نامنظم بودن عادت ماهانه و عدم قاعدگی(آمنوره) زنان؛ علت و درمان

آمنوره، عدم قاعدگی، یعنی یک یا چند دوره قاعدگی از دست رفته می‌باشد. زنانی که حداقل سه دوره قاعدگی را پشت سر هم از دست داده‌اند، دچار آمنوره هستند، همانند دخترانی که تا ۱۵ سالگی آغاز قاعدگی را تجربه نکرده‌اند.

شایع‌ترین علت آمنوره (پریود نامنظم)، بارداری است. سایر علل آمنوره شامل مشکلات اندام‌های تولید مثلی یا غددی می‌باشد که به تنظیم هورمون‌ها کمک می‌کنند. درمان بستگی به علت اصلی آمنوره شما دارد. در برخی موارد، قرص‌های ضد بارداری یا سایر داروهای هورمونی می‌توانند باعث شروع دوباره دوره‌های قاعدگی شما شوند. عادت ماهانه نامنظم ناشی از اختلالات تیروئید یا هیپوفیز ممکن است با دارو درمان شود. اگر یک تومور یا انسداد ساختاری باعث این مشکل باشد، ممکن است جراحی ضروری به نظر برسد.

از تغییرات چرخه قاعدگی خود آگاه باشید و اگر دچار نگرانی هستید، با متخصص زنان و زایمان صحبت کنید. زمان دوره‌های خود را ثبت کنید. تاریخ شروع دوره خود ، مدت زمانی که طول می‌کشد و هر گونه علائم ناراحت کننده‌ای که تجربه می‌کنید را یادداشت نمایید. اگر حداقل سه دوره قاعدگی متوالی را از دست داده‌اید، یا اگر تاکنون قاعدگی نداشته‌اید و سن شما ۱۵ سال یا بیشتر است، با متخصص زنان و زایمان مشورت کنید. درمان بیماری زمینه‌ای اغلب باعث رفع آمنوره می‌شود. برخی از عوامل سبک زندگی مانند ورزش بیش از حد و یا غذای کم، می‌تواند باعث قاعدگی نامنظم یا عدم قاعدگی شود، بنابراین سعی کنید برای کار، تفریح و استراحت تعادل داشته باشید. بخش‌های استرس‌زا و درگیری‌های زندگی خود را ارزیابی کنید. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

دلیل


آمنوره ممکن است به دلایل مختلف رخ دهد. بعضی از قاعدگی‌های نامنظم در طول زندگی یک زن عادی هستند، با این حال برخی دیگر ممکن است در اثر عارضه دارو یا علامتی از یک مشکل پزشکی باشند.

آمنوره طبیعی

در طول زندگی عادی، ممکن است زن به علل طبیعی نامنظمی قاعدگی را تجربه کند، از جمله:

  • بارداری
  • شیر دادن
  • یائسگی

قرص‌های ضد بارداری

برخی از خانم‌هایی که قرص‌های ضد بارداری مصرف می‌کنند ممکن است پریود نشوند. حتی پس از متوقف کردن داروهای ضد بارداری خوراکی، ممکن است مدتی طول بکشد تا تخمک گذاری و بازگشت قاعدگی اتفاق بیفتد. داروهای پیشگیری از بارداری که تزریق یا جایگذاری می‌شوند و همچنین برخی از انواع دستگاه‌های داخل رحمی نیز ممکن است باعث پریود نامنظم شوند.

عوامل سبک زندگی

گاهی اوقات فاکتورهای شیوه زندگی، از جمله کم وزنی، ورزش بیش از حد و استرس، به ایجاد پریود نامنظم کمک می‌کنند.

عدم تعادل هورمونی

بسیاری از انواع مشکلات پزشکی می‌توانند باعث عدم تعادل هورمونی شود، از جمله:

  • (PCOS) سندرم تخمدان پلی کیستیک: PCOS باعث سطح هورمون نسبتا بالا و پایدار، به جای سطوح نوسانی قابل مشاهده در چرخه طبیعی قاعدگی می‌شود.
  • نقص عملکرد تیروئید: غده تیروئید پر کار (پرکاری تیروئید) یا غده تیروئید کم کار (کم کاری تیروئید) می‌تواند باعث بی‌نظمی قاعدگی، از جمله آمنوره شود.
  • تومور هیپوفیز: تومور غیر سرطانی (خوش خیم) در غده هیپوفیز می‌تواند با تنظیم هورمون چرخه قاعدگی در تداخل شود.
  • یائسگی زودرس: یائسگی معمولا در سن ۵۰ سالگی شروع می‌شود. اما برای برخی از زنان، ذخیره تخمک در تخمدان قبل از ۴۰ سالگی کاهش می‌یابد و قاعدگی متوقف می‌شود.

مشکلات ساختاری

مشکلات ارگان‌های جنسی نیز می‌توانند خود باعث ایجاد آمنوره شوند. مثال‌ها عبارتند از:

  • اسکار رحم: سندرم آشرمان، وضعیتی که در آن بافت زخم در پوشش رحم ایجاد می‌شود، گاهی اوقات پس از کورتاژ تشخیصی (D & C)، زایمان سزارین یا درمان فیبروم‌های رحمی رخ می‌دهد. زخم موجود در رحم مانع از شکل‌گیری و فروریزی طبیعی پوشش رحم می‌شود.
  • فقدان اندام‌های تولید مثل: گاهی اوقات مشکلاتی در هنگام رشد جنین به وجود می‌آیند که منجر به تولد دختری بدون بخش عمده‌ای از سیستم تولید مثل او مانند رحم، سرویکس یا واژن می‌شود. از آنجا که سیستم تولید مثل او به طور طبیعی رشد نکرده است، احتمالا چرخه قاعدگی نخواهد داشت.
  • اختلالات ساختاری واژن: انسداد واژن ممکن است از خونریزی قابل مشاهده در قاعدگی جلوگیری کند. ممکن است غشاء یا دیواره‌ای در واژن وجود داشته باشد که خروج خون از رحم و سرویکس را متوقف می‌کند.

عوامل خطر


عواملي كه ممكن است احتمال قاعدگی نامنظم را افزايش دهند می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

  • سابقه خانوادگی: اگر دیگر زنان خانواده تجربه امنوره داشته اند، فرد ممکن است مستعد ابتلا به این مشکل باشد.
  • اختلال در غذا خوردن: اگر زن دارای اختلالات غذا خوردن، مانند بی‌اشتهایی یا بولیمیا باشد، در معرض خطر ابتلا به آمنوره خواهد بود.
  • تمرینات ورزشی: تمرینات شدید ورزشی می‌تواند خطر آمنوره را افزایش دهد.

علائم


نشانه اصلی آمنوره، عدم وجود دوره قاعدگی است. بسته به علت آمنوره، زن ممکن است علائم یا نشانه‌های دیگری همراه با فقدان پریود داشته باشد، از جمله:

  • ترشح شیر مانند از نوک پستان
  • ریزش مو
  • سردرد
  • تغییرات دید
  • موهای زائد در صورت
  • درد لگن
  • آکنه

عوارض


عوارض پریود نامنظم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • ناباروری: اگر زن تخمک گذاری و دوره قاعدگی نداشته باشد، نمی‌تواند باردار شود.
  • پوکی استخوان: اگر آمنوره ناشی از سطوح پایین استروژن باشد، زن ممکن است در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان و ضعیف شدن استخوان‌ها نیز باشد.

تشخیص


پزشک برای بررسی مشکلات مربوط به اندام‌های جنسی زن معاینه لگن را انجام خواهد داد. اگر زنی هرگز دوره قاعدگی نداشته باشد، پزشک ممکن است سینه‌ها و دستگاه تناسلی او را بررسی کند تا ببیند آیا تغییرات طبیعی بلوغ را تجربه می‌کند یا خیر.

قاعدگی نامنظم می‌تواند علامتی از یک مجموعه مشکلات هورمونی پیچیده باشد. پیدا کردن علت اصلی می‌تواند زمان‌بر باشد و ممکن است نیاز به بیش از یک نوع آزمایش داشته باشد.

آزمایش‌های مختلفی ممکن است ضروری باشد، از جمله:

  • تست بارداری: این تست احتمالا اولین آزمایشی است که پزشک پیشنهاد می‌کند تا احتمال بارداری را رد یا تأیید کند.
  • تست عملکرد تیروئید: اندازه گیری مقدار هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH) در خون می‌تواند تعیین کند که آیا تیروئید زن به درستی کار می‌کند.
  • تست عملکرد تخمدان: اندازه‌گیری مقدار هورمون تحریک کننده فولیکول (FSH) در خون زن می‌تواند تعیین کند که آیا تخمدان او به درستی عمل می‌کند.
  • آزمایش پرولاکتین: سطوح پایین هورمون پرولاکتین ممکن است نشانه تومور غده هیپوفیز باشد.
  • آزمایش هورمون مردانه: اگر زن دچار افزایش موهای صورت و صدای بم باشد، پزشک ممکن است به بررسی میزان هورمون‌های مردانه در خون او بپردازد.

بسته به علائم و نشانه‌های بیمار و نتیجه هر آزمایش خونی که انجام می‌دهد، پزشک ممکن است یک یا چند آزمایش تصویربرداری، از جمله سونوگرافی، توموگرافی کامپیوتری (CT)، تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) را نیز توصیه نماید.

اگر تست‌های دیگر علت خاصی را نشان ندهند، پزشک ممکن است هیستروسکوپی را توصیه کند. آزمایشی که در آن یک دوربین باریک و روشن برای مشاهده داخل رحم از واژن و دهانه رحم عبور می‌کند.

درمان


درمان آمنوره اولیه

آمنوره اولیه ناشی از بلوغ دیررس معمولا نیازی به درمان ندارد. این وضعیت به خودی خود برطرف می‌شود.

برای عدم قاعدگی اولیه ناشی از ناهنجاری‌های ژنتیکی، درمان بستگی به مشکل دارد. به عنوان مثال، اگر تخمدان‌ها به درستی عمل نکنند، ممکن است زن هورمون‌های تکمیلی تخمدان دریافت کند. این مکمل‌ها باعث می‌شوند که خصوصیات جنسی ثانویه مانند سینه‌ها و موهای ناحیه شرمگاهی رشد طبیعی داشته باشند.

اگر آمنوره ناشی از یک مشکل ساختاری باشد، جراحی معمولا ضروری است. به عنوان مثال، اگر واژن دهانه ورودی نداشته باشد، میتواند با جراحی اصلاح شود.

درمان آمنوره ثانویه

آمنوره ثانویه ممکن است به دلیل یائسگی یا هیسترکتومی اتفاق بیفتد. در این حالت، پزشک دارو تجویز می‌کند. داروها به پیشگیری از عوارض ناشی از سطوح پایین استروژن کمک می‌کنند.

برای سایر انواع آمنوره ثانویه، درمان بستگی به علت دارد.

  • استرس: پزشک ممکن است بیمار را به شرکت در یک دوره مدیریت استرس توصیه کند.
  • چاقی: پزشک یک رژیم غذایی و برنامه ورزشی را برای کمک به کاهش وزن بیمار و بهبود تناسب کلی بدن ارائه خواهد کرد.
  • تمرینات ورزشی بیش از حد: پزشک یک برنامه متعادل‌تر را توصیه خواهد کرد. این امر به شروع دوباره چرخه قاعدگی طبیعی کمک می‌کند.
  • عدم تعادل هورمون: پزشک ممکن است هورمون‌های مكمل را تجویز كند.
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک: درمان‌های متعدد پزشکی می‌توانند به تنظیم دوره‌های قاعدگی کمک کند. این درمان‌ها شامل متفورمین، کلومیفن و مصرف چرخه‌ای از هورمون‌های زنانه می‌باشد.
  • تومورهای موجود در تخمدان، رحم یا غده هیپوفیز: درمان به نوع و محل کیست‌ها یا تومورها بستگی دارد. گاهی جراحی لازم است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *