پارگی کیسه آب در بارداری؛ علت، علائم و درمان

با اینکه پاره شدن کیسه‌ی آب در بارداری به معنی آمادگی کودک شما برای شروع تولد از طریق کانال زایمان است، اما این اتفاق به صورت یک‌باره نمی‌افتد. زمانی که کیسه‌ی آب پاره می‌شود، ریسک بروز عفونت بالا می‌رود. مایع موجود در کیسه‌ی آب یا به آرامی به بیرون نشت کرده و یا به صورت یک باره و در یک جهش کوتاه به بیرون می‌ریزد. مایعی که در زمان پاره شدن غشاها به بیرون می‌ریزد، مایع آمنیوتیک می‌باشد. مایع آمنیوتیک شفاف و بی بوست بنابراین اگر مایع بیرون آمده رنگ یا بویی داشته باشد، به احتمال زیاد ادرار می‌باشد. اگر پارگی کیسه‌ی آب اتفاق بیفتد، زایمان غالباً بین ۱۲ تا ۲۴ ساعت کامل می‌شود. اگر زایمان فعال تا ۲۴ ساعت بعد رخ ندهد، پزشک احتمالاً قدم‌هایی را برای تحریک زایمان و به منظور جلوگیری از ابتلای نوزاد به عفونت، اعمال می‌کند. مایع آمنیوتیک دوباره تجدید می‌شود، بنابراین نیازی نیست که نگران از دست رفتن این مایع باشید.

هیچ درمانی برای پارگی کیسه‌ی آب وجود ندارد. در برخی از خانم‌ها، این اتفاق تقریباً در هفته‌ی ۳۸ یا ۳۹ می‌افتد. در برخی از زنان دیگر، نوزاد تا هفته‌ی ۴۱ یا ۴۲ صبر می‌کند. به محض اینکه از پاره شدن کیسه‌ی آب مطمئن شدید، باید به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. در اغلب اوقات، پزشک به فرد باردار توصیه می‌کند تا برای شروع درد زایمان در طول ۱۲ ساعت آینده صبر کرده و با شروع درد برای زایمان به بیمارستان مراجعه کند. پارگی کیسه‌ی آب، اگر پیش از هفته‌ی ۳۷ اتفاق بیفتد (PPROM)، می‌تواند مشکل‌ساز باشد. در آن صورت، ریسک بروز عفونت افزایش یافته و شما باید فوراً برای حل این مشکل به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

انواع پاره شدن کیسه‌ی آب در بارداری


کیسه‌ی آمنیوتیک، که به نام غشای جنینی نیز شناخته می‌شود، آن چیزی است که جنین در حال رشد را در طول بارداری در خود نگه می‌دارد. پاره شدن این غشا می‌تواند به چهار طریق متفاوت اتفاق بیفتد:

  • پاره شدن خود به خودی کیسه‌ی آب: SROM به پارگی طبیعی و خود به خودی غشای جنینی در هنگام زایمان یا پس از شروع آن برمی‌گردد. این، یک مرحله‌ی خیلی طبیعی در حاملگی بوده و به هیچ دخالتی نیاز ندارد.
  • پاره کردن مصنوعی کیسه‌ی آب: AROM در برخی از موارد موارد، متخصص زنان و زایمان عقیده دارد که تحریک مصنوعی و پاره کردن کیسه‌ی آب ضروری است. معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که طولانی شدن یا ادامه دادن حاملگی، نوزاد را در خطر بیندازد.
  • پاره شدن زود هنگام کیسه‌ی آب: PROM یک عارضه‌ی شایع در حاملگی است که در آن کیسه‌ی آمنیوتیک پیش از شروع زایمان اما در هفته‌ی ۳۷ حاملگی یا پس از آن پاره می‌شود. دلایل پاره شدن زود هنگام کیسه‌ی آب متفاوت هستند و این اتفاق در هشت تا ده درصد حاملگی‌ها رخ می‌دهد.
  • پارگی خیلی زودرس کیسه‌ی آب: pPROM به رخ دادن پیش از ۳۷ هفته گفته می‌شود. پاره شدن کیسه‌ی آب در این زمان، اتفاق جدی‌تری محسوب شده و به دخالت پزشکی برای جلوگیری از عواقبی مانند بروز عفونت یا مرگ پریناتال احتیاج دارد.

عوامل خطر

هیچ علامت شناخته شده‌ای برای پاره شدن زود هنگام کیسه‌ی آب وجود ندارد. اما گرچه این اتفاق ممکن است به دلایل نامعلوم رخ بدهد، اما عوامل خطر معینی برای آن شناخته شده اند. این عوامل شامل موارد زیر می‌باشند:

  • تغذیه‌ی ضعیف یا از دست دادن آب
  • سیگار کشیدن در حین بارداری
  • عفونت در گردن رحم، رحم یا واژن
  • جراحی یا نمونه‌برداری قبلی از گردن رحم
  • چند قلویی

با اینکه هیچ کدام از این عوامل خطر لزوماً با بیماری‌های مزمن مرتبط نیستند، اما خانم‌هایی که قبلاً PROM یا pPROM را تجربه کرده‌اند از نظر آماری ریسک بالاتری برای پارگی کیسه‌ی آب در حاملگی‌های بعدی دارند.

علائم


بزرگترین علامت PROM، خارج شدن مایع از واژن می‌باشد. این مایع ممکن است به آهستگی خارج شده و یا یک‌باره به بیرون فواره بزند. خانم‌ها گاهی اوقات این مایع را با ادرار اشتباه می‎گیرند. اگر خانمی خروج مایع را از خود مشاهده کرد، باید از پد یا کاغذ برای جذب قسمتی از این مایع استفاده کند. سپس به آن نگاه کرده و آن را بو کند. مایع آمنیوتیک بویی شبیه به ادرار نداشته و معمولاً دارای هیچ رنگی نیست. دیگر علائم پارگی کیسه‌ی آب عبارتند از:

  • احساس عدم کنترل بر ادرار
  • ترشحات واژن یا خیسی که نرمال نباشد.
  • خونریزی از واژن
  • فشار لگنی

عوارض


خطر اصلی بروز PPROM، زایمان زودرس است، که خطرات خود را برای نوزاد در پی دارد. دیگر عوارض آن شامل عفونت مایع آمنیوتیک و اگر سر بچه هنوز در حال رشد باشد، پرولاپس یا فشرده شدن بند ناف می‌باشد.

تشخیص


اگر خانم باردار به پاره شدن کیسه‌ی آب شک کند و نشت مایعی از واژن او وجود داشته باشد، باید با پزشک برای تأیید پاره شدن کیسه‌ی آب مشورت کند. پزشک خانم باردار را معاینه کرده و مایع خارج شده از واژن را مشاهده می‌کند. سپس پزشک آزمایشاتی را برای کمک به تشخیص PROM یا PPROM تجویز می‌کند. آزمایشات PROM شامل تحلیل ترشحات واژن برای تعیین این موضوع است که آیا مایع آمنیوتیک در آنها وجود دارد یا خیر. از آنجا که این مایعات ممکن است با خون یا دیگر ترشحات آلوده شده باشد، آزمایشات به دنبال ذرات یا خصوصیاتی می‌گردند که به صورت نرمال فقط در مایع آمنیوتیک یافت می‌شوند. برای انجام بیشتر این آزمایشات، پزشک مقداری از مایع را با استفاده از وسیله‌ای به نام سپکولوم از واژن جمع می‌کند. پزشک این وسیله را به واژن وارد کرده و به آرامی بر دیواره‌های واژن می‌کشد. این کار به پزشک کمک می‌کند تا درون واژن را معاینه کرده و مایع را مستقیماً از واژن جمع‌آوری کند.

مدیریت پارگی زود هنگام کیسه‌ی آب در طول بارداری


پارگی زود هنگام غشای جنینی (PROM) تقریباً در هشت تا ده درصد حاملگی‌ها اتفاق می‌افتد. عوارض آن شامل دیسترس جنین، عفونت، پرولاپس بند ناف و انقباض جفت می‌باشند. روش‌های متعددی برای حل مسائل مرتبط با پاره شدن کیسه آب پیشنهاد شده اند.

تحریک زایمان

یکی از بزرگترین فاکتورهای مؤثر بر تصمیم درباره‌ی تحریک زایمان به دلیل پاره شدن کیسه‌ی آب، سن حاملگی می‌باشد. در بسیاری از مواردی که پاره شدن کیسه آب  در هفته‌ی ۳۷ یا پس از آن اتفاق می‌افتد، تحریک زایمان اولین گزینه‌ی پیشنهادی است. هرچه که PROM دیرتر اتفاق بیفتد، مدت زمان میان پارگی و زایمان کوتاه‌تر خواهد بود. مدیریت پارگی خیلی زودرس کیسه‌ی آب ( پاره شدن کیسه آب قبل از هفته‌ی ۳۷) تا حدی پیچیده‌تر است. در این صورت، پزشک باید میان خطرات زایمان زود هنگام و اثربخشی مداخلات پزشکی برای درمان عوارض این اتفاق (خطر بروز عفونت) تعادل برقرار کند. پزشکان بیان می‌کنند که تحریک زایمان پس از هفته‌ی ۳۴ بارداری آشکارا سودمند است. بین هفته‌های ۳۲ و ۳۳، تحریک زایمان تنها باید در صورتی در نظر گرفته شود که بلوغ ریوی مشاهده شده و منابع دقیق برای نگهداری و مراقبت از نوزاد زودرس موجود باشد.

جلوگیری از پارگی زود هنگام کیسه‌ی آب با دارو

در مواردی که زایمان زودرس ممکن نیست، داروهایی برای مدیریت عوامل خطر پارگی زود هنگام کیسه‌ی آب تجویز می‌شوند. این داروها شامل موارد زیر می‌باشند:

  • کورتیکواستروئیدها: یک دوره‌‌ی مصرف از کورتیکواستروئیدها (معمولا بتامتازون یا دگزامتازون که معمولاً به صورت عضلانی تزریق می‌شود) می‌تواند خطر سندرم ديسترس تنفسی، خونریزی داخل وریدی و انتروکولیت غدد لنفاوی را کاهش دهد. کورتیکواستروئیدها معمولاً تنها برای سن حاملگی ۳۲ هفته یا کمتر، تجویز می‌شوند.
  • آنتی بیوتیک‌ها: آنتی بیوتیک‌ها می‌توانند در کاهش خطر بروز عفونت و سپسیس نوزادان که با پارگی زود هنگام کیسه‌ی آب مرتبط هستند، مؤثر باشد. همچنین شواهد نشان می‌دهند که آنتی بیوتیک‌ها می‌توانند مدت زمان میان PROM و شروع زایمان را طولانی سازند.

پیش‌گیری


خانم‌ها همیشه نمی‌توانند از بروز پاره شدن کیسه‌ی آب جلوگیری کنند، اما ایجاد تغییراتی در سبک زندگی، می‌تواند ریسک این موضوع را کاهش دهد. سابقه‌ی بیماری‌های مقاربتی و سیگار کشیدن در حین حاملگی، می‌تواند ریسک بروز پاره شدن کیسه‌ی آب را افزایش دهد (می‌تواند از سیگار کشیدن پرهیز کرد). اگر خانم باردار داروهای استروئید مصرف می‌کند، پزشک را مطلع کنید. اگر دریافت این داروها برای حل مشکل دیگری ضروری نباشد، پزشک ممکن است توصیه کند که از مصرف آنها خودداری شود. انجام ورزش در طول بارداری مشکلی ندارد، اما فرد باردار باید درباره‌ی میزان فعالیت فیزیکی ایمن با پزشک خود مشورت کند. فعالیت فیزیکی شدید نیز می‌تواند باعث پاره شدن کیسه‌ی آب شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *