علت، علائم و درمان حاملگی پوچ یا بارداری بدون جنین

تخمک ناکام ( یا باروری بدون جنین) یا همان حاملگی پوچ به وضعیتی گفته می‌شود که یک تخمک بارور (لینک به مقاله مراحل لقاح) به دیواره‌ی رحم چسبیده است اما رشد نمی‌کند و تبدیل به جنین نمی‌شود. سلولها برای تشکیل کیسه‌ی بارداری تکثیر می‌شوند اما خود جنین رشدی ندارد. بارداری پوچ در سه‌ماهه اول بارداری (لینک به مقاله تقویم بارداری)  و معمولا قبل از این که خود زن بداند باردار شده است، رخ می‌دهد. معمولا وجود میزان بسیار بالای اختلالات کروموزومی موجب می‌شود که بدن زن به طور طبیعی، جنین را سقط کند.  حاملگی پوچ بسیار شایع است و یکی از شایع‌ترین علل سقط جنین در زنان (لینک به مقاله سقط جنین) محسوب می‌شود، و شما کار زیادی برای پیشگیری از بروز آن نمی‌توانید بکنید. در واقع این موضوع راهی است که بدن بهترین تخمک بالغ و اسپرم را با هم متصل کند تا شما سالم‌ترین بارداری ممکن را داشته باشید و در واقع این یکی از ارزیابی‌ها و غربالگری‌های خود بدن برای داشتن جنین سالم و متعادل است.

بارداری پوچ در بسیاری از موارد نیازی به اقدامات درمانی ندارد چرا که بدن زن به طور طبیعی جنین را سقط (لینک به مقاله سقط جنین) می‌کند و یا تخمک بارور شده توسط بافت بدن جذب می‌شود. اما اگر در نتایج سونوگرافی (لینک به مقاله سونوگرافی) دیده شود که کیسه جنین، خالی است، معمولا متخصص زنان انجام کورتاژ (لینک به مقاله کورتاژ) یا عمل ERPC  (تخلیه رحم) را تجویز می‌کند تا طی آن، کیسه‌ی خالی از درون رحم خارج شود. همچنین ممکن است پزشک پیشنهاد دهد که مدتی صبر کنید تا سقط جنین به طور طبیعی اتفاق بیفتد.  بعد از سقط جنین، ممکن است متخصص زنان و زایمان به شما توصیه کن که تا تلاش بعدی برای باردار شدن (لینک به مقاله باردارشدن) حداقل به اندازه یک تا سه دوره‌ی قاعدگی، صبر کنید. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با شماره‌های متخصص زنان و زایمان  تماس بگیرید.

علل


سقط جنین (لینک به سقط جنین)  یک تخمک ناکام مانند بسیاری دیگر از سقط جنین‌ها، بر اثر اختلالات کروموزومی است که به خاطر کیفیت پایین تخمک یا اسپرم ایجاد می‌شود. همچنین ممکن است سلول‌های تشکیل دهنده رویان به شکلی غیرطبیعی در حال تقسیم سلولی و تکثیر باشند. در این حالت بدن زن به طور طبیعی، بارداری را متوقف می‌کند چرا که این اختلال را تشخیص می‌دهد. این موضوع هیچ ارتباطی با کارهایی که مادر انجام داده یا نداده است، ندارد و در واقع مادر کاری برای پیشگیری از این وضعیت نمی‌تواند بکند. اغلب مادران تنها یک‌بار دچار بارداری پوچ می‌شوند و در ادامه بارداری موفقی خواهند داشت.

علائم


ممکن است بیمار علائم بارداری (لینک به علائم بارداری) مانند عقب افتادن پریود یا حتی تست مثبت بارداری را داشته باشد. اما در ادامه علائم سقط جنین بروز (لینک به سقط جنین) می‌کنند. این علائم عبارتند از :

ممکن است با وجود بروز این علائم زن همچنان حس کند که باردار است و این موضوع به خاطر این است که تا مدتی پس از متوقف شدن رشد جنین، هورمون‌های بدن زن همچنان بالا هستند. بنابراین رشد جنین متوقف شده یا به اصطلاح حاملگی پوچ رخ داده اما جواب تست بارداری که بر اساس سطح هورمون‌های بدن است، مثبت نشان داده می‌شود.

تشخیص


در موارد بروز حاملگی پوچ، نتایج اولیه آزمایش بارداری نشان‌دهنده باردار بودن و پیشروی آن است. این موضوع بدین خاطر است هورمون HCG که توسط جفت تولید می‌شود، همچنان در خون وجود دارد و میزان آن بالا است چرا که جفت، بر خلاف جنین، در حال رشد کردن است.
در صورتی که پزشک حدس بزند، سقط جنین رخ داده است، برای بررسی وضعیت بارداری انجام سونوگرافی (لینک به سونوگرافی) تجویز می‌شود. در صورتی که بارداری از نوع پوچ باشد، کیسه‌ی بارداری موجود است اما درون آن خالی است. در حالت طبیعی، در حدود هفته‌ی ششم بارداری، می‌توان جنین را درون کیسه دید.
در صورتی که نتایج سونوگرافی معمولی قابل استناد نباشند، از روش سونوگرافی واژینال استفاده می‌شود که در آن دستگاه سونوگرافی وارد واژن می‌شود.  البته اغلب پزشکان انجام سونوگرافی معمولی را تجویز می‌کنند و سپس سونوگرافی را ۱۰ روز بعد تکرار می‌کنند تا ببینند بارداری در حال پیشروی هست یا خیر.

درمان



اگر پزشک تشخیص داده که شما وضعیت حاملگی پوچ را دارید، باید در مورد قدم بعدی با او مشورت کنید. برخی از زنان باید عمل اتساع و کورتاژ (لینک به مقاله کورتاژ) را انجام دهند. در این عمل جراحی، دهانه رحم اتساع داده می‌شود و محتویات رحم خارج می‌شود.  از آنجایی که در این عمل تمامی بافت داخل رحم یکباره برداشته می‌شود، این کار به لحاظ فیزیکی و روحی برای مادر بهتر است.  همچنین ممکن است بیمار از متخصص آزمایشگاه بخواهد که جنین سقط شده را آزمایش کند تا علت سقط مشخص شود.
استفاده از داروی میزوپروسترول نیز روش دیگری برای سقط جنین است. البته چندین روز طول می‌کشد که بدن، تمامی بافت را از بدن خارج کند. با استفاده از این دارو ممکن است بیمار خونریزی بیشتری داشته باشد. هر دوی این روش‌ها با درد و دلپیچه همراه هستند که البته می‌توان آن را با دارو کنترل کرد. سایر زنان ترجیح می‌دهند که عمل جراحی یا درمان پزشکی انجام ندهند. آن‌ها به بدن خود اجازه می‌دهند که بافت جنین را دفع کند. این تصمیم کاملا شخصی است اما می‌توانید در این مورد با پزشک مشورت کنید.

بارداری مجدد


برخی از پزشکان توصیه می‌کنند که قبل از اقدام مجدد برای باردار شدن (لینک به باردار شدن) تا زمانی صبر کنید که یک دوره پریود شما بگذرد. معمولا پریود بعدی بین ۴ تا ۶ هفته بعد از سقط جنین، ایجاد می‌شود.  در این مدت زمان شما باید از قرص‌های ضدبارداری (لینک به مقاله قرص ضدبارداری) استفاده کنید چرا که تخمک‌گذاری مجدد ممکن است ظرف دو هفته اتفاق بیافتد.
برخی از مطالعات نشان داده‌اند زنانی که ظرف ۶ ماه بعد از سقط جنین قبلی، مجددا باردار می‌شوند، شانس بالایی در داشتن بارداری سالم دارند. این زنان در مقایسه با زنانی که ۶ تا ۱۲ ماه بعد مجددا باردار شده‌اند، آمار کمتری در بروز مجدد سقط جنین یا بارداری خارج از رحم (لینک به مقاله حاملگی خارج از رحم) دارند. هرچند ممکن است بدن زن به لحاظ فیزیکی آمادگی بارداری مجدد را داشته باشد، اما ممکن است او به لحاظ روحی آماده نباشد. هر یک از زنان با مسئله‌ی سقط جنین به شیوه متفاوتی برخورد می‌کنند و برای برخی زنان چندین ماه طول می‌کشد تا مجددا آمادگی بارداری را داشته باشند. بهترین راه برای افزایش احتمال بارداری موفق این است که:

  •  رژیم غذایی مخصوص برای افزایش باروری داشته باشید.
  • ۵ روز در هفته و هر بار به مدت ۳۰ دقیقه ورزش کنید.
  • مولتی‌ویتامین کامل مصرف کنید.
  • برای افزایش سلامت تخمک‌ها (یا اسپرم‌ها در مرد)، داروهای مکمل مورد نیاز را مصرف کنید.
  •  با افزایش سلامت و بهداشت واژن و مجرای ادراری، محیطی سالم برای لقاح فراهم کنید.
  •  توجه کنید که بدن شما تعادل هورمونی داشته باشد.

آیا سابقه ابتلا به حاملگی پوچ،احتمال بروز مجدد آن را افزایش می‌دهد؟

 

 


 

خیر. هرچند همه‌ی زنان در مورد احتمال بروز سقط جنین دیگر نگران می‌شوند، اما متخصصین باروری عقیده دارند که سقط جنین در اوایل بارداری نمی‌تواند نشانه‌ی وجود هیچ مشکلی در باروری زوج باشد.  بسیاری از متخصصین تا بروز ۲ یا ۳ بار سقط جنین مکرر صبر می‌کنند و تنها پس از این زمان است که برای ارزیابی بیشتر وضعیت زوج، انجام آزمایش خون و تست ژنتیک را تجویز می‌کنند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *