تکان خوردن، حرکات و لگد زدن جنین در شکم مادر

یکی از حساس‌ترین و هیجان‌انگیزترین لحظات دوران بارداری زمانی است که برای اولین بار حرکت جنین را در شکم خود احساس می‌کنید. بسیار جالب است که فکر کنید کودکتان دارد در شکم شما حرکت می‌‌کند و شاید با خود فکر کنید چرا کودکتان تکان می‌خورد یا چه کاری می‌کند. شما احتمالاً بین هفته‌ی ۱۸ تا ۲۰ بارداری برای اولین بار چیزی را در شکم خود حس می‌کنید اگر این اولین باری است که باردار می‌شوید، احتمالاً کمی بیشتر طول می‌کشد که متوجه شوید همان لرزش‌های کوچک داخل شکم، در واقع حرکات جنین هستند جنین معمولاً در واکنش به چیزهایی که در اطراف او رخ می‌دهد، تکان می‌خورد. سر و صدای زیاد، نور و حتی خوردن برخی غذاهای خاص می‌تواند موجب تحریک جنین برای تکان خوردن و لگد زدن شود. جنین همچنین برای ریلکس کردن بدن خود به کشش و حرکت کردن نیاز دارد. اگر شما خودتان در حال حرکت باشید، این موضوع برای جنین شما آرامش بخش است و معمولاً موجب ریلکس شدن او شده و به خواب می‌رود.

کم شدن میزان حرکت جنین در شکم می‌تواند نشانه این باشد که مانند قبل از طریق جفت، اکسیژن و مواد مغذی کافی به جنین نمی‌رسد. این موضوع می‌تواند موجب کند شدن روند رشد جنین و حتی مرگ جنین و مرده زایی شود. به همین خاطر است که متخصصین زنان و زایمان، کم شدن حرکت جنین در شکم را بسیار جدی می‌گیرند. در صورتی که شما چنین علائمی داشته باشید، احتمالاً متخصص زنان و زایمان از شما می‌خواهد که به مطب مراجعه کنید تا وضعیت جنین را بررسی کند. ممکن است پزشک با کمک وسایل مخصوص که روی شکم قرار داده می‌شوند به صدای قلب جنین گوش کند و یا انجام سونوگرافی را تجویز کند تا مطمئن شود که جفت به نحو خوبی عمل می‌کند و حال جنین خوب است. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

چه زمانی مادر برای اولین بار حرکت جنین را حس می‌کند؟


معمولاً مادران در حدود هفته‌ی ۲۴ بارداری برای اولین بار تکان خوردن جنین را حس می‌کنند. البته جنین از مدت زمان بسیار زیادی پیش از این نیز در شکم مادر حرکت می‌کند اما حسی که ایجاد می‌کند بسیار ناآشنا است و بنابراین مادر متوجه نمی‌شود که این حس ناشی از تکان خوردن جنین در شکم است. از آنجایی که تکان‌های جنین در هفته‌های اول بارداری خیلی قوی نیست، ممکن است برخی مادران فکر کنند که چیزی که حس کرده‌اند تنها حرکات روده‌ای یا دفع گاز روده بوده است. اگر جفت در قسمت قدامی (جلویی) رحم باشد ممکن است تا مدتی، ضربات ناشی از لگد زدن جنین را جذب کند و باعث شود که مادر چیزی حس نکند. البته زنانی که برای بار دوم یا چندم است که باردار می‌شوند، ممکن است تکان‌های جنین خود را بسیار زودتر (حتی از هفته ۱۲) تشخیص دهند.

چرا کودک در شکم مادر تکان می‌خورد؟


اسکن سونوگرافی توانسته است کمک بسیار بزرگی به پزشکان در جمع‌ آوری اطاعات مربوط به چگونگی حرکات جنین و زمان حرکت کردن جنین بکند. در واقع جنین مدت زمان طولانی قبل از این که خود مادر حس کند، حرکت کردن را شروع می‌کند و نحوه‌ی حرکت کردن آن به تدریج با رشد کردن او تغییر می‌کند. اگر مادر خوش‌ شانس باشد و در حین سونوگرافی جنین بیدار باشد، مادر می‌تواند حرکت کردن و چرخیدن جنین خود را ببیند.

  •  در هفته ۷ تا ۸ بارداری جنین انجام حرکات کوچک را آغاز می‌کند. برای مثال به طرفین خم می‌شود و برخی حرکات کوچک و ناگهانی را انجام می‌دهد.
  •  در حدود هفته‌ی نهم جنین ممکن است سکسکه کند و بازوها و پاهای تازه شکل‌گرفته‌ی خود را حرکت دهد. در این زمان جنین، مکیدن و بلعیدن را نیز آغاز می‌کند.
  •  در هفته‌ی دهم جنین می‌تواند سر خود را تکان دهد و دستان خود را بالا بیاورد و صورت خود را لمس کند و فک خود را باز کند.
  • در هفته دوازدهم بارداری جنین می‌تواند فک خود را به اندازه خمیازه کشیدن باز کند و خمیازه بکشد. شاید این همه رشد و نمو سریع برای او کار سخت و خسته‌کننده‌ای است.
  •  در هفته‌ی چهاردهم جنین می‌تواند چشمان خود را حرکت دهد.
  •  در هفته‌ی پانزدهم جنین می‌تواند شست هر کدام از دستان خود را بمکد. اگر این حالت در سونوگرافی دیده شود مادر می‌تواند حدس بزند که کودک او چپ‌دست یا راست‌دست است.

به تدریج حرکات جنین قوی تر می‌شود تا حدی که مادر این حرکات را حس می‌کند. در ابتدا این حرکات ملایم هستند و مادر حسی شبیه لرزش کوچک، حرکت یک حباب در شکم یا حسی موج مانند دارد. برخی اوقات ممکن است مادر حس کند که این باد شکم است. اما به تدریج مادر کاملاً حس می‌کند که جنین چرخ می‌زند، دور می‌زند، مشت کوچک خود را می‌کوبد یا حتی لگد می‌زند. جنین همیشه به طور مداوم در حال تکان خوردن نیست. حرکات جنین تنها در زمان‌های خاصی است و جنین نیز گاهی استراحت می‌کند و می‌خوابد. اگر طی یکی از آزمایشات سونوگرافی حرکت زیادی از جنین ندیدید نباید نگران باشید چرا که ممکن است در آن زمان جنین در حال چرت زدن باشد. در انتهای دوران بارداری، مدت زمان استراحت جنین بیشتر می‌شود. معمولاً در این زمان، استراحت کودک تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد. البته ممکن است این زمان تا ۵۰ الی ۷۵ دقیقه نیز باشد. البته از نظر مادر، مدت زمان استراحت جنین بیشتر به نظر می‌رسد چرا که مادر همه‌ی حرکات جنین را حس نمی‌کند.

تا چه میزان لگد زدن جنین طبیعی است؟


در طول ساعاتی که بیدار هستید سعی کنید با الگوی حرکت کردن جنین خود، هماهنگ شوید. با پیشروی دوران بارداری، شما بیشتر و بیشتر با این ریتم آشنا شده و به آن عادت می‌کنید. هر کودک دارای الگوی متفاوتی از خوابیدن و بیدار شدن است و بنابراین این موضوع بسیار کمک‌ کننده است که خود مادر بداند که چه حالتی از جنین عادی و طبیعی است و چه حالتی نیست. تعداد دفعات تکان خوردن و لگد زدن جنین معمولاً در حدود ۱۵ تا ۲۰ بار در طول روز است. البته به خاطر داشته باشید که این رقم شامل تمامی حرکات جنین می‌شود و نه فقط لگدهای محکمی که به مثانه شما زده می‌شود. هر کودک با کودک دیگر متفاوت است و این تفاوت شامل حرکات و تکان خوردن‌های داخل رحم مادر نیز می‌شود. برخی از کودکان در طول روز تقریباً خواب هستند و شب‌ها که مادر می‌خوابد، تکان خوردن و لگد زدن را شروع می‌کنند و برخی دیگر ممکن است در تمام طول شبانه‌روز با ریتم ثابتی حرکتی کنند. جنین در حدود ۱۷ ساعت از شبانه‌روز را در رحم در حال استراحت کردن و سپس حرکت کردن است و هر دوره‌ی استراحت و حرکت در حدود ۴۰ تا ۵۰ دقیقه طول می‌کشد. اگر مادر سرش شلوغ باشد و بنابراین در تمام طول روز در حال حرکت کردن باشد، ممکن است حرکات جنین در شکم را حس نکند. اغلب مادران بعد از خوردن یک وعده‌ی غذایی، در زمان استراحت بعد از فعالیت و در هنگام عصر، بیشتر شدن حرکات جنین در شکم را حس می‌کنند.

اگر مادر، لگد زدن جنین را حس نکند


اگر مادر خودش بر روی حس کردن حرکات جنین در شکم تمرکز نکند، ممکن است آنها را حس نکند. برای کمک به مادر در تمرکز کردن و شمردن تعداد دفعات حرکت جنین، بهتر است که مادر به سمت پهلوی چپ دراز بکشد و چیزی برای پشتیبانی از شکم خود در زیر بدن قرار دهد و برای چند ساعت در این حالت بماند. در طول این زمان مادر باید در حدود ۱۰ حرکت جداگانه جنین را حس کند. هنگامی که مادر در حالت خوابیده به پهلو است، حس کردن حرکت جنین بسیار راحت‌تر از حالت نشسته است. حس کردن این تکان‌ها در حالت نشسته نیز بیشتر از حالت ایستاده است. اگر مادر می‌خواهد بیشتر مطمئن شود برای تحریک جنین به حرکت کردن می‌تواند کارهای زیر را انجام دهد:

  •  پای خود را بالا بگذارید، یک میان وعده بخورید و سعی کنید ریلکس شوید. زمانی که مادر به این‌طرف و آن‌طرف حرکت می‌کند، احتمالاً جنین خوابش می‌برد. بنابراین با نشستن و استراحت کردن مادر ممکن است جنین بیدار شود.
  •  یک نوشیدنی بسیار سرد بنوشید. ممکن است جنین این تغییر دما در شکم را احساس کند و سعی کند از آن دور شود. در صورتی که این نوشیدنی بسیار سرد و یا دارای قند بالا باشد نیز، این موضوع موجب تحریک او برای حرکت کردن می‌شود.
  •  صدای بلندی ایجاد کنید. برای مثال یک موسیقی بلند پخش کنید یا محکم به در بکوبید.

اگر جنین شروع به حرکت کردن کرد، همه چیز احتمالاً عادی و طبیعی است. از این زمان به بعد شما باید مراقب حرکات جنین در شکم باشد و این حرکات را تحت نظر داشته باشید تا بتوانید در صورت بروز هر گونه مشکل یا نگرانی به موقع به پزشک مراجعه کنید.

حرکات جنین بعد از هفته ۳۶


جنین باید همیشه در طول روز در حال حرکت کردن باشد. بعد از هفته ۳۶ بارداری، میزان فضای جنین برای حرکت کردن و انجام حرکات شدیدی مثل لگد زدن و چرخیدن، به طور چشمگیری کاهش پیدا می‌کند. البته این بدین معنا نیست که تعداد دفعات تکان خوردن جنین کم می‌شوند بلکه این حرکات ملایم‌تر می‌شوند. در این زمان جنین هنوز با دستان خود صورت و بدن خود را لمس می‌کند، با بند ناف خود بازی می‌کند و سعی می‌کند کمی بدن خود را کشش دهند تا فضای تنگی که در آن قرار دارد را کمی باز کند. حرکات بسیار منظم و مکرر جنین می‌تواند نشان‌دهنده این باشد که او سکسکه می‌کند. برخی از جنین در ساعات مشخصی از روز همیشه سکسکه دارند.

چه زمان باید به پزشک مراجعه کرد


در صورتی که هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید باید فوراً به پزشک مراجعه کنید. بسیار مهم است که در این موارد فوراً به پزشک مراجعه کنید و تا روز بعد صبر نکنید.

  •  در صورتی که بعد از ۲ ساعت خوابیدن به پهلو، حداقل ۱۰ بار تکان خوردن جنین را احساس نکردید.
  •  جنین در پاسخ به صدای بلند یا سایر عوامل تحریک کنده، هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد.
  •  میزان تکان خوردن‌های جنین به تدریج طی چند روز کمتر شده است یا تکان‌های جنین به طور ناگهانی کم شده.

اگر جنین کمتر حرکت می‌کند، ممکن است این موضوع نشان‌دهنده این باشد که اکسیژن یا مواد مغذی کافی به او نمی‌رسد. همچنین برخی از عوامل موجب می‌شوند که خطر بروز چنین مشکلی بیشتر باشد برای مثال کوچک بودن جثه جنین با توجه به سن بارداری یا سابقه ابتلای مادر به عوارض بارداری می‌باشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *