییر اندازه دارد یا خیر.

دارو

پزشک ممکن است برای درمان کیست تخمدان داروهای ضد بارداری هورمونی مانند قرص‌های ضد بارداری را توصیه کند تا از کیست تخمدان جلوگیری کند. با این‌ حال، قرص‌های ضدبارداری کیست موجود را از بین نمی‌برد.

جراحی

پزشک ممکن است برای درمان کیست تخمدان توصیه کند که کیست بزرگی که کیست عملکردی به نظر نمی‌رسد، در حال رشد است، با دو یا سه دوره قاعدگی ادامه می‌یابد یا باعث درد می‌شود، جراحی کند. برخی از کیست‌ها را می‌توان بدون برداشتن تخمدان از بین برد. در برخی موارد، پزشک ممکن است پیشنهاد درآوردن تخمدان آسیب‌ دیده را بدهد و تخمدان سالم را دست‌ نخورده باقی بگذارد. اگر کیست سرطانی باشد ممکن است پزشک مجبور شود رحم، تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپ را از طریق جراحی هیسترکتومی کاملاً درآورد و احتمالاً شیمی‌ درمانی نیز نیاز می‌شود. همچنین زمانی که کیست رحم و تخمدان پس از یائسگی ایجاد شود احتمال دارد که پزشک عمل جراحی را پیشنهاد کند.

التهاب یا عفونت لگن و رحم در زنان و دختران؛ جلوگیری و درمان

بیماری التهابی لگن یا PID عفونت اندامهای تولید مثلی در زنان است. لگن در قسمت پایین شکم قرار دارد و شامل لوله‌های فالوپ، تخمدان‌ها، دهانه رحم و رحم می‌باشد. انواع مختلف باکتری از جمله همان باکتری‌هایی که باعث عفونت‌های منتقله از راه جنسی گنوره و کلامیدیا می‌گردند، می‌توانند باعث عفونت رحم و لگن شوند. آن‌چه معمولا اتفاق می‌افتد، این است که باکتری‌ها ابتدا به واژن وارد می‌شوند و باعث عفونت رحم می‌گردند. با گذشت زمان، این عفونت رحم می‌تواند به اندام‌های لگن منتقل شود. ممکن است در اوایل علائم PID را متوجه نشوید. اما زمانی که عفونت رحم بدتر می‌شود، ممکن است درد در پایین شکم و لگن و علائم دیگری را تجربه نمایید.

اگر فکر می‌کنید که ممکن است عفونت رحم داشته باشید، در اسرع وقت به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. بیماری التهابی لگن می‌تواند بسیار خطرناک باشد و منجر به مشکل در باردار شدن، مشکلات دوران حاملگی و درد طولانی مدت لگن شود. اگر عفونت به خون شما گسترش پیدا کند می‌تواند حتی مرگ‌بار باشد. هیچ تست ساده‌ای برای تشخیص عفونت رحم و لگن وجود ندارد. تشخیص بر اساس علائم عفونت رحم شما و وجود حساسیت به لمس در معاینه واژینال (داخلی) می‌باشد. نمونه‌ای از سلول‌های واژن و سرویکس (دهانه رحم) گرفته می‌شود، اما نتیجه نمونه‌گیری منفی وجود التهاب لگن را رد نمی‌کند. اگر بیماری التهابی لگن در مرحله اولیه تشخیص داده شود، می‌تواند به راحتی و به طور موثر با آنتی بیوتیک درمان شود. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

عوامل خطر


در صورتی که فرد دارای گنوره یا کلامیدیا باشد، خطر ابتلا به عفونت رحم و التهاب لگن افزایش می‌یابد. با این حال، یک خانم ممکن است بدون داشتن بیماری‌های مقاربتی به عفونت رحم مبتلا شود. عوامل دیگری که می‌توانند باعث التهاب لگن شوند عبارتند از:

  • داشتن رابطه جنسی در سن کم‌تر از ۲۵ سال
  • برقراری رابطه جنسی محافظت نشده
  • استفاده از دستگاه داخل رحمی برای جلوگیری از بارداری
  • استفاده از دوش: قرار دادن دوش می‌تواند باکتری‌ها را به سمت اندام‌های تولید مثل هل دهد و باعث التهاب و عفونت لگن شود. قرارگیری دوش همچنین می‌تواند علائم بیماری التهابی لگن را پنهان کند.
  • سابقه قبلی بیماری التهابی لگن

علائم عفونت رحم


برخی از زنان مبتلا به عفونت لگن علائمی ندارند. برای زنانی که نشانه‌هایی بروز می‌دهند، این علائم می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

عوارض


احتمال باردار شدن در زنی که بیش از یک بار به عفونت رحم دچار شده است، کم‌تر می‌باشد. هنگامی که فرد دارای بیماری التهابی لگن باشد، باکتری‌ها می‌توانند به لوله‌های فالوپ وارد شوند یا باعث التهاب لوله‌های فالوپ گردند. این وضعیت می‌تواند به بافتی که لوله‌های فالوپ را تشکیل می‌دهد، آسیب برساند. بافت اسکار می‌تواند از ورود یا حرکت تخمک از تخمدان به لوله فالوپ و رحم جلوگیری کند. تخمک نیاز به بارور شدن توسط یک اسپرم مرد دارد و پس از آن برای شروع بارداری به دیواره رحم متصل می‌شود. حتی داشتن تنها یک بافت اسکار کوچک، می‌تواند از بارداری بدون انجام درمان ناباروری جلوگیری کند. بافت اسکار ناشی از بیماری التهابی لگن همچنین می‌تواند به جای یک حاملگی طبیعی، باعث بارداری پوچ (بارداری خارج از رحم) شود. حاملگی‌های خارج از رحم در زنان مبتلا به عفونت رحم و لگن در مقایسه با زنانی که دچار بیماری التهابی لگنی نیستند، بیش از شش برابر شایع‌تر است. بیشتر این حاملگی‌ها به سقط جنین می‌انجامد.

تشخیص


آزمایشات تشخیصی عفونت رحم (التهاب لگن) عبارتند از:

تشخیص اولیه

پزشک ممکن است پس از شنیدن علائم بیمار، قادر به تشخیص عفونت رحم باشد. برای تشخیص بیماری التهابی لگن ، پزشکان معمولا یک معاینه فیزیکی برای بررسی علائم التهاب لگن و آزمایشی برای بررسی بیماری‌های منتقله از راه جنسی انجام می‌دهند. اگر بیمار دچار درد در پایین شکم باشد، پزشک یا پرستار وجود مشکلات زیر را بررسی خواهد کرد:

در اغلب موارد، پزشک برای تایید تشخیص آزمایشاتی را انجام می‌دهد. این تست‌ها عبارتند از:

  • معاینه لگن برای بررسی اندام‌های لگن زن
  • کشت دهانه رحم برای بررسی وجود عفونت در سرویکس
  • آزمایش ادرار برای بررسی علائمی از خون، سرطان و سایر بیماری‌ها

پس از جمع آوری نمونه‌ها، پزشکان این نمونه‌ها را به آزمایشگاه می‌فرستند.

ارزیابی آسیب

اگر پزشک تشخیص دهد که زن دارای بیماری التهابی لگن است، ممکن است آزمایش‌های بیشتری انجام دهند و ناحیه لگن را برای ارزیابی آسیب مورد بررسی قرار دهند. عفونت رحم (التهاب لگن) می‌تواند باعث بروز اسکار در لوله‌های فالوپ و آسیب دائمی به اندام‌های تولید مثل زن شود. تست‌های دیگر عبارتند از:

  • سونوگرافی لگن: تست تصويربرداری که از امواج صوتی برای ایجاد تصاویر اندام‌های داخلی بیمار استفاده می‌کند
  • نمونه‌برداری از اندومتر: روش سرپایی که در آن پزشک یک نمونه کوچک از پوشش رحم برداشته و بررسی می‌کند
  • لاپاروسکوپی: روش سرپایی که در آن پزشک یک ابزار انعطاف پذیر را از طریق برشی در شکم بیمار وارد می‌کند و تصاویری از اندام‌های لگن او می گیرد
    تست پاپ اسمیر برای تشخیص عفونت رحم و لگن استفاده نمی‌شود.

درمان عفونت رحم


آنتی بیوتیک

احتمال دارد پزشک، بیماری التهابی لگن را با آنتی بیوتیک درمان کند. از آنجا که پزشک ممکن است نوع باکتری که باعث عفونت شده است را نداند، ممکن است دو نوع مختلف آنتی بیوتیک را برای درمان انواع باکتری‌ها ارائه دهد. در عرض چند روز پس از شروع درمان علائم عفونت رحم فرد ممکن است بهبود یابند یا از بین بروند. با این حال، بیمار باید داروهای خود را تمام کند، حتی اگر بهتر شده باشد. قطع مصرف داروها در اوایل درمان  عفونت رحم ممکن است باعث بازگشت عفونت رحم شود. آنتی بیوتیک‌هایی که معمولا برای درمان بیماری التهابی لگن تجویز می‌شوند عبارتند از:

  • آفلوکساسین
  • مترونیدازول
  • سفتریاکسون
  • داکسی سایکلین

اگر زنی بیمار یا باردار باشد، نتواند قرص را قورت دهد یا دچار آبسه (تجمع چرک ناشی از عفونت رحم) در ناحیه لگن باشد، پزشک پزشک ممکن است بیمار را برای درمان عفونت رحم به بیمارستان منتقل کند.

جراحی

عفونت رحم و لگن ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد. این جراحی نادر است و تنها زمانی لازم می‌شود که آبسه‌ای در لگن زن پاره شود یا پزشک احتمال پارگی آبسه را بدهد. همچنین در مواردی که عفونت رحم به درمان پاسخ نمی‌دهد، ممکن است جراحی لازم باشد.

پیشگیری


زنان قادر به جلوگیری از بیماری التهابی لگن نیستند. این بیماری همیشه توسط بیماری‌های مقاربتی ایجاد نمی‌شود. گاهی اوقات، باکتری‌های طبیعی در واژن زن می‌توانند به سمت اندام‌های تولید مثل او حرکت کنند و باعث التهاب لگن شوند. زنان می‌توانند خطر ابتلا به بیماری التهابی لگن را از طریق راه‌های زیر کاهش دهند:

  • تمرین برای ایجاد رابطه جنسی سالم
  • انجام تست برای بررسی عفونت‌های منتقله از راه جنسی
  • اجتناب از قرار دادن دوش
  • پس از رفتن به توالت، ناحیه را از جلو به عقب پاک کنید تا از ورود باکتری‌ها به واژن جلوگیری نمایید.

علت و درمان نازایی و ناباروری زنان و مردان

برخی از زنان سریع باردار می‌شوند اما در برخی دیگر باردار شدن مدت بیشتری طول می‌کشد. ناباروری به معنی عدم توانایی باردار شدن پس از یک سال تلاش (یا اگر فرد ۳۵ ساله و بیشتر باشد پس از شش ماه تلاش) است. زنانی که می‌توانند باردار شوند اما نمی‌توانند جنین را حفظ کرده و باردار بمانند نیز نابارور نامیده می‌شوند. بسیاری از مشکلات پزشکی و سلامتی باعث سخت شدن بارداری می‌شوند. گاهی نیز دلیلی برای ناباروری پیدا نمی‌شود.

اگر در باردار شدن مشکل دارید، متخصص زنان و زایمان در کشف علت و یافتن روش درمان مناسب به شما کمک خواهد کرد. آزمایش‌های تصویری، آزمایش ادرار و آزمایش خون برای تشخیص علت ناباروری استفاده می‌شوند. آزمایش سمن نیز برای بررسی تعداد و سلامت کلی اسپرم در آقایان انجام می‌شود. ناباروری با استفاده از دارو، جراحی، لقاح مصنوعی، یا تکنولوژی کمکی باروری درمان می‌شود. در بسیاری موارد از چند روش برای درمان استفاده می‌شود. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

دلایل نازایی زنان


در اکثر موارد، نازایی در زنان در اثر مشکلات موجود در تخمک گذاری ایجاد می‌شود. بدون تخمک گذاری، هیچ تخمی برای بارور شدن وجود ندارد. برخی از علائم ناباروری در زنان نشان دهنده‌ی تخمک گذاری غیر طبیعی وجود قاعدگی نامنظم یا عدم قاعدگی است. مشکلات تخمک گذاری معمولا در اثر سندرم تخمدان پلی کیستیک ایجاد می‌شوند. سندرم تخمدان پلی کیستیک یک عدم تعادل هورمونی است که مانع تخمک گذاری طبیعی می‌شود. سندرم تخمدان پلی کیستیک رایج‌ترین علت نازایی در زنان است. دیگر علل کم‌تر رایج ناباوری در زنان عبارتند از:

دلایل ناباروری مردان


معمولا علل ناباروری در مردان عبارتند از:

  • مشکلی به نام واریکوسل: واریکوسل زمانی ایجاد می‌شود که رگ‌های بیضه‌های مرد خیلی بزرگ باشند. بزرگی رگ‌ها باعث گرمی بیضه‌ها می‌شود. گرما می‌تواند بر شکل یا تعداد اسپرم اثر گذارد.
  • عوامل دیگری که باعث می‌شوند تعداد اسپرم تولید شده در بدن مرد بسیار کم باشد یا اصلا اسپرم تولید نشود.
  • حرکت اسپرم: شکل اسپرم باعث حرکت اسپرم می‌شود. گاهی وجود زخم‌ها یا آسیب به دستگاه تناسلی باعث قطع تولید اسپرم می‌شود. گاهی مرد با مشکلاتی متولد می‌شود که بر اسپرم او اثر می‌گذارند. در برخی دیگر از موارد، مشکلات در اثر زخم یا آسیب ایجاد می‌شوند. به عنوان مثال، معمولا سیستیک فیبروزیس باعث ناباروری در مردان می‌شود.

عوامل خطرساز


  • سن
  • سیگار کشیدن
  • استرس
  • رژیم غذایی نامناسب
  • آموزش ورزشی
  • اضافه وزن یا کمبود وزن
  • عفونت‌های منتقل شده از راه جنسی

تشخیص ناباروری


پزشکان یک آزمایش ناباروری انجام می‌دهند. انجام آزمایش مستلزم معاینه فیزیکی است. همچنین پزشک سلامت زوجین را بررسی میکند. گاهی با همین کار مشکل پیدا می‌شود. اما در اکثر موارد، پزشک باید آزمایش‌های بیشتری انجام دهد. در مردان، پزشک معمولا آزمایش را با آزمایش اسپرم شروع می‌کند. پزشک تعداد، شکل و حرکت اسپرم را بررسی می‌کند. گاهی نیز پزشک سطح هورمون‌های مرد را بررسی می‌کند. ممکن است پزشک آزمایش‌های چندین آزمایش بیوپسی (نمونه برداری) آندومتر برای بررسی پوشش داخلی رحم زن تجویز کند تا ببیند که آیا تخمک گذاری هر ماه انجام می‌شود یا خیر.

هیستروسالپنگوگرافی

هیستروسالپنگوگرافی یا عکس رنگی رحم شامل تهیه عکس رادیوگرافی از اندام تناسلی است. پزشک یک ماده رنگی یا محلول نمک و هوا را به دهانه رحم تزریق می‌کند و این ماده از طریق لوله‌های فالوپ به تمام قسمت‌ها می‌رود. با این روش پزشک می‌تواند وجود انسداد در لوله‌ها را تشخیص دهد.

لاپاراسکوپی

در لاپاراسکوپی، پزشک یک لاپاراسکوپ (لوله‌ای باریک که دوربین کوچکی به آن متصل است) را از طریق یک شکاف کوچک در نزدیکی ناف قرار می‌دهد. این کار باعث می‌شود که پزشک قسمت خارجی رحم، تخمدان و لوله‌ رحم را مشاهده کرده و هر گونه رشد غیر طبیعی در آنجا را پیدا کند. همچنین پزشک می‌تواند انسداد احتمالی موجود در لوله‌های رحم را تشخیص دهد.

درمان نازایی در زنان


پزشک با توجه به موارد زیر روش‌های خاصی را برای درمان نازایی در زنان توصیه می‌کند. این موارد عبارتند از:

  • نتایج آزمایش‌ها
  • مدت زمان تلاش زوجین برای باردار شدن
  • سن زوجین
  • سلامت کلی زوجین
  • اولویت‌های زن و مرد

در زنان، رفع برخی از مشکلات فیزیکی نیاز به جراحی دارد. برای درمان مشکل تخمک گذاری نیز از برخی داروهای باروری استفاده می‌شود.

داروها

برخی از داروهای رایج برای درمان نازایی در زنان عبارتند از:

  • کلومیفن سیترات (کلومید): کلومیفن سیترات با تاثیر بر روی غده هیپوفیز باعث تخمک گذاری می‌شود. کلومیفن سیترات معمولا در زنانی استفاده می‌شود که به سندرم تخمدان پلی کیستیک یا دیگر مشکلات تخمک گذاری مبتلا هستند. کلومیفن سیترات دارویی خوراکی است.
  • گونادوتروپین یائسگی انسانی (رپرونکس، پرگونال): گونادوتروپین یائسگی انسانی معمولا برای زنانی استفاده می‌شود که در اثر مشکلات غذه هیپوفیز، به عدم تخمک گذاری مبتلا هستند. گونادوتروپین یائسگی انسانی مستقیما بر روی تخمدان‌ها تاثیر گذاشته و باعث تحریک تخمک گذاری می‌شود. گنادوتروپین یائسگی انسانی یک داروی تزریقی است.
  • هورمون تحریک کننده فولیکول یا FSH (گونال اف، فولیستیم): هورمون تحریک کننده‌ی فولیکول مانند گونادوتروپین یائسگی انسانی عمل می‌کند. هورمون تحریک کننده فولیکول باعث می‌شود که تخمدان‌ها عمل تخمک گذاری را آغاز کنند. هورمون تحریک کننده فولیکول معمولا به صورت تزریقی است.
  • آنالوگ هورمون آزادکننده گونادوتروپین: آنالوگ‌های هورمون آزادکننده گونادوتروپین معمولا برای زنانی استفاده می‌شود که تخمک گذاری منظم ماهانه ندارند. زنانی که تخمک گذاری در آنها قبل از آماده شدن تخم انجام می‌شود نیز می‌توانند آنالوگ‌های هورمون آزاد کننده گونادوتروپین را مصرف کنند. آنالوگ‌های هورمون آزاد کننده گونادوتروپین با تاثیر گذاری بر روی غده هیپوفیز، باعث تغییر زمان تخمک گذاری می‌شوند. آنالوگ‌های هورمون آزاد کننده گونادوتروپین معمولا به صورت تجویزی یا به صورت اسپری بینی هستند.
  • متفورمین (گلوکوفاژ): پزشکان داروی متفورمین را برای زنانی تجویز می‌کنند که مقاومت به انسولین داشته و یا به سندرم تخمدان پلی کیستیک مبتلا هستند. متفورمین باعث کاهش سطح هورمون مردانه در چنین زنانی می‌شود. کاهش سطح هورمون مردانه به تخمک گذاری کمک می‌کند. گاهی از کلومیفن سیترات یا هورمون تحریک کننده فولیکول نیز همراه با متفورمین استفاده می‌شود. متفورمین دارویی خوراکی است.
  • بروموکریپتین (پارلودل): بروموکریپتین برای زنانی تجویز می‌شود که مشکل تخمک گذاری آنها ناشی از بالا بودن سطح پرولاکتین است. پرولاکتین هورمونی است که باعث تولید شیر می‌شود.

روش‌های جراحی

جراحی‌های مورد استفاده برای درمان نازایی در زنان شامل اندومتریوز، درمان لوله‌های رحم، یا برداشتن زخم‌ها یا رفع چسبندگی‌های رحم یا حفره شکمی است.

تلقیح داخل رحمی

تلقیح داخل رحمی یا IUI یکی از روش‌های درمان نازایی در زنان است که معمولا تلقیح مصنوعی نیز نامیده می‌شود. در این روش، اسپرم آماده شده به زن تزریق می‌شود. گاهی قبل از انجام تلقیح داخل رحمی، زن نیز با داروهایی که باعث تخمک گذاری می‌شوند تحت درمان قرار می‌گیرد.

لقاح در خارج از بدن (آی‌وی‌اف)

آی وی اف به معنی لقاح در خارج از بدن است. لقاح خارج از بدن معمولا زمانی استفاده می‌شود که لوله‌های رحم زن مسدود شده باشند یا زمانی که اسپرم تولید شده توسط بدن مرد بسیار کم است. پزشکان زن را توسط دارویی که باعث تحریک تخمدان و تولید تخم‌های بیشتر می‌شود درمان می‌کنند. زمانی که تخم‌ها آماده شدند، از رحم در آورده شده و برای باروری در آزمایشگاه در کنار اسپرم مرد در ظرفی قرار داده می‌شوند. پس از ۳ تا ۵ روز، جنین سالم در رحم زن کاشته می‌شود.

درمان ناباروری مردان


پزشکان معمولا برای درمان ناباروری مردان از روش‌های زیر استفاده می‌کنند:

  • مشکلات جنسی: پزشکان به مرد کمک می‌کند تا با ناتوانی جنسی یا انزال زودرس مقابله کنند. در این موارد معمولا از رفتار درمانی و دارو استفاده می‌شود.
  • اسپرم بسیار کم: گاهی جراحی مشکل کم بودن اسپرم را رفع می‌کند. در برخی موارد، پزشک با انجام جراحی، مستقیما اسپرم را از دستگاه تناسلی مرد برمی‌دارد. مصرف آنتی بیوتیک نیز برای درمان عفونت‌هایی که باعث کاهش تعداد اسپرم می‌شوند مناسب است.
  • حرکت اسپرم: گاهی به دلیل یک انسداد در دستگاه تناسلی مرد، سمن هیچ اسپرمی ندارد. در برخی موارد، جراحی مشکل را رفع می‌کند.

زایمان با بی حسی اپیدورال؛ مزایا و عوارض

بی‌حسی اپیدورال تبدیل به یک فرم محبوب و موثر از کاهش درد زایمان شده است. بیهوشی اپیدورال تزریق یک داروی بی‌حسی به فضای اطراف اعصاب نخاعی در قسمت تحتانی کمر است، که ناحیه‌ی بالا و پایین نقطه تزریق را بی‌حس می‌کند و این امکان را فراهم می‌کند که در طول زایمان هوشیار بمانید. این روش می‌تواند در زایمان طبیعی یا زایمان سزارین مورد استفاده قرار گیرد. شما می‌توانید اپیدورال را در هر مرحله از زایمان درخواست کنید، اما اکثر زنان آن را زمانیکه گردن رحم آنها ۵ سانتی متر یا ۶ سانتیمتر گشاد می‌شود، درخواست می‌کنند.

زایمان می‌تواند و باید یک تجربه‌ی زیبا باشد. اما زایمان به دلیل درد و ناراحتی پیش‌بینی شده‌اش می‌تواند وحشتناک باشد. در حالی که بسیاری از زنان برای راحتی بیشتر ، زایمان اپیدورال را بر می‌گزینند، بسیاری دیگر از زنان زایمان طبیعی را انتخاب می‌کنند. بزرگترین مزیت زایمان اپیدورال، پتانسیل زایمان بدون درد است. در حالی که هنوز ممکن است انقباضات را حس کنید، درد به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. اپیدورال همچنین در زایمان سزارین برای کاهش درد ناشی از برش برای بیرون آوردن کودک از شکم مادر، مورد نیاز است. ترس رو به افزایش از عوارض جانبی زایمان‌های طبیعی نیز وجود دارد. با متخصص زنان و زایمان در مورد گزینه‌های درمان صحبت کنید، تا مشخص شود چه روشی برای شما و کودکتان بهترین است.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

مزایا


نکات زیر مزایای داشتن اپیدورال برای تسکین درد در طول زایمان می‌باشد.

  • اپیدورال یک راه بسیار موثر برای تسکین درد ارائه می‌دهد که می‌تواند در سراسر زایمان مادر مورد استفاده قرار گیرد.
  • متخصص بیهوشی یا پرستار بیهوشی می‌تواند اثرات را با تنظیم نوع، میزان و قدرت دارو کنترل کند. این موضوعی مهم است، زیرا با پیشرفت زایمان مادر و حرکت کودکش به سمت پایین به طرف کانال تولد، دوزهایی که مادر دریافت کرده است ممکن است دیگر درد را پوشش ندهد و یا به طور ناگهانی در ناحیه دیگری درد داشته باشد.
  • از آنجا که اثر دارو موضعی است، مادر در طول زایمان هوشیار و بیدار خواهد بود. و از آنجایی که دردی ندارد، اگر بخواهد می‌تواند همزمان با گشاد شدن دهانه رحم استراحت کند (یا حتی بخوابد!). در نتیجه، هنگامی که زمان فشار آوردن است، ممکن است مادر انرژی بیشتری داشته باشد.
  • بر خلاف مواد مخدر سیستمیک، تنها مقدار کمی از داروها به کودک می‌رسد.
  • پس از قرار گرفتن در معرض اپیدورال، اگر مادر نیاز به زایمان سزارین داشته باشد یا اگر لوله‌هایش پس از زایمان گره خورده باشند، می‌توان از آن برای بی‌حسی استفاده کرد.
  • مادر هنوز می‌تواند حرکت کند و کودکش را به سمت بیرون فشار دهد.
  • اپیدورال می‌تواند در هر مرحله از زایمان آغاز شود.
  • بسیار ایمن و بی‌خطر است.

هر کسی می‌تواند ایپدورال داشته باشد؟


اگر یکی از موارد زیر اعمال شود، اپیدورال نمی‌تواند گزینه‌ای برای کاهش درد در هنگام زایمان باشد:

  • زن بارداری که از داروهای رقیق کننده‌ خون استفاده می‌کند.
  • شمارش پلاکت کم دارد.
  • خونریزی دارد یا شوک شده است.
  • روی کمر یا داخل کمر دچار عفونت است.
  • عفونت خون دارد.
  • اگر دهانه رحم او حداقل ۴ سانتی‌متر گشاد نشده باشد.
  • اگر زایمان خیلی سریع پیش می‌رود و زمان کافی برای استفاده از دارو نیست.

چگونه اپیدورال انجام می‌شود؟


پزشک با زنان باردار در مورد اپیدورال و سایر گزینه‌های تسکین درد صحبت خواهد کرد. پزشکان می‌پرسند که آیا زن دارای مشکلات عمده پزشکی یا آلرژی به دارو است یا خیر، چرا که ممکن است داروی مورد استفاده در اپیدورال را تحت تاثیر قرار دهد. بیهوشی اپیدورال شامل قرار دادن سوزن راهنمای استریل و یک لوله کوچک (کاتر اپیدورال) در فضای بین طناب نخاعی و غشای خارجی طناب نخاعی (فضای اپیدورال) است. کاتتر اپیدورال در کمر یا قسمت پایین کمر قرار می‌گیرد. پزشک ابتدا برای بی‌حس کردن ناحیه‌ای که سوزن در آن وارد می‌شود، از بی‌حسی موضعی استفاده می‌کند. سپس سوزن راهنما وارد و سپس برداشته می‌شود، در حالی که کاتتر در جای خود باقی می‌ماند. کاتر در مرکز کمر زن چسب زده می‌شود و چسب نهایی در بالای شانه قرار می‌گیرد.

یک داروی بی‌حسی به داخل کاتتر تزریق می‌شود تا در صورت نیاز، بدن زن را در بالا و پایین نقطه تزریق بی‌حس کند. میزان ناراحتی یا دردی که زن دارد به میزان استفاده از بی‌حسی بستگی دارد. بی‌حسی کمتر (اغلب اپیدورال کم یا لایت نامیده می‌شود) اجازه خواهد داد که زن در زایمانش بیشتر فعال باشد و به اندازه کافی به طور موثر فشار وارد کند. با سطوح بالاتر بی‌حسی، زن از انقباضاتش احساس درد کمتری می‌کند یا اصلا دردی احساس نمی‌کند. هنگامی که اپیدورال مورد استفاده قرار می‌گیرد، ممکن است لازم باشد زن در رختخواب بماند. زن همچنین یک لوله قرار داده شده در ورید )داخل وریدی یا لوله (IV و یک مانیتور جنین دارد.

قبل از زایمان، دوز داروی اپیدورال می‌تواند کاهش یابد، بنابراین زن می‌تواند همانطور که هوشیار است به طور موثر و نسبتا راحت فشار وارد کند. کاتتر اپیدورال همچنین می‌تواند برای بی‌حس کردن ناحیه بین واژن و مقعد (میاندوراه) درست قبل از زایمان استفاده شود.

از آنجایی که مقدار دارویی که در یک زمان استفاده می‌شود کم است، اثر بی‌حسی اپیدورال در طول زایمان کم می‌شود، مگر اینکه داروهای اضافی داده شود. بنابراین استفاده از پمپ‌های اپیدورال تزریق شده رایج‌تر شده است. با پمپ تزریق، داروی اپیدورال به طور مداوم به مقدار کم داده می‌شود، بنابراین زن دیگر نباید نگران این باشد که تسکین درد در طول زایمان کم شود.

علاوه بر تسکین درد دائمی‌تر، یکی دیگر از مزایای استفاده از پمپ تزریق این است که اجازه می‌دهد تا زن کنترل بیشتری از عضلات شکم و پا خود داشته باشد. همچنین احتمال عوارض جانبی مربوط به اپیدورال استاندارد را کاهش می‌دهد.

پس از زایمان


کاتتر اپیدورال ممکن است پس از زایمان برداشته شود، یا ممکن است برای چند ساعت تا یک روز در جای خود باقی بماند و برای دادن داروهای ضد درد به زن مورد استفاده قرار گیرد. این کار معمولا پس از زایمان سزارین انجام می‌شود. اگر زن قبل از خروج از بیمارستان (برای جلوگیری از بارداری در آینده) قصد دارد لوله‌های رحمی خود را ببندد، کاتتر در محل خود باقی می‌ماند.

اثرات اپیدورال معمولا در عرض ۲ ساعت پس از متوقف شدن داروی اپیدورال کم می‌شود. پس از از بین رفتن اثرات، ممکن است زن کمی درد در باسن یا کمر ناشی از زایمان داشته باشد. زن ممکن است کبودی کوچکی داشته باشد و پوست ممکن است در جایی که اپیدورال در کمر او قرار داشته است زخم شود. این درد احتمالا در طی ۱ یا ۲ روز بهتر خواهد شد.

خطرات


شایعترین عارضه جانبی ناشی از بی‌حسی اپیدورال، فشار خون پایین در مادر است. عوارض جانبی کمتر، ممکن است شامل سردرد شدید پس از زایمان، مشکل ادرار کردن یا راه رفتن پس از زایمان، تب و درد زایمان طولانی مدت باشد. یک عارضه‌ی جانبی نادر تشنج است.

از آنجا که یک اپیدورال استاندارد می‌تواند توانایی مادر برای فشار دادن را کاهش دهد، ممکن است گاهی اوقات یک زایمان با فرسپس یا زایمان سزارین مورد نیاز باشد.. استفاده‌ی کم از بی‌حسی (که اپیدورال لایت یا کم نامیده می‌شود) احتمال نیاز به زایمان سزارین را کاهش می‌دهد.

 

کاربرد و طریقه معاینه داخلی زنان (واژن و لگن)

معاینه‌ی لگن، معاینه‌ای برای ارزیابی دستگاه تناسلی زنان است. معاینه‌ی لگن ارگان‌هایی مثل واژن، رحم، تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپ را ارزیابی می‌کند. مثانه و رکتوم هم معمولا در طی این معاینه ارزیابی می‌شوند. یک معاینه‌ی لگن شامل معاینه‌ی دیداری از دستگاه تناسلی خارجی و معاینه‌ی داخلی دیداری از دیواره‌های واژن و سرویکس است که مورد دوم به وسیله‌ی اسپکولوم انجام می‌شود تا کانال واژینال را باز نگه دارد. این ارزیابی هم چنین شامل لمس یا ارزیابی سایز و شکل ارگان از طریق لمس هم هست . تناقضاتی در تکرار انجام یا عدم تکرار انجام معاینه‌ زنان بین متخصصین وجود دارد.

یک معاینه‌ لگنی زنان برای چکاپ ارگان‌های لگنی یک خانم انجام می‌شود. این معاینات به متخصص زنان و زایمان کمک می‌کند تا سایز و موقعیت واژن، سرویکس، رحم و تخمدان‌ها را ارزیابی کنند. در حین معاینه‌ی لگن، پزشک ارگان‌های تولید مثل را چک می‌کند. شما احتمالا در طی چکاپ‌های روتین خود، معاینه‌ زنان هم بشوید یا پزشک شما ممکن است در صورت داشتن علائمی مثل ترشحات غیرطبیعی واژن و یا درد لگن درخواست معاینه‌ی لگنی برای شما داشته باشد. معاینه‌ی لگنی در طول چکاپ‌های بارداری نیز انجام می‌شوند. یک آزمایش پاپ اسمیر که برای غربالگری سرطان رحم انجام می‌شود، معمولا در طول معاینه‌ی لگنی صورت می‌گیرد. یک معاینه‌ی لگنی معمولا تنها حدود چند دقیقه انجام می‌شود. خطری مرتبط با معاینه‌ی لگنی وجود ندارد. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

کاربردها


خانم‌ها ممکن است برای یکی از دلایل زیر معاینه‌ی لگن شوند:

برای دستیابی به سلامت دستگاه زنانه

معاینه‌ زنان معمولا جزیی از معاینه‌ی فیزیکی معمول برای یافتن علائم کیست تخمدان، عفونت‌های منتقله از راه جنسی، فیبروم رحم و یا مراحل اولیه‌ی سرطان است. معاینات لگنی معمولا در طول دوران بارداری نیز انجام می‌شوند.

برای تشخیص شرایط بیماری‌های پزشکی

ممکن است در صورتی که خانمی از علائمی مثل درد لگنی، خونریزی واژینال غیرطبیعی، تغییرات پوستی، ترشحات غیرطبیعی واژن یا مشکلات ادراری رنج می‌برد، پزشک معاینه‌ زنان را پیشنهاد کند. یک معاینه‌ی لگنی به پزشک در تشخیص علل این علائم کمک می‌کند. امکان دارد که پزشک درمان‌ها یا آزمایش‌های دیگری را نیز پیشنهاد کند.

نحوه‌ی آماده شدن برای معاینه لگنی


سعی کنید برای معاینه زنان برنامه ریزی کنید تا در دوره‌ی قاعدگی نباشد. خون جواب آزمایش پاپ اسمیر را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اما آزمایش در طول دوره‌ی قاعدگی نیز انجام می‌شود در صورتی که فرد ترشحات واژینال جدیدی را داشته باشد و یا درد جدید یا فزاینده‌ای در محل داشته باشد.

قبل از معاینه زنان:

  •  حداقل از ۲۴ ساعت قبل از دوش واژینال، تامپون، داروهای واژینال و یا اسپری‌های واژینال یا پودرها استفاده نکنید.
  •  اگر خانمی ترشحات واژینال غیرطبیعی داشت، از ۲۴ ساعت قبل از آزمایش نباید رابطه‌‌ی جنسی داشته باشد

در ابتدای ویزیت به پزشک یا پرستار موارد زیر را بگویید:

  •  اولین روز از آخرین قاعدگی و اینکه چه مدت طول کشیده است.
  •  آیا برای اولین بار قصد معاینه شدن را دارد.
  •  آیا از نوعی روش پیشگیری از بارداری استفاده می‌کند.
  •  آیا باردار است یا احتمال دارد باردار باشد.
  •  آیا علائم ناحیه لگن دارد مثل خارش، قرمزی، درد، تورم و یا بوی غیرطبیعی یا افزایش ترشحات واژن. اگر معاینات فردی منظم و روزانه‌ای دارد با پزشک خود در مورد هرگونه تغییری صحبت کند.
  •  آیا خانم جراحی و یا سایر اعمال مثل رادیوتراپی نواحی واژن، سرویکس یا رحم داشته است.

اگر خانمی با معاینات لگنی یا استفاده از تامپون مشکلی دارد باید با پزشک یا پرستار خود در مورد نگرانی‌ها یا ترس‌های خود قبل از معاینه زنان صحبت کند. هیچ اقدام و آماده سازی قبلی نیاز نیست. برای راحتی خانم‌ها بهتر است قبل از معاینه واژن، مثانه‌ی خود را تخلیه کنند.

روش کار


معاینه‌ واژن و لگن در مطب پزشک انجام می‌شود و تنها چند دقیقه وقت می‌گیرد. از خانم خواسته می‌شود که لباس خود را تعویض کند و روپوش بلند بپوشد. احتمالا ملحفه‌ای برای پیچاندن اطراف کمر دریافت کند تا امنیت و شخصی سازی بیشتری اعمال شود.قبل از انجام معاینه‌ واژن احتمالا پزشک به صدای قلب و ریه‌ی بیمار گوش دهد و معاینه‌ی شکم، پشت و سینه انجام دهد. خانم روی تخت معاینه به پشت دراز خواهد کشید در حالی که زانوهایش خم شده‌اند و پاهایش در گوشه‌های تخت قرار گرفته‌اند یا حمایت شده‌اند. از خانم‌ها خواسته می‌شود که بدن خود را در امتداد انتهای تخت بلغزانند و اجازه دهند تا زانوها کاملا از هم فاصله بگیرند.

معاینه‌ی دیداری خارجی

ابتدا پزشک به وولوا‌ی خانم نگاه می‌کند، تحریک پذیری، قرمزی، درد، تورم و سایر حالات غیرطبیعی آن را چک می‌کند.

معاینه‌ی دیداری داخلی

سپس پزشک از اسپکولوم (یک ابزار پلاستیکی یا فلزی است که به صورت نوک اردک شکل یافته است) استفاده می‌کند تا واژن بیمار را باز کند و دیواره‌های واژن و سرویکس را ببیند. بهتر است اسپکولوم قبل از معاینه واژن و لگن گرم شود تا خانم احساس راحتی بیشتری داشته باشد. فرو کردن اسپکولوم باز به درون واژن باعث ایجاد فشار می‌شود که این باعث ناراحتی در بعضی از خانم‌ها می‌گردد. برای کاهش ناراحتی و اذیت شدن در حین معاینه تا می‌توانید ریلکس و آرام باشید اما اگر درد داشتید حتما به پزشک بگویید.

آزمایش پاپ اسمیر

اگر خانمی معاینه‌ واژن و لگن داشت مثل آزمایش پاپ اسمیر، پزشک قبل از خارج کردن اسپکولوم، یک چوب کوچک را جهت جمع آوری نمونه در واژن می‌چرخاند تا سلول‌های سرویکس را جمع کند.

معاینه‌ی فیزیکی

به دلیل اینکه ارگان‌های لگنی خانم‌ها مثل رحم و تخمدان‌ها از بیرون از بدن قابل رویت نیستند، پزشک به لمس شکم و لگن بیمار نیازمند است تا معاینه تکمیل شود. پزشک پس از پوشیدن دستکش دو انگشت خود را به ژل لوبریکانت آغشته کرده و وارد واژن می‌کند در حالی که با دست دیگر به آرامی از بیرون پایین شکم او را فشار می‌دهد. در طول معاینه واژن و لگن پزشک سایز و شکل رحم و تخمدان خانم را چک می‌کند و اینکه آیا هیچ دردی به دنبال لمس و یا توده‌ای رشد یافته را پیدا می‌کند یا نه. بعد از معاینه‌‌ی واژینال پزشک با‌ دستکش انگشت خود را در مقعد بیمار فرو می‌کند تا تندرنس، توده و یا سایر موارد غیرطبیعی را چک کند. بهتر است که پزشک در مورد هر کدام از این اعمالی که قصد انجام را دارد را برای بیمار توضیح دهد تا هیچ شوکی به خانم وارد نشود. بعد از معاینه‌ واژن و لگن خانم ها لباس خود را می‌پوشند سپس پزشک در مورد نتایج معاینه‌ی بیمار با او صحبت میکند.

چه حسی ایجاد می‌شود


اگر خانم‌ها آرامش داشته باشند معاینه‌ی لگنی راحت‌تر و با درد کمتری انجام می‌پذیرد. تنفس عمیق و مکالمات خوب با پزشک و یا پرستار احتمالا به آرام شدن کمک میکند. سعی نکنید که نفس خود را حبس کنید یا عضلات خود را سفت بگیرید. ممکن است بیمار احساس فشار و یا احساس ناراحتی خفیفی با فرو کردن اسپکولوم به درون واژن خود داشته باشد. سعی کنید که پاها و لگن خود را تا جایی که ممکن است در حالتی آرام قرار دهید. ممکن است خانم‌ها احساس درد و حساسیت خصوصا در صورت عفونت واژینال داشته باشند. اگر اسپکولوم فلزی باشد احساس سرما و سفتی بیتری حس می‌شود. اسپکولوم را می توان با آب، گرم کرد و یا با ژل‌های لوبریکانت مثل ژل K-Y قبل از دخول، لغزنده کرد.

نتایج


پزشک معمولا فورا بعد از معاینه داخلی زنان نتایج را اگر موردی غیر طبیعی باشد، به بیمار اعلام می‌کند. آزمایش پاپ اسمیر ممکن است چند روز بعد آماده شود. پزشک در مراحل بعد با بیمار بحث خواهد کرد و آزمایشات دیگری درخواست می‌کند و درمان‌ها و چکاپ‌های بعدی را در صورت نیاز اعمال می‌کند.