استراحت مطلق در بارداری؛ مزایا و عوارض

استراحت مطلق در بارداری امری معمول است که برای کاهش برخی از عوارض بارداری توصیه می‌شود. استراحت مطلق در هر فرد متفاوت است و از استراحت ساده‌ی دوره‌ای در منزل تا استراحت کامل در رختخواب و قرارگیری زیر نظر پزشک در بیمارستان متغیر است. ممکن است پزشکان به دلایل مختلف استراحت مطلق را برای فرد تجویز کنند. هرچند فرد در اکثر مواقع دراز کشیده است، اما باز هم باید به خوبی از خود مراقبت کند. فرد باید آب زیاد بنوشد، غذاهایی با فیبر زیاد مانند میوه جات و سبزیجات بخورد، و درمورد انجام حرکات ورزشی ساده، مانند حرکات کششی با پزشک مشورت کند. این حرکات علاوه بر اینکه به جریان خون و هضم غذا کمک کرده و مانع یبوست می‌شود، در بهبود خلق و خوی فرد نیز موثر هستند.

مشکلات بارداری چندقلو باعث می‌شوند که فرد در دوران بارداری به استراحت بیشتری نیاز داشته باشد. اگر شما نیز چنین مشکلاتی دارید، متخصص زنان و زایمان می‌تواند درمورد روش‌های رفع مشکل و انتخاب بهترین نوع استراحت به شما کمک کند. استراحت مطلق باعث ذخیره‌ی مقداری از انرژی شما شده و مانع ایجاد برخی مشکلات در هنگام زایمان می‌شود. بهتر است با متخصص زنان و زایمان درمورد کارهایی که باید و کارهایی که نباید در هنگام استراحت مطلق انجام دهید مشورت کتید تا بدانید که تا چه اندازه می‌توانید فعال باشید. همچنین می‌توانید با متخصص زنان و زایمان درمورد اینکه خوابیدن در چه حالتی برای سلامت نوزاد بهتر است نیز مشورت کنید. معمولا زنانی که در دوران بارداری در استراحت مطلق هستند متوجه خواهند شد که داشتن یک برنامه روزانه به گذر سریع‌تر زمان کمک کرده و باعث می‌شود که فرد احساس هدف دار بودن داشته باشد. به همین دلیل، توصیه می‌شود که در اولین روزهای استراحت مطلق، برنامه‌ای مناسب برای خود تهیه کنید و طبق آن امور روزانه را انجام دهید. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

انواع استراحت مطلق


معمولا دو نوع استراحت مطلق برای زنان باردار وجود دارد که به هر فرد یک نوع از آنها آموزش داده می‌شود:

  • در استراحت مطلق جزئی، فرد باردار هر وقت بتواند استراحت می‌کند، مخصوصا اگر شاغل بوده یا کودکان دیگری داشته باشد.
  • در استراحت مطلق کامل، فرد باید زمان بیشتری را در تختخواب بگذراند و فقط در هنگام نیاز به استفاده از سرویس بهداشتی یا هنگام صرف غذا از رختخواب خارج شود. مخصوصا، “استراحت مطلق جزئی به معنی استراحت بیشتر گردنه رحم” و “استراحت مطلق کامل به معنی دراز کشیدن به پشت” است. فرد باردار باید از قرارگیری در هر حالتی که مستلزم ایستادن طولانی مدت باشد، مانند تمیزکاری، آشپزی، بالا و پایین رفتن از پله‌ها یا بلند کردن اجسام سنگین یا نیمه سنگین خودداری کند.

مزایای استراحت مطلق در بارداری


پزشک برای کاهش فعالیت روزمره‌ی فرد باردار و بسیاری از موارد دیگر که در ادامه آمده است استراحت مطلق را تجویز می‌کند تا مادر و نوزاد زایمان راحت و سالمی داشته باشند. برخی از مزایای استراحت مطلق در طول بارداری عبارتند از:

  • استراحت مطلق باعث می‌شود که فشاری به دهانه رحم وارد نشود.
  • استراحت مطلق میزان فشار وارده به قلب را کاهش و جریان خون به کلیه را افزایش داده و مانع تجمع مایعات در بدن می‌شود.
  • استراحت مطلق مناسب باعث بهبود گردش خون به رحم و بهبود تغذیه و اکسیژن رسانی بهتر به نوزاد می‌شود.
  • همچنین استراحت مطلق سطح کاتکولامین‌ها، هورمون استرس، را در بدن کاهش می‌دهد. بالا بودن سطح هورمون کاتکولامین‌ها باعث ایجاد انقباضات می‌شود.

علل رایج استراحت مطلق در بارداری


پره اکلامپسی

پره اکلامپسی به نام مسمومیت بارداری نیز شناخته می‌شود و اغلب در اثر فشار خون بالا در بارداری ایجاد می‌شود. پره اکلامپسی یک شرایط خطرناک است که شامل فشار خون بالا، وجود پروتئین در ادرار و التهاب صورت و پاها می‌باشد. معمولا در مواردی که پره اکلامپسی بسیار شدید باشد بیمار باید بستری شده و وضعیت او مرتب بررسی شود.

افتادگی رحم

افتادگی رحم شرایطی است که در آن دهانه رحم به تدریج نرم، کوتاه و باریک می‌شود.

نارسایی دهانه رحم

در نارسایی دهانه رحم، دهانه رحم قبل از رشد کامل و آمادگی نوزاد برای تولد باز شده و منجر به سقط جنین یا زایمان زودرس می‌شود.
نارسایی دهانه رحم یکی از شایع‌ترین علل استراحت مطلق در بارداری است و اگر کوتاه شدگی دهانه رحم در سه ماهه دوم بارداری اتفاق افتد، برای فرد استراحت مطلق تجویز می‌شود.

لکه بینی در بارداری

لکه بینی در بارداری معمولا در اثر وجود جفت سر راهی یا قطع ناگهانی جفت اتفاق می‌افتد. لکه بینی در سه ماهه اول بارداری ممکن است باعث سقط جنین شود. اگر لکه بینی در سه ماهه دوم بارداری اتفاق افتد، استراحت مطلق برای فرد تجویز می‌شود.

زایمان زودرس

یکی از دلایل استراحت مطلق، زایمان زودرس است که در ۱۲ درصد از بارداری‌ها اتفاق می‌افتد. در این حالت، نوزاد قبل از هفته ۳۷ بارداری متولد می‌شود و بنابراین ممکن است بعدا در زندگی به بیماری‌های مختلف مبتلا شود.

بارداری چندقلو

اگر مادر دوقلو یا چند قلو بارداری باشد و مشکلی پزشکی برای او پیش آید، پزشک برایش استراحت مطلق تجویز خواهد کرد. هدف از استراحت مطلق، حفظ سلامت و کاهش خطرات احتمالی موجود برای سلامت نوزادان و مادر است.

سابقه عوارض بارداری

در زنانی که در بارداری‌های قبلی دچار عوارضی همچون مرده زایی، سقط جنین و زایمان زودرس بوده‌اند، پزشک به منظور حفظ سلامت نوزاد و مادر، برای مادر استراحت مطلق تجویز می‌کند.

دیابت بارداری

دیابت بارداری نوعی دیابت موقت است که در آن بدن در طول بارداری انسولین کافی برای تحمل قند خون تولید نمی‌کند. زنان مبتلا به دیابت بارداری می‌توانند با استراحت مطلق زایمان موفقی داشته و نوزاد سالمی به دنیا آورند. دیابت بارداری نیز پس از زایمان به خودی خود برطرف خواهد شد.

جفت سر راهی

جفت سر راهی موقعی است که جفت به قسمت پایین رحم متصل شده و راه دهانه رحم و همچنین مسیر خروج نوزاد از رحم را مسدود کرده است. وجود جفت سر راهی از طریق انجام سونوگرافی تشخیص داده می‌شود و پزشک با توجه به شرایط موجود برای کاهش فشار وارد به جفت و دهانه رحم ممکن است استراحت مطلق را برای فرد تجویز کند.

کم بودن مقدار مایع آمنیوتیک

مایع آمنیوتیک (آب دور جنین) از جنین در برابر آسیب‌های احتمالی محافظت کرده و به حرکت و رشد جنین کمک می‌کند. اگر پزشک تشخیص دهد که مایع آمنیوتیک در مادر کم است، برای جلوگیری از ایجاد عوارض احتمالی به مادر استراحت مطلق را توصیه کرده و به دقت وضعیت مادر و نوزاد را بررسی و پیگیری می‌کند.

کمبود رشد جنین

اگر فرد باردار در طول روز فعالیت‌های مختلف انجام داده و غذای کافی نخورد، جنین به اندازه‌ی کافی رشد نخواهد کرد. در چنین مواردی، پزشک مصرف غذای کافی و استراحت مطلق مناسب را برای فرد تجویز می‌کند تا از سلامت نوزاد اطمینان حاصل کند.

خطرات


معمولا زنانی که در حال استراحت مطلق هستند با مشکلاتی روبرو می‌شوند که در صورت عدم درمان منجر به ایجاد عوارض دیگری می‌شوند. مراقب چنین مشکلاتی باشید و از پزشک بخواهید نحوه پیشگیری از این مشکلات را به شما بگوید:

  • یبوست
  • افزایش وزن و ضعف عضلانی
  • درد باسن، مفصل یا عضلات ناشی از خوابیدن به پهلو
  • رفلاکس اسیدی
  • ایجاد لخته خون

تحمل ناراحتی‌های ناشی از استراحت مطلق در دوران بارداری


هرچند دراز کشیدن روی یک تخت نرم و راحت بسیار وسوسه انگیز به نظر می‌رسد اما باعث ایجاد درد مفاصل، کاهش تون عضلانی، کاهش اشتها و مواردی از این قبیل شده و تمام این مشکلات در اثر استراحت مطلق در بارداری ایجاد می‌شوند. فرد باردار حتی اگر در استراحت مطلق است نیز باید برای خون رسانی بهتر و فعال ماندن باید چندین کار را انجام دهد.

خوابیدن به پهلو

خوابیدن به پهلو بیشتر از حالت‌های دیگر می‌تواند جریان خون به رحم را افزایش دهد. بهتر است برای حفظ تعادل در هنگام خوابیدن از یک بالش بدن یا بالش طبی در زیر شکم یا زانوها استفاده شود. از یک بالش نرم با ارتفاع متوسط برای سر استفاده کنید و ساعتی یک بار سر را بچرخانید تا درد یا ناراحتی برایتان پیش نیاید.

انجام حرکات ورزشی سبک

از انجام حرکات ورزشی شدید یا هالتر خودداری کنید. زنان می‌توانند بر توپ‌های نرم کاهش دهنده‌ی استرس فشار وارد کرده یا دست‌ها و پاهایشان را روی این رختخواب فشار دهند تا در رختخواب فرو روند، حرکات چرخشی کوچک با دست و پا انجام دهند و با چرخش بازو در حالت نشسته، عضلات بازو را تقویت کنند.

رعایت رژیم غذایی سالم

هرچند زنان باردار اشتهای خوبی ندارند اما باید با مصرف مواد غذایی غنی از مواد مغذی، نیازهای تغذیه‌ بدن خود را برطرف کنند. فرد می‌تواند غذای خود را به مقادیر کمتر تقسیم کرده و در وعده‌های بیشتر آن را بخورد زیرا این کار باعث هضم بهتر شده و از سوزش معده جلوگیری می‌کند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *