بارداری(حاملگی) خارج از رحم:علائم،درمان و دلایل

حاملگی خارج رحمی (Ectopic pregnancy) زمانی رخ می‌دهد که تخمک بارور در جایی به‌ جز دیواره رحم کاشته شود. بارداری با یک تخمک بارور آغاز می‌شود. به طور معمول، تخمک بارور خود را به پوشش دیواره رحم متصل می‌کند. حاملگی خارج از رحم اغلب در یکی از لوله هایی که تخمک را از تخمدان به رحم حمل می‌کنند (لوله‌های فالوپی)، رخ می‌دهد. این نوع بارداری خارج رحمی به عنوان حاملگی لوله‌ای شناخته می‌شود. در بعضی موارد، حاملگی خارج از رحم در حفره شکمی، بافت تخمدان یا دهانه رحم (سرویکس) رخ می‌دهد. حاملگی خارج رحمی نمی‌تواند به طور طبیعی ادامه پیدا کند. تخمک‌های بارور نمی‌توانند زنده بمانند و بافت رو به رشد می‌تواند ساختارهای مختلف مادر را نابود کند. ذر صورت عدم درمان، امکان خونریزی بیش از حد وجود دارد که زندگی مادر را تهدید می‌کند. درمان زود هنگام حاملگی خارج رحمی می‌تواند به حفظ شانس بارداری مجدد سالم در آینده کمک کند.

در صورتی که دچار بارداری خارج رحم شده‌اید، احتمال خطر بالاست. در صورت عدم درمان، پارگی لوله فالوپی منجر به خونریزی شدید می‌شود که زندگی مادر را تهدید می‌کند. اگر نشانه‌ یا علائم حاملگی خارج از رحم را در خود مشاهده کردید، مانند خونریزی خفیف واژینالی و یا درد شکمی، با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید. ممکن است متخصص مراجعه به مطب یا دریافت مراقبت‌های فوری پزشکی را توصیه کند. سهولت تجربه یک بارداری طبیعی پس از بارداری خارج رحم به عوامل متعددی از جمله سلامت لوله‌های فالوپی باقیمانده بستگی دارد. اکثر زنانی که حاملگی خارج رحمی را تجربه می‌کنند، اگر به طور کامل تحت درمان قرار گیرند، حتی در مواردی که به علت شدت آسیب وارده لوله‌های فالوپی خارج شده‌اند، می‌توانند مجددا باردار شوند. هنگام بارداری مجدد پس از بارداری خارج از رحم بلافاصله به متخصص زنان و زایمان برای انجام اسکن اولیه مراجعه کنید تا از سلامت بارداری اطمینان حاصل کنید. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

 

علل


شایع‌ترین نوع حاملگی خارج از رحم، حاملگی لوله ای است. این نوع بارداری زمانی اتفاق می‌افتد که یک تخمک بارور در مسیر خود به رحم به دام می‌افتد، این عارضه اغلب به این علت است که لوله‌های فالوپی به علت التهاب آسیب می‌بینند و یا از بین می‌روند. عدم تعادل هورمونی و یا رشد غیر‌طبیعی تخمک نیز ممکن است تاثیرگذار باشد.

عوامل تشدید


عوامل متعددی احتمال ابتلا به بارداری خارج رحم را افزایش می‌دهند، این عوامل عبارتند از:

  •  سابقه بارداری خارج رحم: افرادی که تجربه یکبار بارداری خارج رحم داشته‌اند، نسبت به دیگران بیشتر در معرض خطر بارداری خارج رحم قرار دارند.
  •  التهاب یا عفونت: التهاب لوله فالوپی (سالپنژیت) یا عفونت رحم، لوله‌های فالوپی یا تخمدان (بیماری التهاب لگن)، خطر حاملگی خارج از رحم را افزایش می‌دهند. اغلب این عفونت‌ها ناشی از بیماریهای آمیزشی سوزاک (gonorrhea)یا کلامیدیا (chlamydia) هستند.
  •  مشکلات مربوط به باروری: برخی تحقیقات نشان می‌دهد که مشکلات باروری و همچنین استفاده از داروهای باروری با بارداری خارج از رحم ارتباط دارند.
  •  موارد نگران‌کننده ساختاری: اگر لوله‌های فالوپی بیمار دارای شکل غیر طبیعی باشند یا احتمالا در یک عمل جراحی، آسیب دیده باشند، احتمال باروری خارج رحمی وجود دارد. حتی عمل جراحی برای بازسازی لوله‌های فالوپی نیز می‌تواند خطر حاملگی خارج از رحم را افزایش‌دهد.
  •  انتخاب روش پیشگیری از بارداری: بارداری هنگام استفاده از دستگاه داخل رحمی (IUD) نادر است. اما اگر در این هنگام زن باردار شود، احتمال بارداری خارج از رحم وجود دارد. این رویداد در مورد بارداری بعد از بستن لوله‌ها، که روشی دائمی برای کنترل باروری است، نیز صدق می‌کند. اگرچه حاملگی بعد از بستن لوله‌ها بسیار نادر است، اما اگر این اتفاق بیفتد، به احتمال زیاد خارج از رحم خواهد بود.
  •  سیگار کشیدن: سیگار کشیدن قبل از اقدام به بارداری، خطر ابتلا به حاملگی خارج رحمی را افزایش می‌دهد و هرچه میزان سیگار کشیدن بیشتر باشد، خطر بیشتری مادر را تهدید می‌کند.

علائم بارداری خارج از رحم


در برخی موارد حاملگی خارج از رحم ممکن است در ابتدا نشانه یا علامتی ایجاد نکند. در موارد دیگر، نشانه‌ها و علائم بارداری خارج از رحم ممکن است همانند سایر حاملگی‌ها باشد( قطع پریود یا عدم قاعدگی، حساسیت پستان و حالت تهوع). اگر بیمار آزمایش تست بارداری را انجام دهد، نتیجه مثبت خواهد بود. با این حال، حاملگی خارج از رحم نمی‌تواند به طور طبیعی ادامه یابد. لکه‌بینی همراه با درد شکمی یا لگن در بارداری اغلب اولین علامت هشدار‌ دهنده بارداری خارج از رحم است. اگر لکه‌بینی مربوط به لوله‌های فالوپی باشد ممکن است بسته به محل خونریزی یا عصب‌هایی که تحریک‌ شده‌اند، درد شانه و میل به اجابت مزاج احساس شود. اگر لوله فالوپی ازبین برود، احتمال خونریزی شدید در داخل شکم وجود دارد که سرگیجه خفیف، خستگی و شوک را به دنبال دارد.

تشخیص


اگر پزشک به حاملگی خارج از رحم مشکوک باشد، ممکن است برای بررسی درد، حساسیت یا وجود یک توده در لوله فالوپی یا تخمدان، آزمایش لگن انجام دهد. هرچند معمولا معاینه فیزیکی به تنهایی برای تشخیص بارداری خارج از رحم کافی نیست. تشخیص اولیه معمولا پس از انجام آزمایش خون و روش‌های تصویربرداری، مانند سونوگرافی، تایید می‌شود. در یک سونوگرافی استاندارد، امواج صوتی با فرکانس بالا به بافت‌های موجود در منطقه شکمی هدایت می‌شوند. هرچند در اوایل بارداری، رحم و لوله‌های فالوپی به واژن نزدیک‌ترند تا سطح شکم. به این منظور متخصص سونوگرافی پرابی را در قسمت واژینال بیمار قرار می‌دهد که امواج صوتی از خود ساتع می‌کند (سونوگرافی واژینال). گاهی اوقات برای تشخیص حاملگی در زمانی که برای تشخیص به روش سونوگرافی خیلی زود است، معمولا چهار تا پنج هفته پس از تخمک گذاری، پزشک ممکن است تا زمانی که بارداری خارج از رحم از طریق سونوگرافی تایید یا رد شود، وضعیت بیمار را با آزمایش خون بررسی کند. در وضعیت اضطراری، اگر بیمار به‌شدت خونریزی کند، ممکن است بارداری غیرطبیعی تشخیص داده شود و با جراحی درمان شود.

درمان بارداری خارج از رحم


دارو

تخمک باور نمی‌تواند به طور طبیعی در خارج از رحم رشد کند. برای جلوگیری از عوارض تهدید کننده زندگی، باید بافت خارج رحمی برداشته شود. اگر بارداری خارج رحمی زود تشخیص داده شود، بعضی اوقات برای جلوگیری از رشد سلول و از بین بردن سلول‌های موجود از تزریق داروی متوترکسات استفاده می‌شود. لازم است قبل از به کار بردن این روش درمان حاملگی خارج از رحم تشخیص داده شود. پس از تزریق، دکتر خون بیمار را از نظر وجود هورمون بارداری گنادوتروپین جفتی انسان (HCG) بررسی می‌کند. اگر سطح HCG بالا باقی بماند، ممکن است بیمار به تزریق متوترکسات دیگری نیاز داشته باشد.

لاپاراسکوپی

در موارد دیگر، بارداری خارج از رحم معمولا با عمل جراحی لاپاراسکوپی درمان می‌شود. در این روش، یک شکاف کوچک در شکم، در نزدیکی یا درون ناف ایجاد می‌شود. سپس دکتر با استفاده از یک لوله نازک مجهز به لنز دوربین و نور (لاپاراسکوپ) برای دیدن منطقه استفاده می‌کند. برای برداشتن بافت خارج رحمی و ترمیم لوله فالوپی می‌توان ابزارهای دیگری از طریق لوله یا ایجاد برش‌های کوچک دیگر مورد استفاده قرار داد.

لاپاراتومی

اگر حاملگی خارج رحمی موجب خونریزی شدید شود و یا لوله فالوپی پاره شود، بیمار ممکن است به یک عمل جراحی اضطراری از طریق ایجاد برش شکمی (لاپاراتومی) نیاز داشته باشد. در بعضی موارد، می‌توان لوله فالوپی را ترمیم کرد، اما به طور معمول لوله پاره شده باید برداشته شود. پزشک سطح هورمون بارداری گنادوتروپین جفتی انسان (HCG) را بررسی خواهد کرد. این کار برای اطمینان از حذف کامل بافت خارج رحمی انجام می‌شود. اگر سطح هورمون بارداری گنادوتروپین جفتی انسان (HCG) به سرعت افت نکند، ممکن است بیمار به تزریق متوترکسات نیاز پیدا کند.

بارداری مجدد


اکثر خانم‌هایی که حاملگی‌های خارج رحمی را تجربه می‌کنند، بار دیگر برای بارداری سلامت اقدام می‌کنند. اگر یک لوله فالوپی آسیب ببیند و یا از بین برود، می‌توان تخمک را قبل از ورود به رحم، در لوله دیگر بارور کرد. در صورتی که هر دو لوله فالوپی آسیب ببینند و یا از بین بروند، لقاح آزمایشگاهی ممکن است یکی از گزینه‌های پیش‌رو باشد. با استفاده از این روش، تخمک‌های بالغ در یک آزمایشگاه بارور می‌شوند و سپس در رحم قرار می‌گیرند. اگر بیمار مجددا تصمیم به بارداری بگیرد باید با پزشک مشورت کند. تست خون اولیه و تصویربرداری سونوگرافی می‌تواند در تشخیص سریع بارداری خارج از رحم دیگر یا اطمینان حاصل کردن از روند طبیعی بارداری به پزشک کمک کند. به احتمال زیاد به بیمار توصیه می‌شود تا قبل از تلاش برای بارداری مجدد به مدت سه ماه یا دو دوره کامل قاعدگی (پریود)، منتظر بماند. خونریزی که در هفته اول یا پس از درمان بارداری خارج از رحم رخ می‌دهد مربوط به قاعدگی نیست. بلکه این خونریزی در پاسخ به هورمون‌های ازدست رفته همراه با سقط بارداری است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *