مزایا و عوارض هیسترکتومی (برداشتن و خارج کردن رحم)

هیسترکتومی عمل خارج‌ کردن رحم از تخمدان، لوله‌های فالوپ و واژن فوقانی و همچنین از رگ‌های خونی و بافت همبند است که از آن پشتیبانی می‌کنند. در هیسترکتومی جزئی فقط رحم برداشته می‌شود و گردنه رحم دست‌ نخورده باقی می‌ماند اما در هیسترکتومی کلی هم رحم و هم گردنه رحم درآورده می‌شوند. هنگام انجام عمل هیسترکتومی کلی جراح شما همچنین ممکن است تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپ را نیز بردارد.

جراحی هیسترکتومی برای از بین بردن درد و ناراحتی‌های مختلف ناشی از بیماری‌ها انجام می‌شود. هیسترکتومی به‌ عنوان اولین و تنها راه‌ حل برای درمان زنان با مشکلات خاص شناخته‌ شده است. با این حال امروزه ممکن است گزینه‌های دیگری نیز وجود داشته باشد. از آنجایی که هیسترکتومی جراحی سنگین و نتیجه‌اش دائمی است و هر زن دارای سابقه پزشکی متفاوتی است، مشورت با متخصص زنان و زایمان درباره‌ی مزایا و معایب هیسترکتومی در موارد خاص اهمیت دارد. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

انواع


در حال حاضر انواع روش‌های جراحی هیسترکتومی وجود دارد. روش جراحی ایده آل برای هر زن بستگی به وضعیت پزشکی خاص او دارد.

  • هیسترکتومی واژن روش جراحی خارج کردن رحم از طریق واژن است.
  • هیسترکتومی شکمی روش جراحی است که از طریق برش روی شکم بیمار رحم را خارج می‌کنند.
  • هیسترکتومی لاپاراسکوپی که رحم توسط چندین برش کوچک روی شکم برداشته می‌شود.

کاربردهای هیسترکتومی


هیسترکتومی درمان بسیاری از مشکلات ژنیکولوژی زنان است از جمله:

مشکل فیبروید رحم

بسیاری از هیسترکتومی ها برای درمان دائمی فیبروم رحم انجام می‌شود. فیبروم رحم تومورهای خوش‌خیم در رحم هستند و می‌توانند باعث خونریزی مداوم، کم‌ خونی، درد لگن، درد در هنگام مقاربت و فشار مثانه شوند. اگر بیمار فیبروم بزرگ داشته باشد ممکن است به هیسترکتومی شکمی نیاز داشته باشد.

آندومتریوز

اندومتریوز هنگامی رخ می‌دهد که بافت رحم بیمار (اندومتریوم) شامل تخمدان، لوله‌های فالوپ و سایر اندام‌ها خارج از رحم رشد می‌کند.
اکثر زنان مبتلابه آندومتریوز نیاز به هیسترکتومی شکمی دارند اما گاهی انجام هیسترکتومی واژن نیز مؤثر است.

سرطان رحم

اگر خانم مبتلابه سرطان رحم، گردنه رحم، اندومتریوز یا تخمدان باشد احتمالاً پزشک هیسترکتومی را برای درمان توصیه می‌کند. در اغلب موارد هیسترکتومی شکمی در طی درمان سرطان تخمدان انجام می‌شود اما گاهی هیسترکتومی واژن ممکن است برای زنان مبتلا به سرطان دهانه رحم یا سرطان آندومتر مناسب‌تر باشد.

افتادگی رحم

هنگامی که بافت‌ها و رباط‌های حمایت‌ شده از لگن کشیده یا ضعیف می‌شوند رحم به سمت واژن افتادگی پیدا می‌کند و باعث ایجاد بی‌اختیاری ادرار، فشار لگن یا مشکل دفع می‌شود. برداشتن رحم با هیسترکتومی و آرام‌سازی لگن ممکن است این علائم را از بین ببرد.

خونریزی غیرطبیعی واژن

هنگامی که دارو یا روش جراحی کم‌تر تهاجمی، قاعدگی نامنظم را کنترل نمی‌کند و قاعدگی شدید و بسیار طولانی است جراحی هیسترکتومی می‌تواند مشکل را حل کند.

لگن درد مزمن

اگر زن دارای لگن درد مزمن ناشی از مشکل رحم باشد، عمل برداشتن رحم ممکن است به درمان کمک کند اما در این مورد هیسترکتومی تنها به‌عنوان آخرین راه‌ حل استفاده می‌شود. درد مزمن لگن می‌تواند علل متعددی داشته باشد بنابراین تشخیص دقیق علت قبل از جراحی هیسترکتومی برای درمان مناسب ضروری است.

اقدامات قبل از عمل هیسترکتومی


به یاد داشته باشید که به‌عنوان یک قاعده کلی قبل از هر نوع هیسترکتومی زنان باید آزمایشات زیر را برای انتخاب روش مطلوب عمل برداشتن رحم داشته باشند:

  • آزمایش کامل لگن از جمله معاینه تخمدان‌ها و رحم
  • پاپ اسمیر
  • اولتراسوند لگن نیز ممکن است بسته به آن‌چه پزشک در معاینه پیدا می‌کند لازم باشد.
  • تصمیم در مورد این‌ که آیا تخمدان‌ها در زمان هیسترکتومی برداشته شوند یا خیر.
  • شمارش کامل خون و در صورت وجود کم‌خونی تلاش برای درمان

در زن مبتلا به لگن درد یا خونریزی یک دوره درمان با دارو قبل از انجام هیسترکتومی در نظر گرفته می‌شود.

روش درمان



بیمار ممکن است بیهوشی عمومی داشته باشد بنابراین او برای عمل جراحی بیدار نخواهد بود. در مواردی بیمار ممکن است بی‌حسی نخاعی (بی‌حسی موضعی) را با داروهایی که موجب خواب‌آلودگی او می‌شوند انتخاب کند یا در طول جراحی عمل برداشتن رحم، هوشیار باشد. بیمار به پشت در موقعیتی شبیه به آزمایش پاپ اسمیر دراز می‌کشد. بیمار ممکن است یک کاتتر ادراری برای خالی کردن مثانه خود داشته باشد. قبل از جراحی خارج کردن رحم محل جراحی برداشتن رحم را با استریل تمیز می‌شود. برای انجام هیسترکتومی:

  • جراح در داخل واژن بیمار برش ایجاد می‌کند تا وارد رحم شود.
  • با استفاده از ابزارهای بلند جراح رگ‌های خونی رحم را خم می‌کند و رحم بیمار را از بافت همبند، تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپی جدا می‌کند.
  • رحم بیمار از طریق واژن برداشته می‌شود و بخیه‌های قابل جذب برای کنترل خونریزی داخل لگن استفاده می‌شوند.

جراح ممکن است به‌ جز در موارد مشکوک سرطان رحم، رحم بزرگ‌ شده را به قطعات کوچک‌تر برش دهد و آن را خارج کند. اندومتریوز حاد یا بافت اسکار (چسبندگی لگن) ممکن است جراح را مجبور کند که در حین عمل جراحی خارج کردن، رحم را به روش هیسترکتومی شکمی تغییر دهد.

بهبودی


پس از جراحی خارج کردن رحم، بیمار در اتاق ریکاوری برای چند ساعت می‌ماند و بستری در بیمارستان نیز احتمالاً از یک تا دو روز طولانی‌تر خواهد بود. بیمار داروهایی را برای جلوگیری از درد و عفونت مصرف خواهد کرد. گروه مراقبت‌های بهداشتی او را تشویق می‌کند تا به‌ محض این‌که بتواند بلند شود و حرکت کند. داشتن ترشحات خونی از واژن برای چند روز تا چند هفته پس از هیسترکتومی طبیعی است ، بنابراین بیمار بایستی از پدهای بهداشتی استفاده کند. دوره‌ی بهبودی پس از عمل هیسترکتومی واژن از هیسترکتومی شکمی کوتاه‌تر است و درد کمتری نیز دارد. بازیابی کامل ممکن است سه تا چهار هفته طول بکشد. حتی اگر زن احساس کند که کاملاً بهبود یافته و به حالت عادی بازگشته هرگز نیاید اجسام سنگین بیش از ۹ کیلوگرم بلند کند و تا شش هفته پس از عمل جراحی مقاربت واژن نداشته باشد. اگر دچار درد شدید یا تهوع، استفراغ و خونریزی شدیدتر از دوره قاعدگی است نیز باید به پزشک مراجعه کند.

نتایج

پس از هیسترکتومی بیمار دیگر دوره قاعدگی نخواهد داشت و قادر به باردار شدن نخواهد بود. اگر تخمدان او نیز برداشته شود سریعاً بعد از عمل برداشتن رحم دچار یائسگی  می‌شود که به آن یائسگی ناشی از جراحی می‌گویند. اگر بیمار پس از هیسترکتومی دچار یائسگی ناشی از جراحی شود باید داروهای جایگزین هورمونی مصرف کند. ممکن است علائمی مانند خشکی واژن، گرگرفتگی و تعریق شبانه نیز ظاهر شود. اگر بیمار نیاز به درمان داشته باشد پزشک می‌تواند داروهای درمان این علائم را برایش تجویز کند. اگر تخمدان‌ها در طول عمل جراحی برداشته نشوند و او قبل از عمل جراحی خارج کردن رحم، هنوز قاعده می‌شده است تخمدان‌های او به تولید هورمون‌ها و تخمک‌گذاری ادامه می‌دهند تا زمانی که فرد یائسه شود.

عوارض هیسترکتومی


اگرچه هیسترکتومی به‌ طور کلی روشی ایمن است اما هر جراحی دارای خطراتی است. عوارض خارج کردن رحم عبارت‌اند از:

  • خونریزی شدید
  • ایجاد لخته‌های خونی در پاها یا ریه‌ها
  • عفونت
  • آسیب به اندام‌های اطراف
  • واکنش نامطلوب به بیهوشی

عوارض خارج کردن رحم در زنان چاق یا با فشارخون بالا نیز وجود دارد. در حین هیسترکتومی واژن خطر آسیب به سایر اندام‌های لگن و شکم از جمله مثانه و روده وجود دارد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *