آزمایش غربالگری سلامت جنین در سه ماهه اول، دوم و سوم بارداری

در طول دوران بارداری ممکن است لازم باشد که آزمایش‌های بسیاری روی شما انجام شود. برخی از آزمایشات مانند آزمایش خون برای تعیین گروه خونی و میزان آهن خون، در تمامی بارداری‌ها انجام می‌شوند. برخی دیگر از آزمایشات نیز در صورتی انجام می‌شوند که مادر یا کودک در معرض خطر ابتلا به بیماری یا مشکلی خاص باشند. تست‌هایی مانند نمونه‌برداری از پرز‌های جفتی (CVS) و تست مایع آمنیوتیک اطراف جنین تنها برای زنان بالای ۳۵ سال انجام می‌شوند چرا که احتمال بروز برخی اختلالات مادر زادی در این بارداری‌ها بیشتر است. برخی از آزمایشات در اواخر دوران بارداری و برای اطمینان از سلامت کودک و رشد طبیعی او انجام می‌شود.

آزمایشات غربالگری بارداری اطلاعاتی در مورد سلامت کودک قبل از به دنیا آمدن آن به دست می‌دهد. برخی از تست‌های روتین بارداری نیز برای ارزیابی سلامت خود شما انجام می‌شوند. و برخی تقریبا در همه‌ی مراجعات منظمی که به متخصص زنان و زایمان دارید، تکرار می‌شوند. سایر تست‌ها در صورتی تجویز می‌شوند که شما یا کودک شما به دلایلی، در معرض بروز مشکلات خاصی باشید. متخصص زنان و زایمان می‌تواند تعیین کند که شما چه تست‌هایی را باید انجام دهید و در تصمیم‌گیری در این مورد به شما کمک می‌کند. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص زنان و زایمان  تماس بگیرید.

آزمایشات سه ماهه اول


آزمایش خون روتین

در دوران بارداری، پزشک به طور منظم انجام آزمایش خون را تجویز می‌کند. آزمایش خون برای تعیین موارد زیر انجام می‌شود:

  • گروه خونی
  • نوع RH خون (مثبت یا منفی)
  • ابتلا به کم‌خونی
  • ابتلا به مشکل ایمنی روبلا
  • قند خون (بررسی ابتلا به دیابت بارداری)
  • هپاتیت
  • ابتلا به ویروس ایدز
  • ابتلا به بیماری‌های مقاربتی

بیماری‌های مقاربتی (STDs)/تست مواد

پزشک ممکن است برای بررسی ابتلا به بیماری‌های مقاربتی انجام تست‌های دیگری را در بارداری تجویز کند. برخی از شایع‌ترین بیماری‌های مقاربتی عبارتند از:

آزمایشات سه ماهه دوم


آزمایش فتوپروتئین آلفا (AFP)

AFP یک آزمایش خون ساده است که بین هفته ۱۵ تا ۲۰ بارداری گرفته می‌شود. این تست اطلاعاتی در مورد خطر بروز اختلالات لوله عصبی مانند اسپینا بیفدا، سندرم دان و سایر اختلالات ژنتیکی در اختیار پزشک قرار می‌دهد.

اولتراسوند (سونوگرافی)

برای انجام سونوگرافی، یک وسیله کوچک به نام مبدل روی شکم مادر قرار داده شده و حرکت داده می‌شود. این دستگاه، امواج صوتی با فرکانس بالا را به سمت جنین می‌فرستد. با کمک بازتاب این امواج، تصاویری از فضای داخل بدن ایجاد می‌شود. در این تصاویر می‌توان دست و پا، اعضای بدن و دیگر ساختار‌های بدن جنین را مشاهده کرد.

سونوگرافی فضای شفاف پشت گردن (NT)

این تست غیرتهاجمی برای بررسی خطر ابتلا به سندرم دان انجام می‌شود. این تست را می‌توان در هفته‌ی ۱۱٫۵ تا ۱۳ بارداری انجام داد و برای تمامی زنان با هر سنی قابل انجام است. تست NT در واقع سونوگرافی با رزولوشن بسیار بالا است که در آن به چروک‌های پشت گردن جنین توجه می‌شود. این نتایج با توجه به سن مادر، می‌تواند در تعیین ریسک ابتلا به سندرم دان کمک‌کننده باشد.

نمونه‌برداری از پرزهای جفتی (CVS)

در این تست که در هفته ۱۰ تا ۱۲ بارداری انجام می‌شود، مقدار بسیار کمی از بافت چفت به عنوان نمونه برداشته می‌شود. این بافت برای بررسی اختلالات کروموزومی و برخی بیماری‌های ژنتیکی خاص آزمایش می‌شود.  مزیت تست CVS این است که بسیار زودتر از تست آمنیوسنتز انجام می‌شود. اما نکته منفی در مورد این آزمایش این است که نمی‌تواند اختلالات لوله عصبی را نشان دهد. البته می‌توان در بعدا تست‌های AFP و اولتراسوند با رزولوشن بالا را انجام داد تا بتوان این اختلالات را تشخیص داد.

آمنیوسنتز

آمنیوسنتز روشی است که در آن، مقدار کمی از مایع آمنیوتیک که در اطراف جنین قرار دارد برای آزمایش گرفته می‌شود. این تست بین هفته ۱۵ تا ۱۷ بارداری انجام می‌شود. بر روی سلول‌های موجود در مایع آمنیوتیک، تست کروموزومی انجام می‌شود  تا بتوان مشکلاتی مانند سندرم دان را تشخیص داد. این تست همچنین به تشخیص بیماری‌های مربوط به لوله عصبی مانند اسپینا بیفدا و کم‌خونی داسی شکل، کمک می‌کند.

آزمایشات سه ماهه سوم


تست بدون استرس(NST)

این تست به ارزیابی سلامت جنین کمک می‌کند. یک دستگاه الکتریکی مخصوص، ضربان قلب کودک را در حین حرکت کردن نشان می‌دهد و کند شدن یا تند شدن ضربان قلب کودک در هنگام حرکت بررسی می‌شود.

تست استرس انقباضی (CST)

تست استرس انقباضی نشان می‌دهد که کودک تا چه حد می‌تواند فشار‌های ناشی از زایمان طبیعی را تحمل کند. در این تست، سر سینه‌های مادر تحریک میشوند تا بدن او اوکسیتوسین ترشح کند. این هورمون موجب تحریک رحم و انقباض آن می‌شود. از یک دستگاه الکتریکی مخصوص برای بررسی ضربان قلب جنین و سایر تغییرات مرتبط با انقباض رحم استفاده می‌شود.

تست بیوفیزیکال پروفایل (BPP)

این تست برای بررسی سلامت جنین و در اواخر بارداری انجام می‌شود. از روش سونوگرافی برای ارزیابی ضربان قلب کودک، حرکات آن و الگوی نفس کشیدن آن استفاده می‌شود. در این تست همچنین وضعیت جفت و میزان مایع آمنیوتیک دور جنین نیز ارزیابی می‌شود.

تست قند خون

این تست در هفته ۲۶ تا ۲۸ بارداری برای بررسی ابتلا به دیابت بارداری انجام می‌شود. ابتلا به دیابت بارداری به معنای بالا رفتن قند خون در بارداری است و موجب افزایش خطر  کودک بیش از حد بزرگ و نیاز به سزارین می‌شود.

بیماری استرپتوکوک گروه بی (GBS)

استرپتوکوک گروه بی یا GBS نوعی باکتری است که به طور طبیعی در دستگاه گوارش وجود دارد. گاهی اوقات ممکن است این باکتری در مقعد یا وازن راه یافته و رشد کند (یک زن از هر ۷ زن). اگر عفونت با باکتری GBS به موقع تشخیص داده نشده و درمان نشود، ممکن است به کودک منتقل شود و او را در معرض عفونت بسیار جدی قرار دهد (۱ کودک از هر ۱۵۰ کودک). این باکتری می‌تواند موجب مرگ کودک نیز بشود (۱کودک از هر ۱۰۰۰ کودک).

بر طبق توصیه‌های اخیر، پزشک باید برای بررسی وجود این باکتری در مقعد یا واژن مادر، در حدود هفته‌ی ۳۵ تا ۳۷ بارداری، تست GBS را انجام دهد. در صورتی که مادر به این باکتری مبتلا باشد، در هنگام زایمان از آنتی‌بیوتیک استفاده می‌شود که این کار خطر بروز عوارض را تا حدود بسیار زیادی افزایش می‌دهد.

شمارش حرکات جنین

یکی از بهترین راه‌ها برای بررسی سلامت جنین از هفته‌ی ۲۸ بارداری تا زایمان، شمارش حرکات جنین در شکم است. کودکانی که سالمند، خصوصا در عصرها و شب‌ها بسیار فعال هستند. البته ممکن است کودکانی که کاملا سالم هستند، تا ۶۰ دقیقه بدون هیچ حرکتی بخوابند. معمولا کودکانی که دچار مشکلی هستند کمتر تکان می‌خورند. شمارش حرکات جنین در شکم می‌تواند در صورت وجود مشکل، یک نشانه اخطاردهنده برای مادر و پزشک باشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *