عوارض و خطرات چاقی و اضافه وزن در بارداری

زنان چاق بیشتر در معرض سقط جنین، مسمومیت بارداری (اکلامپسی)، دیابت حاملگی و فشار خون بالا هستند. زنان دارای اضافه وزن و چاقی نسبت به زنان دارای وزن طبیعی، زایمان طولانی‌تری دارند. ممکن است تحت نظر گرفتن نوزاد حین زایمان دشوارتر باشد. به همین علت، چاقی در دوران بارداری احتمال زایمان به روش سزارین را افزایش می‌دهد. اگر زایمان سزارین مورد نیاز باشد، خطر ابتلا به عفونت، خونریزی و سایر عوارض برای زن چاق بیشتر از زنان دارای وزن طبیعی است. با وجود این خطرات، اگر چاق هستید، می‌توانید بارداری سالم داشته باشید. این امر تنها مستلزم مدیریت دقیق وزن، توجه به رژیم غذایی و ورزش، مراقبت‌های پیش از زایمان منظم برای تحت نظر گرفتن عوارض، و در نظر گرفتن ملاحظات خاص مراحل بارداری، زایمان و وضع حمل شماست.

هرچه وزن شما بیشتر باشد، احتمال ابتلای شما به عوارض بارداری بیش‌تر است. اما مواردی وجود دارد که می‌توانید قبل و در حین دوران بارداری انجام دهید تا به شما در داشتن یک کودک سالم کمک کند. کاهش وزن قبل از باردار شدن بهترین راه برای کاهش خطر ابتلا به چاقی است. حتی کاهش مقادیر کمی از وزن (۵ تا ۷% وزن کنونی شما، یا حدود ۱۰-۲۰ پوند) می‌تواند سلامت کلی شما را بهبود بخشد و راه را برای بارداری سالم‌تر هموارتر کند. اگر شما باردار هستید، متخصص زنان و زایمان در هر ویزیت قبل از زایمان وزن شما و رشد کودک را ارزیابی می‌کند. اگر شما به وزن کمتری از آنچه در دستورالعمل‌ها توصیه شده دست یابید و اگر کودک شما به خوبی رشد کرده باشد، نیازی به افزایش وزن برای رسیدن به دستورالعمل‌ها ندارید. اگر کودک شما رشد خوبی ندارد، ممکن است نیاز باشد تغییراتی در برنامه رژیم غذایی یا ورزشی شما ایجاد شود. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

اضافه وزن مجاز در بارداری


داشتن اضافه وزن مبتنی بر شاخص توده بدنی قبل از بارداری است (که BMI نیز نامیده می‌شود). شاخص توده بدنی محاسبه شده بر اساس قد و وزن هر فرد است:

  • اگر زن باردار اضافه وزن داشته باشد، به این معنی است که شاخص توده بدنی او قبل از بارداری ۲۵ تا ۹/۲۹ بوده است. اضافه وزن به این معناست که زن دارای وزن بیش از حد است که این وزن اضافی به عضلات، استخوان، چربی و آب بدن او بستگی دارد.
  • توصیه می‌شود که زن در پایان بارداری خود به وزنی حدود ۱۵ تا ۲۵ پوند برسد یا تقریبا ۲ تا ۳ پوند در ماه در سه ماهه دوم و سوم بارداری وزن اضافه کند.
  • اگر زن چاق باشد، شاخص توده بدنی او قبل از بارداری ۳۰ یا بالاتر است. چاقی به این معنی است که زن دارای مقدار زیادی چربی بدن است. به این زنان توصیه می‌شود فقط در حدود ۱۱ تا ۲۰ پوند در دوران بارداری اضافه کنند.

عوارض چاقی و اضافه وزن برای مادر


قبل از بارداری، اگر زن دارای اضافه وزن یا چاقی باشد، احتمال دارد بیشتر از زنان با وزن سالم مشکلات باردار شدن (ناباروری نیز نامیده می‌شود) داشته باشد. چاقی می‌تواند بر نوع خاصی از درمان ناباروری که لقاح خارج از بدن (یا آی وی اف) نامیده می‌شود نیز تاثیر بگذارد.

اگر زن در دوران بارداری دارای اضافه وزن یا چاقی باشد، بیشتر احتمال دارد که به عوارض زیر دچار شود:

  • فشار خون بالا، مسمومیت بارداری و مشکلات لخته شدن خون.
  • دیابت بارداری: این بیماری نوعی دیابت است که برخی از زنان در دوران بارداری به آن مبتلا می‌شوند. دیابت هنگامی اتفاق می‌افتد که بدن مقدار زیادی قند (که گلوکز نیز نامیده می‌شود) را در خون دارد.
  • موجب عقب افتادن تقویم بارداری زن و مشکلاتی در حین وضع حمل و تولد نوزاد از جمله مشکلات بیهوشی (درد درمانی) می‌شود. همچنین ممکن است زنان مبتلا به چاقی پس از زایمان به بستری شدن طولانی‌تری نسبت به زنان با وزن سالم‌تر نیاز داشته باشند.
  • زایمان سزارین: این روش نوعی عمل جراحی است که در آن کودک از طریق برشی که پزشک در شکم و رحم مادر (بطن) ایجاد می‌کند، متولد می‌شود. اگر مادر چاق باشد در چنین عملی بیشتر در معرض عوارض مربوط به بخش c ازجمله ابتلا به عفونت یا خونریزی بیش از حد قرار دارد.
  • سقط جنین یا مرده زایی: سقط جنین زمانی است که یک کودک قبل از هفته ۲۰ام بارداری در رحم می‌‌میرد. مرده زایی هنگامی است که نوزاد پس از ۲۰ هفته بارداری در رحم مادر می‌میرد.
  • مشکل از دست دادن وزن ایجاد شده هنگام بارداری پس از زایمان

اگر زن چاق باشد احتمال بیشتری دارد که به عوارض دیگری از جمله موارد زیر مبتلا شود:

  • عفونت‌های بارداری مانند عفونت‌های دستگاه ادراری
  • اختلال خواب که آپنه انسدادی خواب نامیده می‌شود. این عارضه زمانی اتفاق می‌افتد که نفس کشیدن مادر در حالی که خواب است، متوقف می‌شود.
  • یک مشکل لخته خون خطرناک به نام ترومبوآمبولی وریدی (که VTE نیز نامیده می‌شود). این مشکل زمانی اتفاق می‌افتد که یک لخته خون می‌شکند و از طریق خون زن به اندام‌هایی مانند مغز، ریه‌ها و قلب منتقل می‌شود. این پدیده می‌تواند منجر به سکته مغزی یا حمله قلبی شود.
  • زایمان زودرس، وضع حمل طولانی‌تر و نیاز به القاء زایمان: القاء زایمان به شرایطی می‌گویند که پزشک برای آغاز شدن وضع حمل، به زن دارو می‌دهد یا کیسه آب را پاره می‌کند.
  • مشکلات شیردهی

عوارض چاقی مادر بر نوزاد


اگر مادر در دوران بارداری اضافه وزن یا چاقی داشته باشد، بیشتر احتمال دارد که نوزاد او یکی از شرایط زیر را داشته باشد:

  • زایمان زودرس: به تولدی که قبل از ۳۷ هفته کامل بارداری اتفاق می‌افتد، زایمان زودرس گویند. این زمان برای تولد نوزاد خیلی زود است و می‌تواند مشکلات سلامتی جدی برای کودک ایجاد کند.
  • نقص‌های مادرزادی، از جمله نقص لوله عصبی (تحت عنوان NTDs). NTDs از نقایص مادرزادی مغز و ستون فقرات است. یک نقص مادرزادی نوعی شرایط مربوط به سلامتی است که نوزاد در هنگام تولد به آن مبتلا است. نقایص مادرزادی، شکل یا عملکرد یک یا چند قسمت بدن را تغییر می‌دهند. این نقایص می‌توانند مشکلاتی در بهداشت عمومی، چگونگی رشد یا عملکرد بدن ایجاد کنند. ممکن است تشخیص نقص‌های مادرزادی در دوران بارداری حتی با وجود آزمایشات قبل از زایمان مانند سونوگرافی برای پزشک دشوار باشد.
  • ماکروزومی (که بزرگی جثه یا LGA نیز نامیده می‌شود). این عارضه بدان معنی است که کودک هنگام تولد بیش از ۹ پوند، ۱۵ اونس (۴،۵۰۰ گرم) وزن دارد. هنگامی که یک کودک بزرگ جثه است، می‌تواند به عوارض هنگام تولد و زایمان از جمله آسیب به نوزاد، دچار شود. همچنین شانس مادر را برای نیاز به بخش c افزایش می‌دهد.
  • ابتلا نوزاد به دیابت، بیماری قلبی و چاقی در مراحل بعدی زندگی

اقدامات و مراقبت‌های لازم برای کنترل چاقی قبل از بارداری


چکاپ کامل قبل از بارداری یک چکاپ پزشکی است که زن پیش از اقدام به بارداری دریافت می‌کند. پزشک می‌تواند در یافتن روش‌های تغذیه سالم و حفظ فعالیت جسمی برای کمک به کنترل وزن زن به او راهنمایی کند. کاهش وزن پیش از بارداری برای مادر و کودک مفید است. اگر زن به روش جراحی برای کاهش وزن فکر می‌کند باید قبل از حاملگی در مورد گزینه‌های پیش رو و مدت زمان استراحت مورد نیاز پس جراحی برای اقدام به بارداری با پزشک مشورت کند.

آزمایش‌ها و مراقبت‌ها برای کنترل چاقی در بارداری


اگر زن چاق باشد، پزشک بارداری او را دقیقا بررسی خواهد کرد. بسته به شرایط، پزشک ممکن است انجام اقدامات زیر را توصیه کند:

انجام آزمایش اولیه دیابت حاملگی

برای زنانی که به طور متوسط در معرض خطر ابتلا به دیابت بارداری قرار دارند، نوعی آزمایش غربالگری تحت عنوان تست چالش گلوکز در هفته ۲۴ تا ۲۸ بارداری انجام می‌شود. اگر زن چاق باشد، ممکن است دکتر آزمایش غربالگری را زودتر توصیه کند.

سونوگرافی جنینی

سونوگرافی جنینی معمولا بین هفته‌های ۱۸ تا ۲۰ بارداری برای ارزیابی رشد و تکامل نوزاد مورد استفاده قرار می‌گیرد. از آنجایی که امواج اولتراسوند به راحتی به بافت چربی شکم نفوذ نمی‌کنند، لذا چاقی در دوران بارداری می‌تواند در اثربخشی سونوگرافی جنین تداخل ایجاد کند. اگر آزمایش چند هفته بعد انجام شود، مانند بین ۲۰ تا ۲۲ هفته بارداری، نتایج سونوگرافی ممکن است دقیق‎تر باشد.

اکوکاردیوگرافی جنینی

پزشک ممکن است نوعی سونوگرافی جنین که تصویری دقیق از قلب نوزاد (اکوکاردیوگرافی جنین) را بین هفته‌های ۲۲ و ۲۴ حاملگی ارائه می‌دهد، توصیه کند. این آزمون برای رد یا تایید نقص مادرزادی قلبی است.

در دوران بارداری، این موارد را برای کمک به حفظ سلامت مادر و نوزاد انجام دهید.

  • در مورد چگونگی افزایش وزن در دوران بارداری با پزشک مشورت کنید. اگر زن اضافه وزن داشته باشد، او باید در طول حاملگی حدود ۱۵ تا ۲۵ پوند وزن اضافه کند. اگر چاق باشد، محدوده وزنی مورد هدف او از ۱۱ تا ۲۰ پوند است.
  • خوردن غذاهای سالم: برای کمک به زن در برنامه‌ریزی غذایی به پزشک مراجعه کنید.
  • رژیم نگیرید: بعضی از رژیم‌ها ممکن است مواد مغذی را که کودک برای رشد و تکامل به آن نیاز دارد، کاهش دهند. در دوران بارداری سعی نکنید وزن خود را ثابت نگه دارید یا وزن کم کنید.

هر روز فعالیت روزانه انجام دهید. با پزشک در مورد فعالیت‌هایی که برای زنان باردار ضرری ندارد، صحبت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *