بارداری (حاملگی) پرخطر؛ علت ها و مراقبت ها

هیچ بارداری‌‌ بدون خطر نیست، اما در بارداری‌های‌ پرخطر احتمال آسیب دیدن مادر و نوزاد در حال رشد بیشتر است. چنانچه مادر بیش از ۳۵ سال داشته باشد یا به عارضه‌هایی خاص مبتلا باشد، حاملگی خود به خود پرخطر محسوب می‌شود. غربالگری قبل از باردرای و مراقبت در طول بارداری بهترین روش برای اطمینان از پرخطر نبودن بارداری است. مادرانی که هشدار پرخطر بودن حاملگی به ایشان داده شده است، باید مراقبت‌های ویژه‌ای را برای جلوگیری از بروز عوارض حین زایمان و اطمینان از سلامت خود و نوزاد به عمل آورند.

غربالگری و معاینه قبل از بارداری توسط متخصص زنان و زایمان برای مادران مبتلا به بیماری‌ها و ناراحتی‌های مختلف بسیار مهم است. متخصص زنان و زایمان خطراتی را که در اثر ابتلا به این بیماری‌ها برای مادر و نوزاد مطرح است، توضیح می‌دهد. چنانچه غربالگری پیش از زایمان انجام نشده باشد، متخصص زنان و زایمان اقدامات لازم را به محض اطلاع از پرخطر بودن حاملگی شروع می‌کند. اگر حاملگیتان پرخطر تشخیص داده شده است، راهکارهایی برای افزایش سلامتی و راحتی خود و نوزادتان در دوران بارداری و جلوگیری از بروز عوارض مختلف وجود دارد. بانوان مواجه با بارداری پرخطر باید بیش از معمول غربالگری پیش از زایمان را انجام دهند و تحت نظارت دقیق‌تری باشند. همچنین سونوگرافی‌های بیشتری باید انجام شود تا متخصص از سلامت جنین در حال رشد مطمئن شود. اگر متخصص زنان و زایمان تصور کند که سلامتی مادر و نوزاد در خطر است، نوزاد زودتر از موعد به دنیا آورده می‌شود. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

عوامل خطر


منظور از بارداری پرخطر این است که احتمال بروز عوارض در دوران بارداری بالاتر از حد معمول است.

بارداری به روش لقاح مصنوعی (IVF)

بانوانی که به روش آی وی اف (لقاح مصنوعی) باردار می‌شوند، در معرض خطراتی مانند زایمان زودرس، وزن کم نوزاد هنگام تولد، دوقلوزایی، فشار خون بالا و دیابت قرار دارند.

سابقه سقط جنین یا زایمان زودرس

اگر مادر سابقه سقط جنین داشته باشد، این امر احتمال سقط جنین‌های بعدی را افزایش می‌دهد. مادر باید در تمام دوران بارداری استراحت مطلق داشته باشد و مرتب به متخصص زنان و زایمان مراجعه کند. زایمان زودرس نخستین دلیل مرگ یا آسیب‌ دیدن نوزاد است. نوزادی که زودتر از موعد متولد می‌شود، در خطر ابتلا به عوارض گوناگون قرار دارد. گاهی اوقات می‌توان مانع از زایمان زودرس شد، اما بقیه دوران حاملگی همچنان پرخطر خواهد بود.

سابقه وزن کم نوزاد هنگام تولد

اگر در بارداری‌های پیشین نوزاد با وزن پایین به دنیا آمده باشد، بارداری‌های بعدی پرخطر محسوب می‌شود و متخصص بر تغذیه مادر نظارت دارد تا نوزادی سالم‌تر و سنگین‌تر متولد شود.

سن

هر چه سن مادر بالاتر باشد، احتمال پرخطر بودن بارداری نیز بیشتر است. بالا رفتن سن تخمک‌ها و رحم احتمال بروز عوارض بارداری را افزایش می‌دهد.

بارداری چندقلو

بارداری‌های چندقلویی مصداقی از حاملگی پرخطر به شمار می‌آید. پزشک باید بر پیشرفت دو یا چند جنین نظارت داشته باشد و از مادر نیز مراقبت کند.

بیماری قلبی

بیماران مبتلا به ناراحتی‌های قلبی به سرعت در دسته حاملگی‌های پرخطر قرار می‌گیرند. افزایش فشار و گردش خون ناشی از بارداری به قلب فشار می‌آورد و اگر مادر مراقبت‌های ویژه دریافت نکند، احتمال بروز عوارض بالا  و دوران حاملگی پرخطر خواهد بود.

فشار خون بالا

فشار خون بالا به دلیل عوارضی که برای بدن مادر و جنین دارد، علامت هشدار بارداری پرخطر است. فشار خون در دوران بارداری به دلیل افزایش حجم خون اندکی بالا می‌رود. چنانچه مادر از قبل فشار خون بالا داشته باشد، پزشک باید داروهای مصرفی را در صورت لزوم تغییر دهد.

مشکلات کلیوی

کلیه‌ها وظیفه تصفیه مایعات موجود در بدن و دفع مواد زائد را به عهده دارند. ورم در دوران بارداری عادی است، اما اگر کلیه از کار بیفتد، مشکلاتی مانند احتباس مایع شدید و مسمومیت بارداری به وجود می‌آید.

بیماری‌های خودایمنی

بیماری‌های خودایمنی بر سیستم ایمنی بدن اثر می‌گذارد و حتی سلامت جنین را نیز به خطر می‌اندازد. بنابراین ابتلا به این بیماری‌ها موجب حاملگی پرخطر می‌شود.

بیماری‌های مقاربتی

بسیاری از بیماری‌های مقاربتی از راه خون جنین یا هنگام زایمان طبیعی از مادر به نوزاد منتقل می‌شود. برای مثال ویروس نقص ایمنی انسان (HIV) از راه انتقال خون مادر به نوزاد سرایت می‌یابد. همچنین اگر زایمان به صورت طبیعی انجام شود، تبخال تناسلی عود می‌کند و نوزاد را نیز مبتلا به عفونت می‌کند.

دیابت

دیابت بارداری بیشتر برای مادر خطرناک است تا نوزاد. وزن نوزاد ممکن است بیشتر یا کمتر از وزن معمول باشد، اما این مادر است که باید میزان قند (گلوکز) خون را در دوران بارداری در حد مجاز نگه دارد، در غیر این صورت مشکلاتی مانند افزایش خطر نابینایی و دیگر عوارض دیابت برای مادر پیش می‌آید.

سرطان

مشکل است بتوان عوارض ناشی از سرطان و مصرف داروهای مخصوص درمان سرطان را در دوران بارداری کنترل کرد.

مراقبت‌ها و آزمایشات لازم در دوران بارداری پرخطر


بانوانی که بارداریشان پرخطر تشخیص داده می‌شود، باید تحت نظارت دقیق‌تر باشند، یعنی این که بیشتر به متخصص مراجعه کنند، برای اطمینان از سلامتی آزمایش‌های مختلفی را مانند آزمایش خون و آمینوسنتز در دوران بارداری انجام دهند، سونوگرافی دوره‌ای و نظارت بر رشد جنین را فراموش نکنند. فشار خون مادر نیز باید مرتب کنترل شود، ادرار مادر نیز باید برای بررسی وجود پروتئین، یکی از نشانه‌های مسمومیت حاملگی و عفونت مجاری ادرار آزمایش شود. این آزمایش‌ها با هدف ردیابی عارضه اولیه، بررسی عوارض، اطمینان از رشد مناسب جنین و تصمیم‌گیری درباره این موضوع انجام شود که آیا لازم است القاء زایمان برای زودتر به دنیا آوردن نوزاد انجام شود یا خیر. پزشک داروهای لازم را برای درمان دیابت، آسم یا فشار خون بالا تجویز می‌کند. رعایت توصیه‌های زیر به مادر کمک می‌کند تا سلامت خود و فرزندش را حتی‌الامکان تضمین کند:

  •  در تمام نوبت‌های تعیین شده به پزشک مراجعه کنید و هیچ نوبتی را فراموش نکنید تا مشکلات جدید به موقع تشخیص داده شود.
  •  رژیم غذایی سالمی را رعایت کنید که شامل پروتئین، شیر و لبنیات، میوه و سبزیجات باشد. پزشک راهنمایی‌های لازم را درباره تغییرات ضروری ارائه می‌دهد.
  •  مکمل آهن، ویتامین‌ها و داروهای تجویز شده توسط پزشک را مصرف کنید. هیچ دارو یا ویتامینی را خودسرانه و بدون نسخه پزشک مصرف نکنید.
  •  هر روز فولیک اسید مصرف کنید. فولیک اسید نوعی ویتامین B است. مصرف فولیک اسید قبل از بارداری و در طول آن احتمال تولد نوزاد دچار نقص لوله عصبی یا دیگر نقص‌های مادرزادی را کاهش می‌دهد.
  •  توصیه‌های پزشک درباره شیوه و میزان فعالیت را جدی بگیرید. در صورت لزوم پزشک دستور استراحت مطلق می‌دهد.
  •  سیگار را ترک کنید.
  •  از افراد مبتلا به سرماخوردگی و عفونت‌های دیگر دوری کنید.
  •  تکان خوردن جنین و شدت و میزان حرکت‌ها را هر روز یادداشت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *