بارداری و لقاح مصنوعی به روش آی یو آی (iui)؛ مراحل، مزایا و عوارض

لقاح مصنوعی (IUI) نوعی از روش‌های کمک کننده به بارداری انسان است. لقاح مصنوعی (IUI) روشی است که به وسیله آن اسپرم به روش مصنوعی به طور مستقیم در داخل دستگاه تولید مثل، رحم یا گردنه رحم قرار داده می‌شود تا لقاح جنین اتفاق بیافتد. در این روش اسپرم در آزمایشگاه آماده می‌شود و سپس با استفاده از یک سوند کوچک که از کانال آندوسکواس عبور می‌کند، در داخل حفره اندومتری قرار می‌گیرد. این روش اغلب با استفاده از داروهای باروری ترکیب شده است تا شانس بارداری را افزایش دهد. این درمان مزایای متعددی را ارائه می‌دهد. این روش تعداد زیادی سلول اسپرم متمرکز را مستقیما داخل رحم قرار می‌دهد. این روش مسیر رسیدن اسپرم به لوله‌های فالوپی و تخمک را هموارتر می‌کند، که احتمال لقاح را افزایش می‌دهد. به طور طبیعی صرفا بهترین اسپرم‌ها می‌توانند از موکوس دهانه رحم رد شده و خود را به محل لقاح با تخمک برسانند، در حالی که روش ‌لقاح مصنوعی (IUI) به اسپرم‌ها کمک می‌کند تا این مسیر را به راحتی پشت سر بگذارند.

ثابت شده است که تلقیح داخل رحمی (IUI)، برای زنانی که برای بارداری به روش طبیعی با چالش مواجه می‌شوند، یکی از موثر‌ترین روش‌هایی است که تاکنون شناخته شده است. IUI یک روش لقاح مصنوعی است و به بارداری سریع‌تر کمک می‌کند. اگر شما در حال برنامه‌ریزی برای انتخاب روش IUI برای بارداری هستید، بهتر است با متخصص زنان و زایمان درمورد مزایا و خطرات این روش صحبت کنید، که شما را برای انجام این عمل به خوبی آماده کند و هیچ جای ناگهانی برای شما باقی نگذارد. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص زنان و زایمان تماس بگیرید.

مزایا


  •  برای بسیاری از زوجین، آی یو آی اولین گام درمانی است زیرا کمتر تهاجمی است و ارزان‌تر از سایر تکنولوژی‌های درمانی کمک کننده به باروری (ART) مانند IVF است.
  •  زوج‌هایی که مشکلات باروری آنها مربوط به مرد است از طریق IUI، نسبت به زمانی که فقط از زمان‌بندی مقاربت استفاده می‌کنند، آسان‌تر باردار می‌شوند.
  •  زوج‌هایی که مشکلات باروری ناشناخته دارند به طور کلی با لقاح مصنوعی بهتر از تنها استفاده از داروهای باروری نتیجه می‌گیرند.
  •  این روش اجازه می‌دهد تا باروری به طور طبیعی در داخل بدن زن رخ دهد.

کاربرد آی یو آی


در صورتی که مرد تعداد اسپرم کمی داشته باشد یا حرکت این اسپرم‌ها ضعیف باشد، آی یو آی می‌تواند به بارداری زن کمک کند (تحرک ضعیف اسپرم در تعریف ساده به معنای آن است که اسپرم به سختی به تخمک می‌رسد). همچنین اگر زن در حال مصرف دارو برای تخمک‌گذاری یا تولید تخمک‌های اضافی و لقاح است، برنامه‌ریزی IUI به زن کمک می‌کند و شانس حاملگی او را افزایش می‌دهد. سایر مشکلات باروری قابل درمان با آی یو آی عبارتند از:

  •  ناباروری غیرقابل توصیف
  •  زخم‌های دهانه رحم و یا ناهنجاری‌های مخاطی سرویکس
  •  درد شدید در هنگام رابطه جنسی
  •  مشکلات انزال یا حالت نعوظ
  •  بیماری‌های منتقله از راه جنسی مانند HIV یا هپاتیت (در هر دو طرف)
  •  حساسیت به مایع منی

همچنین هنگامیکه یک زن برای بارداری از اسپرم اهدا کننده استفاده می‌کند و یا زمانی که یک مرد که قبل از درمان سرطان اسپرم خود را فریز می‌کند تا برای باروری آماده باشد، روش IUI ممکن است مفید واقع شود.

اقدامات قبل از IUI


تست‌های اسپرم قبل از آی یو آی باید از نظر موارد زیر عملکرد نرمال را نشان دهد:

  •  تعداد اسپرم
  •  تحرک (حرکت اسپرم)
  •  مورفولوژی اسپرم (شکل اسپرم)

اگر اسپرم به طور طبیعی سالم نباشد و یا از دست رفته باشد، حتی استفاده از لقاح مصنوعی نیز نمی‌تواند به لقاح کمک کند. در برخی موارد نیز، ممکن است درمان با استفاده از اسپرم‌های کمکی انجام شود. از آنجایی که در این روش انتظار می‌رود که تخمک گذاری و لقاح همچنان به طور طبیعی صورت گیرد، شریک جنسی زن مورد آزمایش قرار می‌گیرد تا اطمینان حاصل شود که او از نظر موارد زیر مشکلی ندارد:

  •  چرخه عادی تخمک گذاری
  •  لوله های فالوپی باز
  •  حفره طبیعی رحمی

گاهی اوقات، زنانی که به اختلالات تخمک گذاری مبتلا هستند و یا کسانی که با بی‌نظمی تخمک گذاری می‌کنند، می‌توانند با استفاده از داروهای باروری تحت درمان IUI قرار گیرند. این داروها مغز را تحریک می‌کنند تا هورمون‌هایی تولید کند که به نوبه خود باعث تحریک فولیکول‌های تخمدان به تخمک‌ها می‌شود.

روش


لقاح مصنوعی IUI به تخمک گذاری، حداقل یک لوله فالوپی باز و یک نمونه اسپرم سالم نیاز دارد. هر یک از درمان‌های آی یو آی به یک چرخه اشاره دارد که دربرگیرنده دوره زمانی از اولین روز قاعدگی زن تا تخمک گذاری و تلقیح و آزمایش بارداری دو هفته پس از آن است. جدول زمانی برای درمان آی یو آی معمولا به این صورت است:

تولید تخمک

تخمدان‌ها به دو روش برای لقاح تخمک تولید می‌کنند. پزشک ممکن است یک چرخه آی یو آی غیر تحریکی یا طبیعی را به شما پیشنهاد کند، به این معنی که در این روش آی یو آی از داروهای باروری استفاده نمی‌شود. یا ممکن است پزشکی در ابتدای دوران قاعدگی زن به او داروهای باروری بدهد تا تخمدان‌ها را برای تولید چندین تخمک بالغ تحریک کند. (زنان به طور معمول تنها یک تخمک در هر ماه آزاد می‌کنند.)

پیگیری تخمک

برای تشخیص زمان تخمک‌گذاری می‌توانید از یک کیت تشخیص تخمک‌گذاری استفاده کنید، که برای زمان‌بندی لقاح ضروری است. هنگامی که یک تخمک از فولیکول‌هایش منفجر می‌شود، این کیت افزایش شدید هورمون لوتئینیزه را نشان می‌دهد و تلقیح معمولا در روز بعد اتفاق می‌افتد. پزشک همچنین می‌تواند زمان تخمک گذاری را با انجام سونوگرافی تشخیص دهد.

شستشوی اسپرم

به محض تخمک گذاری زن، وقت آن است که شوهر یک نمونه اسپرم تولید کند که بعدا شسته می‌شود. این فرآیند غلظت اسپرم‌های با تحرک بالا را در مقدار اندکی مایع به حداکثر می‌رساند.

تلقیح

پزشک از یک لوله نازک و بلند (یک کاتتر) استفاده می‌کند تا اسپرم متمرکز را از طریق دهانه رحم به طور مستقیم در رحم قرار دهد. این روش معمولا بدون درد است، اما برخی از زنان احساس ناخوشایند خفیفی دارند.

مراقبت‌های بعد از آی یو آی


برای اطمینان از اینکه اسپرم در حال حرکت به داخل رحم است، بیمار تشویق می‌شود که حدود 20 تا 30 دقیقه دراز بکشد. اگرچه دهانه رحم تقریبا بلافاصله پس از عمل IUI بسته می‌شود، دراز کشیدن پس از عمل آی یو آی لذت بخش است و برای موفقیت درمان آی یو آی مفید است. غالبا بازگشت به فعالیت‌های معمول پس از انجام روش IUI در همان روز دشوار نیست. زن می‌تواند اگر احساس راحتی دارد، تقریبا بلافاصله پس از آی یو آی شروع به کار، ورزش و یا حتی اجرای دستورات کند. بنابراین نیازی به استراحت مطلق، محدودیت سفر یا حفظ رژیم غذایی مخصوص بعد از آی یو آی نیست. حتی اگر پس از این روش احساس درد یا گرفتگی داشتید، از مصرف داروهای ضدالتهاب یا داروهای ضد درد مانند ایبوبروفن اجتناب کنید. در عوض، با پزشک مشورت کنید زیرا ممکن است بعضی داروهای دیگر مانند استامینوفن یا بوسکوپان (Buscopan) را تجویز کند. تا حد امکان میوه، آجیل و سبزیجات دارای برگ سبز بخورید، غذاهای تازه و تبخ شده در منزل را نوش جان کنید و غذاهای فرآوری شده مصرف نکنید، ماهی‌هایی را که حاوی جیوه هستند بیش از حد مصرف نکنید، هر روز 6 وعده غذا بخورید.

نتیجه


دو هفته پس از عمل آی یو آی، زن می‌تواند تست بارداری را در خانه انجام دهد. این به این دلیل است که لانه‌گزینی جنین چند روز پس از تخمک گذاری اتفاق می‌افتد. افزون بر این، افزایش سطح هورمون‌ها نیز چند روز طول می‌کشد و تنها زمانی که سطح هورمون‌ها تغییر کرده است، زن از تست خود نتیجه دقیقی دریافت می‌کند. انجام آزمایش اولیه ممکن است نتایج غلطی را بدست آورد. نتایج آی یو آی به بسیاری از مسائل مختلف بستگی دارد، از جمله:

  •  علت ناباروری
  •  سن زن
  •  تعداد اسپرم مرد و کیفیت اسپرم (با استفاده از اسپرم تازه منجر به نرخ بالاتر باروری نسبت به استفاده از اسپرم منجمد می‌شود).
  •  آیا داروهای باروری برای تحریک تخمک گذاری استفاده می‌شود یا خیر (استفاده از دارو می‌تواند شانس موفقیت را افزایش دهد).

اگر آزمایش بارداری زن منفی باشد، می‌تواند مجددا این روش را برای بارداری موفق انجام دهد.

خطرات


برخی از زنان گرفتگی‌های خفیف مانند دردهای دوره قاعدگی دارند اما به جز این مورد خطرات مربوط به آی یو آی حداقل هستند. اگر خانم داروهای باروری را برای تحریک تخمک گذاری مصرف کند، احتمال ابتلا به بیماری به نام سندرم تحریک بیش از حد تخمدان‌ها  وجود دارد. همچنین احتمال چند قلو باردار شدن را افزایش می‌دهد که خطرات بیشتری برای مادر و نوزاد ایجاد می‌کند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *