زایمان سزارین: مزایا و معایب

زایمان سزارین یک عمل جراحی باز برای خارج کردن کودک از بدن مادر از طریق ایجاد برش در شکم و رحم است. اگر شما به برخی عوارض خاص بارداری دچار شده باشید و یا قبلاً سزارین انجام داده‌اید و نمی‌خواهید زایمان طبیعی داشته باشید، ممکن است پزشک شما زایمان سزارین را برای شما تجویز کرده باشد و بنابراین از قبل برای انجام سزارین برنامه‌ریزی کرده باشید. اما در اغلب موارد نیاز به انجام سزارین آن هم برای اولین بار تا فرا رسیدن زمان زایمان مشخص و قطعی نیست. در صورتی که باردار هستید، دانستن چگونگی انجام سزارین هم در زمان انجام آن و هم بعد از آن به شما کمک زیادی می‌کند.

محققان معتقدند که انجام سزارین انتخابی باید بین هفته‌های 39 تا 41 بارداری انجام شود و زنانی که به طور انتخابی و از پیش تعیین شده می‌خواهند زایمان سزارین داشته باشند، باید تا این موقع صبر کنند تا زایمانی ایمن داشته باشند. اگر اولین باری است که بچه‌دار می‌شوید و می‌خواهید به روش سزارین زایمان کنید، بهتر است با متخصص زنان و زایمان مشورت کنید تا با توجه به شرایط خاص شما، بهترین تصمیم را برای شما و فرزند شما بگیرد. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با  متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

مزایا


  • بهبود سلامت لگن: هیچ آسیبی به واژن وارد نمی‌شود و احتمال بروز تکرر ادرار و بی‌اختیاری ادرار بعد از زایمان کمتر است.
  • مرحله‌ی اصلی زایمان درد بسیار کمتری دارد چرا که بیمار در حالت بیهوشی یا بیحسی موضعی است.
  • احتمال کمتر بروز خونریزی شدید پس از زایمان
  • سزارین می‌تواند گزینه بسیار راحت‌تری برای بیمار باشد و او نگرانی در مورد زایمان طبیعی نداشته باشد.
  • کاهش احتمال بروز بی‌اختیاری ادرار پس از زایمان
  • کاهش خطر نرسیدن اکسیژن کافی به کودک.
  • کاهش خطر آسیب دیدن کودک در حین زایمان بر اثر عبور از کانال زایمان، انجام فورسپس یا زایمان با وکیوم.
  • داشتن احساس اطمینان بیشتر در مورد زمان به دنیا آمدن کودک و برنامه‌ریزی راحت‌تر برای گرفتن کمک از سوی خانواده، گرفتن پرستار کودک، گرفتن مرخصی از کار، تهیه لوازم کودک و غیره . 

متقاضیان مناسب برای سزارین


گاهی اوقات انجام زایمان سزارین در مقایسه با زایمان طبیعی گزینه ایمن‌تری برای مادر و کودک محسوب می‌شود. پزشک ممکن است زایمان سزارین را تجویز کند اگر:

  • روند زایمان کودک به خوبی پیش نمی‌رود
    متوقف شدن یا عدم پیشروی روند طبیعی زایمان، شایع‌ترین دلیل انجام جراحی سزارین است. ممکن است دهانه رحم با وجود انقباضات شدید که چند ساعت است ادامه پیدا کرده است، به اندازه کافی باز نشده باشد و یا سر کودک بیش‌ازحد برای عبور از کانال زایمان بزرگ است.
  • به کودک اکسیژن کافی نمی‌رسد
    اگر پزشک نگران تغییر ضربان قلب کودک یا رسیدن اکسیژن کافی به او باشد، انجام سزارین می‌تواند بهترین گزینه باشد.
  • کودک در وضعیت غیرعادی قرار دارد
    در صورتی که سر کودک رو به پایین نباشد و در عوض پاها یا باسن او یا شانه‌های او رو به کانال زایمان باشند، احتمالاً ایمن‌ترین گزینه برای زایمان، انجام جراحی سزارین است.
  • مادر در حال زایمان چندقلو است
    اگر مادر چندقلو باردار باشد، احتمال آنکه یکی یا هر دوی جنین‌ها در وضعیت نامناسبی برای زایمان قرار بگیرند زیاد است و بنابراین انجام سزارین توصیه می‌شود. همچنین در صورتی که چند قلوها در حال زایمان زودرس باشند لازم است سزارین انجام شود.
  • مشکلات جفت مادر
    در صورتی که جفت مادر در جلوی دهانه رحم قرار گیرد و مانع از خروج کودک از رحم شود، انجام سزارین ایمن‌ترین راه برای زایمان است.
  • مشکلات مربوط به بند ناف
    ممکن است یک حلقه از بند ناف در دهانه رحم قرار گیرد و یا طی انقباضات شکمی بند ناف تحت فشار قرار گیرد که در این موارد نیز سزارین توصیه می‌شود.
  • وجود مشکلی برای سلامت مادر
    در صورتی که مادر بیماری‌های خاصی مانند بیماری‌های قلبی، فشارخون بالا داشته باشد که نیاز به زایمان اورژانسی دارند و یا به عفونتی مبتلا باشد که ممکن است در هنگام زایمان به کودک منتقل شود (مانند تبخال تناسلی و ایدز) لازم است سزارین انجام شود.
  • وجود انسداد مکانیکی
    اگر عاملی فیزیکی موجب انسداد شده باشد لازم است سزارین انجام شود. برخی از مثال‌های این مورد عبارتند از: فیبروم بزرگ در رحم که کانال زایمان را مسدود کرده است، شکستگی و جابه‌جایی شدید لگن، ابتلای کودک به هیدروسفالی، بزرگ بودن سر کودک.
  • سابقه انجام سزارینبسته به نوع برش رحم و عوامل دیگر، در اغلب موارد می‌توان بعد از یک‌بار سزارین، زایمان طبیعی داشت اما در برخی از موارد ممکن است پزشک توصیه کند که مادر مجدداً سزارین انجام دهد.

چگونگی انجام عمل سزارین


قبل از انجام سزارین، شکم بیمار تمیز می‌شود. احتمالاً یک سوند در مجرای ادرار بیمار قرار داده می‌شود تا ادرار جمع‌آوری شود و برای رساندن مواد و مایعات لازم، سرمی به دست بیمار متصل می‌شود. برای کاهش احتمال بروز ناراحتی معده در حین جراحی، ممکن است به بیمار آنتی‌اسید داده شود.

در اغلب موارد، جراحی سزارین تحت بیهوشی موضعی انجام می‌شود که در آن تنها قسمت پایینی بدن بی‌حس می‌شود. معمولاً برای اعمال بی‌حسی موضعی از روش بلوک نخاعی استفاده می‌شود که در آن ماده‌ی بی‌حس‌کننده مستقیماً در مایع اطراف نخاع تزریق می‌شود. در موارد اورژانسی ممکن است از روش بیهوشی عمومی استفاده شود. در صورتی که از روش بیهوشی عمومی استفاده شود، در حین انجام عمل بیمار کاملاً خواب است و چیزی را نه می‌شنود و نه حس می‌کند.

پزشک یک برش در دیواره شکم بیمار ایجاد می‌کند. این برش معمولاً به صورت افقی و در نزدیکی محل رویش موهای آلت تناسلی ایجاد می‌شود. اگر لازم باشد کودک بسیار سریعاً به دنیا بیاید و یا بیمار نیاز به برش بزرگ‌تری داشته باشد، برشی عمودی از زیر ناف تا بالای استخوان لگن ایجاد می‌شود. سپس جراح این برش را به صورت لایه به لایه ادامه می‌دهد و از بافت چربی و بافت‌های همبند عبور کرده و ماهیچه‌های شکمی را از هم جدا می‌کند تا به فضای داخل شکم دسترسی پیدا کند.

سپس برشی در رحم ایجاد می‌شود (این برش معمولاً افقی و در قسمت پایین رحم است). نحوه‌ی برش زدن رحم بستگی به موقعیت کودک و وضعیت مادر و ابتلای او به عوارضی مانند جفت سرراهی دارد. سپس از طریق این برش، کودک از رحم خارج می‌شود. پزشک، بینی و دهان کودک را از مایعات پاک می‌کند و سپس ناف کودک را می‌برد و می‌بندد. جفت نیز از رحم مادر خارج می‌شود و برش‌های ایجاد شده با بخیه بسته می‌شوند.

بهبودی


بعد از سزارین، در اغلب اوقات مادر و کودک برای دو روز در بیمارستان می‌مانند. برای کنترل درد ناشی از عمل جراحی ممکن است داروهای مسکن از طریق سرم به بدن مادر انتقال داده شود. به مادران توصیه می‌شود که در اولین فرصت ممکن بعد از سزارین از جای خود بلند شوند و راه بروند. راه رفتن موجب تسریع روند ریکاوری و جلوگیری از بروز یبوست و تشکیل لخته خون می‌شود. طی مدت‌زمانی که مادر در بیمارستان است، پزشک وضعیت زخم‌های او را بررسی می‌کند تا مطمئن شود که عفونت نکرده است. پزشکان همچنین حرکت کردن بیمار، میزان مایعات مصرفی او و میزان دفع ادرار و مدفوع او را تحت نظر خواهند داشت. مادر می‌تواند هر زمان که حال بهتری داشت و احساس آمادگی کرد شیردهی به کودک خود را آغاز کند.

همراهان بیمار باید سعی کنند هرچیزی که ممکن است موردنیاز مادر و کودک باشد، در دسترس آن‌ها قرار دهند. برای چند هفته‌ی اول از بلند کردن اجسام در حالت اسکات (نشستن و بلند شدن روی زانو) و بلند کردن چیزی سنگین‌تر از کودک خود خودداری کنید. در هنگام شیر دادن، برای پشتیبانی بیشتر از پشتی استفاده کنید. برای پشتیبانی بیشتر از کمر و شکم خود می‌توانید از کمربند بارداری استفاده کنید. نوشیدن آب و مایعات فراوان کمک می‌کند که مایعات ازدست‌رفته در هنگام زایمان و شیردهی به کودک را در بدن خود جایگزین کرده و از بروز یبوست جلوگیری کنید.

خطرات


بهبودی پس از زایمان سزارین بیشتر از زایمان طبیعی طول می‌کشد. مانند سایر جراحی‌های باز، سزارین نیز با خطراتی همراه است، خطرات این روش برای کودک عبارتند از:

احتمال بروز تاکی پنه گذرای (TIN) در نوزادانی که به روش سزارین به دنیا می‌آیند بیشتر است. این مشکل باعث می‌شود که نوزاد طی چند روز بعد از به دنیا آمدن به طور غیرعادی سریع نفس بکشد. خطرات سزارین برای مادر عبارتند از:

  • التهاب و عفونت غشای داخلی رحم
  • خونریزی بیشتر
  • بروز واکنش حساسیتی به بی‌حسی
  • خطر تشکیل لخته خون در رگ‌ها
  • عفونت جای زخم جراحی
  • آسیب به بافت‌های بدن بر اثر جراحی
  • افزایش خطرات بارداری در بارداری‌های آینده

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *